Kentleşme salgını arttırıyor

Nesrin Geyik/İskenderun

Dr. Tümkaya, 'Covid-19 artık yaşamımızın bir parçası. Bu ortamdan ötürü oluşabilecek başka sağlık sorunlarından da korunmak lazım. Bu ortamda koronadan korunmak için maske ve mesafenin getirdiği organik ve psikolojik sorunlar oluşuyor. Özellikle biz gibi sıcak bölgelerde eskiden hep yüksek tavanlı (4-6 metre) binalar yapılırdı. Fizik olarak ısınan hava yükseliyor ve şu an kullandığımız düşük tavan yükseklikli binalarda soluğumuzdan çıkan sıcak ve kirli hava solunabilir düzeyde kalarak sürekli kirli hava solunmasına ve üst solunum yolu enfeksiyonu olan biri varsa (günümüzde korona virüsü taşıyan) onun soluğunun ortamda bulunanlarca solunmasına ve bulaşıya neden olacaktır' değerlendirmesini yaptı.

Kentte faaliyet gösteren Evimiz İskenderun Süpürge Derneği ve Ayna İskenderun Kültür Sanat Derneğinin geleneksel hale getirdiği Çarşamba sohbetine konuk olan İskenderun Devlet Hastanesi hekimi Dr. Eyüp Tümkaya, ´koroyucu hekimlik ve pandemi´ üzerine söyleşide bulundu. Tümkaya, 'Ayrıca eski yüksek tavanlı binalarin tavana yakın havalandırma pencereleri olurdu ki buda ısınmış yukarı yükselen kirli havanın değişimi demekti. Oysa şu zamanlarda alçak tavanlı ve yere yakın penceresi olan binaları sürekli içerideki havayı çeviren klimalarla ısıtıp soğutuyoruz ki bu da ayrı bir sorun. Zira sürekli kirli hava çevriliyor' diye konuştu.

'Maskelerle birlikte vücuttaki karbonmonoksit oranı artıyor'

Oturduğumuz binaları klimalarla ısıtıp, soğutmaya başladığımı ifade eden Dr. Tümkaya, şöyle konuştu: 'Organik olarak maskeden ötürü oluşan kandaki karbonmonoksit seviyesi. Bu toksik bir gaz ve özellikle beyin faaliyetleri üzerinde olumsuz etkisi var. Bu nedenle zorunlu olan maske ile bulunma zamanlarında uygun aralıklarda ara verip temiz havada maskesiz solunum yapmak gereklidir. Psikolojik olarak da kapalı alanda ve sosyal ortamdan uzaklaşmanın getirdiği psikolojik ortam nedeni ile oluşan kişisel ve toplumsal ruhsal bozukluklar var. Bu durum yeni ve üzerinde çok çalışılması gerekiyor. Bunun için de egzersiz, kitap okuma ve ne olursa olsun uygun şartlarda sevdiklerimizle bir araya gelmeliyiz. Bu noktada toplumun yerel yönetimlere, belediyeleri yönetenlere baskı yapması gerekiyor. Binaların yüksek tavanlı olması gerekli. Bu şekilde alt yapı sağlanırsa, insanlar için daha korunaklı olacak. Daha sağlıklı bir ortam için toplumun talepkar olması ve yöneticilere bu yönde ısrarcı olması, baskı yapması gerekir. Şimdi yeni teknolojik klimalar çıktı, AVM´lerde de kullanılan şekilde temiz hava basabilen. Tabi bunlar son teknolojiyle üretilen klimalar. Bunlar hep maliyetli. Havaya bıraktığımız karbondioksit, vücudumuzda hücrelere daha sıkı tutunan bir madde. Oksijenden daha sıkı tutunuyor. Şimdi kullandığımız maskelerle birlikte vücudumuzdaki karbondioksit oranı artıyor. Göreceksiniz ileride belki de beyinden kaynaklı sorunlar çıkacak. Tabi ben bunları söylüyorum, ama bunun için çalışma ve deneyler yapılması gerek. İleride beyinde patalojik anormal sorunlar bekliyoruz. Düşünün ki fabrikada çalışan bir insan saatlerce maske takmak zorunda. Bu nedenle koruyucu hekimlik açısından uzun vadede şehirdeki yığılmayı önleyerek birim alana yüksek sayıda insanın olması nedeniyle oluşan hızlı bulaşı ve sağlıksız ortamı engellemek, sağlıklı ortama destek olacak yeşil alanları da arttırmak adına şehir imar ve mimarı planlara müdahil olmak zorundayız. '