1 Eylül Zaferi İnsanlığın Kazanımıdır
Sadullah ÇAĞLAR
Tarih: 1.9.2021 20:00:08
Sadullah ÇAĞLAR

 

Tarihsel gelişmeye baktığımız zaman ortak mücadele sonucunda dünya insanlığı, Nazi Almanya´sını yenerek İkinci Dünya Savaşı´nda kendini esir etmek isteyen bir sistemi yenmiştir.

1 Eylül 1939 yılında başlayan savaş, 1945 yılında müttefiklerin mücadelesi sonucunda sonlandı. Kazanan elbette dünya halkı olmuştur.

Büyük zaferin sonucunda 1 Eylül Dünya Barış Günü ilan edildi. Ve savaşlar mahkum edildi. Bu önemli günün 81. yıldönümü barış yılı olarak çeşitli ülkelerde, dünya genelinde kutlanmakta.

2. Dünya Savaşı tarihe en kanlı savaş olarak geçti. Peki bu savaşın sorumlusu kim? Elbette kapital düzen. Bu büyük çatışmada elliki milyon kişi öldü.
En çok bu savaşta Sovyetlerin yirmi iki milyon insanı yok oldu. İşgal edilen Rusya, Alman teknik ordusu tarafından yıkıma uğradı.

Savaşın galibi belli: Kızılordu.

Bu yorumu Batılı bilim adamları nasıl değerlendiriyor, ona bakalım..

İkinci Dünya Savaşı ne Avrupa´da, ne Afrika´da ne de Normandiya cephesinde kazanıldı. Nazi Almanyası, Doğu cephesinde mağlup edildi.

Yirmiiki milyon Sovyet insanı ölümüne kendini ortaya koyarak direndi.

Peki Batının en gelişmiş ülkesi uygarlığın doğum merkezi Paris, nasıl düştü, nasıl teslim oldu? 1789 uygarlık ışığını yakan görkemli Bastil yürüyüşüne ihanet edildi. Edenleri yazar İlya Ehrenburg Paris düşerken kitabında yazdı. Fransa´da liberaller ortak cumhuriyet yanlısı güçlerin halk cephesi iktidarına karşı yurtseverlerin direnişine karşı Hitler´i tercih ettiler. Paris´i teslim ettiler. Almanya´da 1930´larda birleşik cumhuriyet hareketine arkasını dönenler, Hitler´i iktidara taşıdılar.

Aslında bütün mesele 1917 Ekim devrimi, yeniliğin dünyayı sarsan olayıdır.
2021 yılları Ortadoğu´da yaşanan çatışmalarla gündemde… Neden bu insanlık faciaları yaşanıyor? Sorumlusu kim? 1930´larda cumhuriyet yanlısı güçler bütün Avrupa´da evrensel barıştan yana Batının aydınları İspanya iç savaşında cumhuriyet sol yanlısı enternasyonal tugaylara destek olmak için İspanya´nın özgürlük mücadelesinde ölüme koştular.

Sonuç; İspanya´da cumhuriyet yanlısı güçler iktidar oldular.

Fakat, Hitler, Mussolini havadan karadan Franko´ya destek vererek cumhuriyetçi iktidarı kuşattılar.

Özgürlükçü Batı, geçmişteki özgürlükçü Fransa, Britanya imparatorluğu kanlı bir katliamdan sonra Franko´yu iktidar yaptılar.

Batılı iktidarlar Nazizimle birleştiler. Tablo açık, eğer İspanya düşmeseydi İkinci Dünya Savaşı olmayacaktı. Kapital dünyanın tarihçileri savaş sonrası 1945 yılında başlatılan yeni soğuk savaşı döneminde güdümlü yazarlar savaşın galibini, batıyı gösterdiler. Aslında gerçek tarihçiler dünya savaşının Nazilere karşı yani işgale karşı mücadeleyi veren İtalya´da Yunanistan´da cumhuriyetçi partiler ölesiye direnerek karşı koydular.

Fransa´da politik aydınlar başlarını ortaya koydular. Elbette kurtuluş sonrası iktidar onların doğal haklarıydı. Mücadeleye ihanet edildi. Paris´te ilericiler Alman gestaposuna karşı ölüme gittiler. Ama zaferin bedeli vardı. Bu bedeli ödeyenler çığlık atarak ölüme gittiler.

Bu yurtseverlerin ailelerine son mektuplarını okuyalım;

“Sevgili Maira, bu mektup sana ulaştığı zaman ben toprağın altında olacağım. Diğer arkadaşlarım gibi, bizim için gestapo mahkemesi ölüm kararı verdi. Ben Fransa´nın kurtuluşu için ölüyorum. Sizler geride kalanlar güzel günler göreceksiniz. Çünkü Kızılordu´nun ayak seslerini buradan duymaktayız. Ben bütün hayatım boyunca kendim için hiç bir şey istemedim. Sadece partime layık olmaya çalıştım.
Seni seven eşin”

Ve tarihin en büyük direnişi Leningrat kuşatması, Alman teknik ordusu tarafından iki yıl sürdü. Ölüm makinesi şehrin tüm su borularını imha etti. Leningrat havadan karadan ablukaya alındı. Özellikle kadınlar ve çocuklar barikatlar kurarak ön safta yer aldılar ve mücadele ettiler.

Tıpkı 1871 Komün direnişi Leningrat´ta yaşattılar. Paris Komünü, sanki Sovyet ülkesine geçmişti. Bakalım o aydınlanma günümüzde nerelere yansıyacak?
Hitler, Leningrat´la ilgili çığlık atıyor. Şehir düşmedi mi hala? Ben en çok askeri gücü o bölgeye gönderdim.

Leningrat halkı yüzyılın en büyük destanını yazıp şehri teslim etmediler. Hitler´in yenilmez ordusu Paris´e 15 günde girdi. Norveç, Danimarka düştü. İngiltere, Londra havadan ablukaya alınarak her gece 500 uçakla Londra bombalanıyordu. Hitler´in sağ kolu hava kuvvetleri komutanı Goring, Londra´nın günleri sayılı diyordu.

Peki birleşik Amerika, Japonların Parl Harbor hava baskınıyla Pasifik´teki en büyük hava üssü imha edildi.

Bu arada çok ilginç üç adam savaşın kimler tarafından kazanılacağını biliyordu. ABD başkanı Roosevelt, Türkiye Cumhurbaşkanı İsmet İnönü, sinema sanatçısı Charlie Chaplin.
ABD başkanı savaşın geleceğiyle ilgili kongrede yaptığı bir konuşmada; “Baylar, bu çatışmaya dikkatinizi çekerim. Alman yenilmez denen teknik gücü, Doğu cephesinde durduruldu. Bu nedenle Sovyet devletiyle ilişki kurmamız gerek.
Normandiya çıkarması Tahran kararı ile alındı. Fakat üç büyükler aldığı karar yerine getirilmedi.
Politik sinema sanatçısı Charlie Chaplin, ABD başkanı Roosevelt´e yazdığı mektupta; “Normandiya çıkarmasını bir an evvel yapılması gerek. İnsanlığın geleceği Doğu cephesinde belirlenecek. Bu nedenle geç kalmayalım” der.

1943 yılında Kahire konferansı, ABD Başkanı, İngiltere başbakanı Winston Churchill, Türkiye Cumhurbaşkanı İsmet İnönü, üçlü görüşmede milli şef İnönü ABD başkanı Rossvelt´e, “Bu savaşı sayın başkan Sovyetlerin kazanacağını hatırlattı. Bu nedenle Türkiye tarafsız kalıp Almanya´ya Ordadoğu´ya geçiş vermeyeceği, müttefikler bakımından daha önemli” diyordu.

1943 Amerika´nın en önemli politik dergisi Time milli şef İnönüyü kapak sayfası yapar.

Türkiye´de diplomasi uzmanı cumhurbaşkanı İnönü, Kahire konferansında belirleyici oldu. 1943 savaşın en sıcak günleri. İngiliz Başbakanı Churchill, Adana Yenice´ye gizli bir ziyaret yapar. Türkiye´nin savaşa katılması için, deneyimli İngiliz diplomatın bu istemini reddedilir. İsmet Paşa bu özel görüşmede ve yanındaki başbakan Şükrü Saraçoğlu bu savaşın galibi Ruslar olacağını İngiliz başbakana söylediler. Bu savaşta elliiki milyon insan öldü. Türkiye´de tek bir insanın burnu kanamadı.

Diplomaside Batının diliyle mucize yaratan İnönü´nün partisi CHP, 1950 seçimlerini kaybetti. Aslında seçimi kaybeden cumhuriyetin temel ilkesi laiklik, ´Yurtta sulh, cihanda sulh´ felsefesi. Peki dönemin aydınları ne yaptılar?

1950´li yılların öncesi 1940 sürecinde köy enstitülerinin açılması yasal olarak meclise geldi. Başta Atatürk´ün Başbakanı Celal Bayar, Adnan Menderes, bu kadro yasaya red oyu verdiler. Aynı ekip 1945 yılında toprak reformuna ´hayır´ kullandılar. Sanki tarih yeniden tekerrür ediyor.

Yıllar sonra 1950 anlayışı aydın dediğimiz kişiler "yetmez ama ´evet´e" koştular. Genel olarak İkinci Dünya Savaşı´nın sonu yaklaşırken Nazi lideri Hitler Berlin´de sığınakta Türkiye büyükelçisi Hüsrev Gerede´yle yaptığı özel görüşmede; “Sayın büyükelçi bu savaşta Türkiye yanımızda olsaydı biz bu savaşı kazanırdık” dediği bilinir.
Peki 1. Dünya Savaşına Almanya´dan yana katılma sonucu ne oldu? İmparatorluk tasfiye edilip Türkiye işgal edildi. Son dünya savaşında Türkiye kamuoyu savaştan yana idi.
Tek bir cumhurbaşkanı İnönü haykırıyordu: Savaş için değil, barıştan yana direneceğiz.
Evet, Türkiye son anda ipten dönmüştü.

Yazarın Diğer Yazıları
TARİHSEL DÖNEMİN UNUTULMAZ MEKTUPLARI (18 Mayıs 2022 - Çarşamba)
BATININ ÖDÜLLÜ KAHRAMANLARI (11 Mayıs 2022 - Çarşamba)
KÖYDEN KENTE GÖÇ (28 Nisan 2022 - Perşembe)
KÜTÜPHANELER İNSANI BİLİME TAŞIR (13 Nisan 2022 - Çarşamba)
SİNEMA TARİHİNDEN UNUTULMAZ FİLMLER (06 Nisan 2022 - Çarşamba)
BATI DÜNYASINDA SON AYDINLAR (30 Mart 2022 - Çarşamba)
POLİTİKA VE UZLAŞMA SANATI (24 Mart 2022 - Perşembe)
Yakın tarihimizde sanat ve edebiyat (17 Mart 2022 - Perşembe)
KÖRLEŞME SONRASI (09 Mart 2022 - Çarşamba)
HALKEVLERİNİ UNUTMAK MÜMKÜN MÜ (03 Mart 2022 - Perşembe)
SEVDA ŞARKILARINDA HEP SEN VARDIN (24 Şubat 2022 - Perşembe)
DÜNYA GENELİNDE UKRAYNA OLAYI (17 Şubat 2022 - Perşembe)
SEVGİ VE SONSUZLUK (10 Şubat 2022 - Perşembe)
ELVEDA ESKİ KENTLER (02 Şubat 2022 - Çarşamba)
TARİHTE YAŞANMIŞ BÜYÜK AŞKLAR (27 Ocak 2022 - Perşembe)
BATI DÜNYASINDA İKİ TÜRK AYDINI (19 Ocak 2022 - Çarşamba)
SİNEMA TARİHİNDE TARTIŞMALI FİLMLER (12 Ocak 2022 - Çarşamba)
AYDINLANMA EĞİTİMDEN KAYNAKLANIR (23 Aralık 2021 - Perşembe)
İNSAN HAKLARI YAŞAMA HAKKIDIR (16 Aralık 2021 - Perşembe)
BEYAZ PERDE´NİN EĞİTİME KATKISI (08 Aralık 2021 - Çarşamba)
ADANA HİLTON´DA BİR PANEL (01 Aralık 2021 - Çarşamba)
Politik yaşamda genel kültür (18 Kasım 2021 - Perşembe)
Politik Yaşamda Bilim (03 Kasım 2021 - Çarşamba)
YAPRAK DÖKÜMÜ MEVSİMİ GELDİ (27 Ekim 2021 - Çarşamba)
BENDEN SELAM OLSUN ANADOLUYA (21 Ekim 2021 - Perşembe)
Tarihle Söyleyişler (13 Ekim 2021 - Çarşamba)
DÜNYA EDEBİYATINDA TOLSTOY VE DOSTOYEVSKİ (29 Eylül 2021 - Çarşamba)
Felsefe Kültürün Neresinde? (23 Eylül 2021 - Perşembe)
Evrensel sanatçı yaşama veda etti (15 Eylül 2021 - Çarşamba)
ŞARLO´NUN AMERİKAN RÜYASI (08 Eylül 2021 - Çarşamba)
Kara gün (25 Ağustos 2021 - Çarşamba)
ATOM BOMBASI VE SOĞUK SAVAŞ (18 Ağustos 2021 - Çarşamba)
Sevgi yaşama güç katar (11 Ağustos 2021 - Çarşamba)
CUMHURİYET LOZAN´DA KAZANILDI (28 Temmuz 2021 - Çarşamba)
SİNEMANIN UNUTULMAZ FİLMLERİ (14 Temmuz 2021 - Çarşamba)
Tarih Boyunca Unutulmaz Aşk Mektupları (30 Haziran 2021 - Çarşamba)
1940 Türkiye´de 40 Bilim Adamı (16 Haziran 2021 - Çarşamba)
KLASİK TÜRK MÜZİĞİNİN GELİŞİMİ (09 Haziran 2021 - Çarşamba)
Akdeniz´de Bir Kraliçe (02 Haziran 2021 - Çarşamba)
İTALYAN SİNEMASININ KLASİK FİLMLERİ (26 Mayıs 2021 - Çarşamba)
DOKTOR FEYRUZ KARAALİ´Yİ KAYBETTİK (19 Mayıs 2021 - Çarşamba)
OKUNMAYAN YAZARLARA NOBEL ÖDÜLÜ (12 Mayıs 2021 - Çarşamba)
KENNEDY VE 1962 KÜBA KRİZİ (06 Mayıs 2021 - Perşembe)
KÖY ENSTİTÜLERİ AYDINLANMA DÖNEMİYDİ (29 Nisan 2021 - Perşembe)
EDEBİYAT TARİHİNDE UNUTULMAZ AŞKLAR (14 Nisan 2021 - Çarşamba)
KENTLER BÜYÜK KÖYLERE DÖNÜŞTÜ (31 Mart 2021 - Çarşamba)
KÜTÜPHANE YENİ BİR DÜNYADIR (24 Mart 2021 - Çarşamba)
TARİHİ OLAYLAR SARIKAMIŞ VE HİROŞİMA (17 Mart 2021 - Çarşamba)
VE SİNEMA (10 Mart 2021 - Çarşamba)
SANAT ÜZERİNE (24 Şubat 2021 - Çarşamba)
SEVMEK YAŞAM DEMEKTİR (17 Şubat 2021 - Çarşamba)
MUAMMER AKSOY ANAYASA UZMANIYDI (10 Şubat 2021 - Çarşamba)
TARİHLE KUŞANMIŞ ANTİK KENT KUDÜS (03 Şubat 2021 - Çarşamba)
TİMUR SELÇUK YAŞAMA VEDA ETTİ (27 Ocak 2021 - Çarşamba)
KALBİMİ VATANIMA GÖMÜN (20 Ocak 2021 - Çarşamba)
ÇAĞIN TEKNOLOJİK YAPISI (13 Ocak 2021 - Çarşamba)
BEYAZ PERDE DÜNYA İNSANIYLA BULUŞMADIR (23 Aralık 2020 - Çarşamba)
KIRILAN PLAKLARIN HİKAYESİ (16 Aralık 2020 - Çarşamba)
Keşifler dünyasına tarihsel bakış (09 Aralık 2020 - Çarşamba)
Masal şehri; İstanbul (25 Kasım 2020 - Çarşamba)
KÜLTÜR VE SANATIN İNSANA YANSIMASI (12 Kasım 2020 - Perşembe)
YÜZYILIN EN PAHALI KİTABI (04 Kasım 2020 - Çarşamba)
FUZULİ´DEN ŞEKSPİR´E MESAJ (28 Ekim 2020 - Çarşamba)
ONLARI UNUTMAK MÜMKÜN MÜ? (22 Ekim 2020 - Perşembe)
EBEDİ AŞK (14 Ekim 2020 - Çarşamba)
Kırsalı Batı´yla taşıyan aydın (07 Ekim 2020 - Çarşamba)
Evrensel Mısır sineması (11 Eylül 2020 - Cuma)
POLİTİK YAŞAMDA YOL AYRIMI (04 Eylül 2020 - Cuma)
MAHATMA GANDİ VE CHARLİE CAHPLİN (28 Ağustos 2020 - Cuma)
CHP´NİN 37.KURULTAY MESAJI (21 Ağustos 2020 - Cuma)
Hiroşima´nın 75.yılı anısına (14 Ağustos 2020 - Cuma)
SANAT DÜNYASINA BİR BAKIŞ (07 Ağustos 2020 - Cuma)
KURTULUŞ LOZAN´DA BELGELENDİ (24 Temmuz 2020 - Cuma)
Sinema tarihinin muhteşem kadını (16 Temmuz 2020 - Perşembe)
SİNEMA TARİHİNE BİR BAKIŞ (03 Nisan 2020 - Cuma)
ANTAKYA TARİHLE KUŞANMIŞ KENT (27 Mart 2020 - Cuma)
SPARTAKÜS YAŞAMA VEDA ETTİ (28 Şubat 2020 - Cuma)
TRENLERİN SESİ DUYULMAZ OLDU (07 Şubat 2020 - Cuma)
Kore´ye gidenler geri gelmedi (24 Ocak 2020 - Cuma)
DERTLİ PINAR (06 Aralık 2019 - Cuma)
Şampanya İçilerek Kutlanan Ölüm (29 Kasım 2019 - Cuma)
Umutsuz adamdan uzak durun (22 Kasım 2019 - Cuma)
BAĞ BOZUMU (15 Kasım 2019 - Cuma)
TARİHSEL UNUTULMAZ MEKTUPLAR (01 Kasım 2019 - Cuma)
BABALAR VE OĞULLARI (20 Eylül 2019 - Cuma)
BEYAZ PERDEDEN SEÇMELER (13 Eylül 2019 - Cuma)
TROYA DAĞLARI UYGARLIĞIN BEŞİĞİDİR (30 Ağustos 2019 - Cuma)
İlhan Selçuk´tan politik anılar (12 Temmuz 2019 - Cuma)
Romalı Brutus´ün yanılgısı (05 Temmuz 2019 - Cuma)
Benden resim aşıranlara zıkkım ola (06 Haziran 2019 - Perşembe)
BİR DOSTUN ARKASINDAN (31 Mayıs 2019 - Cuma)
İskenderun ve Kitaplı Yıllar (24 Mayıs 2019 - Cuma)
MISIRLI ESMA HAN´IN UMUTSUZ AŞKI (17 Mayıs 2019 - Cuma)
Don Kişot´lar öncüdür (10 Mayıs 2019 - Cuma)
KEŞİFLER DÜNYASI (05 Nisan 2019 - Cuma)
BEYAZ PERDEDE BİR EFSANE (15 Mart 2019 - Cuma)
Ahım gibi ah var mı acep (01 Mart 2019 - Cuma)
Modası Geçmeyen Bir Yolculuk (22 Şubat 2019 - Cuma)
14 ŞUBAT´IN ANLAMI (15 Şubat 2019 - Cuma)
LATİN AMERİKA VE YAKIN TARİHİ (08 Şubat 2019 - Cuma)
BUĞDAY İHRAÇ EDEN ÜLKEYDİK (25 Ocak 2019 - Cuma)
UNUTULAN DOSTLUKLAR VE EDEBİYAT (18 Ocak 2019 - Cuma)
SÖZ UÇAR YAZI KALIR (11 Ocak 2019 - Cuma)
TARİHTEN BİR YAPRAK 1960´LI YILLAR (28 Aralık 2018 - Cuma)
YAŞAR KEMAL VE NOBEL ÖDÜLÜ (21 Aralık 2018 - Cuma)
Elveda Hindistan (14 Aralık 2018 - Cuma)
YAŞAM VE DOĞA KÜLTÜRÜ (09 Kasım 2018 - Cuma)
Dünya Edebiyatı ve Savaşlar (19 Ekim 2018 - Cuma)
ENGELS´İN EVİ (28 Eylül 2018 - Cuma)
Kağıt Fabrikası Olmayan Ülke (14 Eylül 2018 - Cuma)
Köyden Gelen Aydına Veda (31 Ağustos 2018 - Cuma)
BİR USTANIN ANILARI (17 Ağustos 2018 - Cuma)
Çöl Tilkisi´nin Son Günü (03 Ağustos 2018 - Cuma)
TARİHİ ROMA´DA BİR GEZİNTİ (13 Temmuz 2018 - Cuma)
BAŞARI UMUTTAN BESLENİR (06 Temmuz 2018 - Cuma)
BEYAZ PERDENİN UNUTULMAZLARI (29 Haziran 2018 - Cuma)
SANATLA KUŞANMIŞ LİDERLER (22 Haziran 2018 - Cuma)
"İşte Paşam İstanbul" (01 Haziran 2018 - Cuma)
ÖLÜMSÜZLERİN UNUTULMAYAN AŞKLARI (25 Mayıs 2018 - Cuma)
ARKADAŞ (18 Mayıs 2018 - Cuma)
KİTAPSIZ BİLENLER (11 Mayıs 2018 - Cuma)
ARTİST KARTPOSTALLARI (27 Nisan 2018 - Cuma)
TÜRK BASININDA HÜRRİYET GAZETESİ (13 Nisan 2018 - Cuma)
Edebiyat Ustası Victor Hugo (15 Mart 2018 - Perşembe)
Burjuva Kökenden Gelen Bir Aydın (01 Mart 2018 - Perşembe)
14 Şubat: Tarihsel Bir Gün (15 Şubat 2018 - Perşembe)
Politika Uzlaşma Sanatıdır (08 Şubat 2018 - Perşembe)
Dünya Sinemasında Unutulmazlar (25 Ocak 2018 - Perşembe)
EDEBİYAT VE SANATIN NERESİNDEYİZ (11 Ocak 2018 - Perşembe)
Sevmek Yaşamak Demektir (04 Ocak 2018 - Perşembe)
Unutulmaz Radyo Günleri (28 Aralık 2017 - Perşembe)
Gözlerden Kalplere Sesler (15 Aralık 2017 - Cuma)
EDEBİYAT TARİHİ AYDINLANMAKTIR (08 Aralık 2017 - Cuma)
SAVAŞLARDAN ÇIKARI OLANLAR (10 Kasım 2017 - Cuma)
Elveda Hindistan (27 Ekim 2017 - Cuma)
Elia Kazan ve Livaneli Dostluğu (20 Ekim 2017 - Cuma)
Halep Gezi Anıları (13 Ekim 2017 - Cuma)
Teknoloji ve bilimin zaferi (06 Ekim 2017 - Cuma)
O bir zamanlar kraliçeydi (22 Eylül 2017 - Cuma)
Türk Sinemasında Kayıplar (25 Ağustos 2017 - Cuma)
İdeal Öğretmen (18 Ağustos 2017 - Cuma)
Bir Zamanlar Antakya (04 Ağustos 2017 - Cuma)
Benden resim aşıranlara zıkkım ola (28 Temmuz 2017 - Cuma)
TARiHLE SÖYLEŞİLER (14 Temmuz 2017 - Cuma)
Treni Yürüten Önder (07 Temmuz 2017 - Cuma)
İhanete giden yol (30 Haziran 2017 - Cuma)
CHP Kendini Ortaya Koydu (23 Haziran 2017 - Cuma)
Senede Bir Gün (16 Haziran 2017 - Cuma)
Batı Dünyasında Son Gelişmeler (09 Haziran 2017 - Cuma)
Sevgisiz hayat bitkiseldir (02 Haziran 2017 - Cuma)
Kore´ye gidenler geri gelmedi (26 Mayıs 2017 - Cuma)
Beyazperdenin Unutulmazları (18 Mayıs 2017 - Perşembe)
Sayfa:
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi