1940 ANKARA GARINDA BİR DİPLOMAT BEKLENİYOR
Sadullah ÇAĞLAR
Tarih: 8.3.2019 17:39:37
Sadullah ÇAĞLAR


1939. Bütün Avrupa korku içinde, Almanya lideri Hitler tüm Dünya´yı tehdit ediyor. Bu süreçte Polonya, Alman ordusu tarafından işgal edilir. Türkiye´de bütün büyük şehirlerde gece sokağa çıkmak yasaktır, ayrıca ülke genelinde karartma uygulanır.
Bu arada bir milyon asker Trakya sınırında sürekli manevra yapmaktadır. Özel bir gün… Ankara garında ilginç bir görüntü yaşanmaktadır. Alman büyükelçiliği görevlileri ve Alman subaylar nazi amblemli üniformaları, ayaklarında körüklü çizmeleri ile tam kadro gelen kişiyi beklemektedir. Tren gara girdiğinde heyet hazır ol vaziyete geçer. Trenden inen adam Franz von Papen´dir.
Almanya´nın son Başbakanı olan ve Hitler´e Başbakanlığı veren Baron Von Papen hazırda bulunan Alman konsolosluk personelini selamladıktan sonra Hitler´in kendisine hediye ettiği son derece lüks ve üstü açık Mersedes marka arabayla şehre doğru yola çıkar.
Türkiye´de basın von Papen ‘in Türkiye´ye büyükelçi atanmasına geniş yer verir. Hitler´in kendisine iktidarı veren soylu Baron von Papen´i ataması, Alman liderin Türkiye´yi çok önemsediği şeklinde yorumlanır. Ayrıca von Papen´in Türkiye´yi çok iyi tanıdığı, Birinci Dünya Savaşında Osmanlı-Alman İttifakı içerisinde görev yaptığı yazılır.
Çankaya Köşkünde ise Cumhurbaşkanı İsmet İnönü vardı ve yalnız Almanya´nın değil tüm Dünyanın tanıdığı bir diplomasi ustası idi, yeni bir diplomasi satrancına hazırdı ve gelen diplomatın gücünü biliyordu.
Çankaya´da yapılan ikili görüşmede von Papen; ´Sayın Başkan, Atatürk´ün ölümü, başta Führer olmak üzere hepimizi çok üzdü´. İnönü; ´Sayın Papen, Atatürk´ün cenaze törenine askeri bir kıtayla katılmanız, bizlere olan dostluğun önemli bir göstergesi. Temenni ederiz bu savaş çok sürmez, barış gelir´.
Papen; ´Sayın Başkan, savaş bizden kaynaklanmadı, 1.Dünya Savaşında haksız yere topraklarımıza el kondu. Biz Almanlara, Versay anlaşması diye esirlik anlaşması imzalattılar.´
İnönü Alman Büyükelçiye; ´Savaşın acılarını beraber yaşadık, biz henüz daha yaralarımızı sarmadık, sizin de bildiğiniz gibi 1.Dünya Savaşında İmparatorluğu kaybettik. Sizi dost olarak selamlıyoruz, umut ediyorum ki ilişkilerimiz dostça devam eder´.
Alman Elçi; ´Sayın Başkan, İngiltere ve Fransa ile yaptığınız dostluk anlaşması bizi üzdü´ der.
İnönü; ´Sayın Büyükelçi, biz aynı zamanda Avrupa´nın bir parçasıyız, Almanya ile de dostluk anlaşması imzalayabiliriz. Türkiye en çok Almanya ile ekonomik ilişki içerisinde´.
Cumhurbaşkanı İsmet İnönü, Hitler kadar önemli biri olan Alman elçi von Papen´e müttefik olamayacağımızı ve Türkiye´nin bu savaşın dışında kalmaya kararlı olduğu mesajını verdi.
Türkiye Cumhurbaşkanı İnönü, von Papen´e ‘geçmişte Osmanlı İmparatorluğu, Almanya´nın yanında kaybedilmiş bir savaşa girdi bedelini işgale uğrayarak ağır ödedi. Aynı konumu bir daha yaşamak istemiyoruz´ diyerek uyardı.
Yıl 1943… Adana havaalanı soğuk bir kış günü ve gelen ziyaretçi İngiliz İmparatorluğunun Başbakanı Çörçil. Milli Şef İsmet İnönü ile gizli görüşme yapmak üzere Adana üzerinden Yenice´ye geçer. Yenice´de ‘beyaz vagon´da yapılan görüşmede Milli Şef İnönü, Çörçil´in savaşa girme teklifini diplomatik bir şekilde ret eder.
Hemen sonrasında Türkiye ile Almanya saldırmazlık anlaşması imzalar. Bu arada bazı şaşırtıcı gelişmeler olur, Fransa savaşı kaybeder. Almanlar Paris´e girer ve tüm Avrupa´yı teslim alır. Sofya düşer ve Almanlar sınırımıza dayanır.
Türkiye´de ise kamuoyu savaştan yana. Cumhuriyet gazetesi sahibi Yunus Nadi; ´Dostumuz Almanya zaferden zafere koşuyor, savaşa girmek için daha ne bekliyoruz´ der.
Bu arada Ankara´da yeni bir gelişme olur. Alman lider İsmet Paşa´ya bir mektup gönderir ve Türkiye üzerinden Ortadoğu´ya geçiş için yol verilmesini ister.
Milli Şef İnönü derhal Alman elçiyi Çankaya köşküne çağırır. Elçi´ye mektubu gösterir ve ona acil bir mesaj vererek Berlin´e götürmesini ister. Mesaj şöyledir; ´Biz geçmişteki Türk Alman dostluğuna hala bağlıyız, yalnız Türkiye sınırları tehdit edilmedikçe savaşa katılmayacağız ve sınırlarımızı korumaya kararlıyız´.
Birkaç gün sonra Berlin´de Hitler´in başkanlığında yeni cephenin belirlenmesi konusunda toplantı yapılır. Toplantıya von Papen de katılır ve meşhur Alman Mareşali Çöl Tilkisi Rommel de toplantıya katılanlar arasındadır. Hedef Trakya´dan giriş ve Türkiye. Ancak sabaha kadar süren görüşmelerde von Papen´in itirazı sonucu Hitler ikna olur ve hedef yön değiştirir, yeni hedef Rusya´dır. Rommel itiraz eder; ‘Rusya toprakları çok büyük ve hakkında yeterince bilgimiz ve hazırlığımız yok´ demesine rağmen Hitler von Papen´i dikkate alır.
Von Papen Berlin´de son anda Türkiye´ye karşı cephe açılmasını engelledi. İnönü bu usta Alman diplomatla oynadığı satrancı kazanmıştı. 1943 yılında Yalova´da Cumhurbaşkanı İsmet İnönü´nün kaldığı köşkte sabaha karşı telefon çalar. Telefonu Ömer İnönü açar. Arayan Ankara´dan Dışişleri Bakanı Numan Menemencioğlu´dur; ´Paşayla görüşmemiz gerek´ der. Ömer İnönü babasının grip olduğunu söyler, ama konunun acil olduğu söylenince İnönü uyandırılır. Telefonda Paşa´ya; ´Sayın Paşam Almanlar Rusya´ya savaş kararı aldı´ der. İnönü ayağa kalkarak; ´Kurtulduk´ diye haykırır. Başlar gülmeye, gözlerinden yaş gelir.
Savaşın sonunda ise, Almanya yenilir ve kayıtsız şartsız teslim olur. Amerika Birleşik Devletleri ve Sovyetler Birliği orduları Berlin´e girer. Almanya´nın Nürnberg şehrinde savaş mahkemesi kurulur. Eski Başbakan von Papen savaş suçlusu ilan edilir. Ankara garında İsmet İnönü, von Papen´in koluna girmiş onu Almanya´ya yolcu ederken; ‘Sayın Papen bizim için yaptıklarınızı asla unutmayacağız´ der.
Seneler sonra 1959 yılında Falih Rıfkı Atay´ın Dünya gazetesinde ilginç bir haber vardır. Haberde eski Alman elçinin Türkiye´ye geldiğini yazar. Yeşilköy havaalanında gazetecilere demeç veren Papen; ´Türkiye´de uzun yıllar görev yaptım, sizleri özledim. Buradan Ankara´ya geçeceğim. Orada eski dostum İsmet Paşa´yı ziyaret edeceğim. Sayın İnönü büyük bir devlet adamıdır´ der.
Milli şef Yalova´da sabaha karşı kahkaha atarken Türkiye uçurumdan dönmüştü.

Anahtar Kelimeler: 1940, ANKARA, GARINDA, DİPLOMAT, BEKLENİYOR
Yazarın Diğer Yazıları
TARİHSEL UNUTULMAZ MEKTUPLAR (01 Kasım 2019 - Cuma)
BABALAR VE OĞULLARI (20 Eylül 2019 - Cuma)
BEYAZ PERDEDEN SEÇMELER (13 Eylül 2019 - Cuma)
TROYA DAĞLARI UYGARLIĞIN BEŞİĞİDİR (30 Ağustos 2019 - Cuma)
İlhan Selçuk´tan politik anılar (12 Temmuz 2019 - Cuma)
Romalı Brutus´ün yanılgısı (05 Temmuz 2019 - Cuma)
Benden resim aşıranlara zıkkım ola (06 Haziran 2019 - Perşembe)
BİR DOSTUN ARKASINDAN (31 Mayıs 2019 - Cuma)
İskenderun ve Kitaplı Yıllar (24 Mayıs 2019 - Cuma)
MISIRLI ESMA HAN´IN UMUTSUZ AŞKI (17 Mayıs 2019 - Cuma)
Don Kişot´lar öncüdür (10 Mayıs 2019 - Cuma)
KEŞİFLER DÜNYASI (05 Nisan 2019 - Cuma)
BEYAZ PERDEDE BİR EFSANE (15 Mart 2019 - Cuma)
Ahım gibi ah var mı acep (01 Mart 2019 - Cuma)
Modası Geçmeyen Bir Yolculuk (22 Şubat 2019 - Cuma)
14 ŞUBAT´IN ANLAMI (15 Şubat 2019 - Cuma)
LATİN AMERİKA VE YAKIN TARİHİ (08 Şubat 2019 - Cuma)
BUĞDAY İHRAÇ EDEN ÜLKEYDİK (25 Ocak 2019 - Cuma)
UNUTULAN DOSTLUKLAR VE EDEBİYAT (18 Ocak 2019 - Cuma)
SÖZ UÇAR YAZI KALIR (11 Ocak 2019 - Cuma)
TARİHTEN BİR YAPRAK 1960´LI YILLAR (28 Aralık 2018 - Cuma)
YAŞAR KEMAL VE NOBEL ÖDÜLÜ (21 Aralık 2018 - Cuma)
Elveda Hindistan (14 Aralık 2018 - Cuma)
YAŞAM VE DOĞA KÜLTÜRÜ (09 Kasım 2018 - Cuma)
Dünya Edebiyatı ve Savaşlar (19 Ekim 2018 - Cuma)
ENGELS´İN EVİ (28 Eylül 2018 - Cuma)
Kağıt Fabrikası Olmayan Ülke (14 Eylül 2018 - Cuma)
Köyden Gelen Aydına Veda (31 Ağustos 2018 - Cuma)
BİR USTANIN ANILARI (17 Ağustos 2018 - Cuma)
Çöl Tilkisi´nin Son Günü (03 Ağustos 2018 - Cuma)
TARİHİ ROMA´DA BİR GEZİNTİ (13 Temmuz 2018 - Cuma)
BAŞARI UMUTTAN BESLENİR (06 Temmuz 2018 - Cuma)
BEYAZ PERDENİN UNUTULMAZLARI (29 Haziran 2018 - Cuma)
SANATLA KUŞANMIŞ LİDERLER (22 Haziran 2018 - Cuma)
"İşte Paşam İstanbul" (01 Haziran 2018 - Cuma)
ÖLÜMSÜZLERİN UNUTULMAYAN AŞKLARI (25 Mayıs 2018 - Cuma)
ARKADAŞ (18 Mayıs 2018 - Cuma)
KİTAPSIZ BİLENLER (11 Mayıs 2018 - Cuma)
ARTİST KARTPOSTALLARI (27 Nisan 2018 - Cuma)
TÜRK BASININDA HÜRRİYET GAZETESİ (13 Nisan 2018 - Cuma)
Edebiyat Ustası Victor Hugo (15 Mart 2018 - Perşembe)
Burjuva Kökenden Gelen Bir Aydın (01 Mart 2018 - Perşembe)
14 Şubat: Tarihsel Bir Gün (15 Şubat 2018 - Perşembe)
Politika Uzlaşma Sanatıdır (08 Şubat 2018 - Perşembe)
Dünya Sinemasında Unutulmazlar (25 Ocak 2018 - Perşembe)
EDEBİYAT VE SANATIN NERESİNDEYİZ (11 Ocak 2018 - Perşembe)
Sevmek Yaşamak Demektir (04 Ocak 2018 - Perşembe)
Unutulmaz Radyo Günleri (28 Aralık 2017 - Perşembe)
Gözlerden Kalplere Sesler (15 Aralık 2017 - Cuma)
EDEBİYAT TARİHİ AYDINLANMAKTIR (08 Aralık 2017 - Cuma)
SAVAŞLARDAN ÇIKARI OLANLAR (10 Kasım 2017 - Cuma)
Elveda Hindistan (27 Ekim 2017 - Cuma)
Elia Kazan ve Livaneli Dostluğu (20 Ekim 2017 - Cuma)
Halep Gezi Anıları (13 Ekim 2017 - Cuma)
Teknoloji ve bilimin zaferi (06 Ekim 2017 - Cuma)
O bir zamanlar kraliçeydi (22 Eylül 2017 - Cuma)
Türk Sinemasında Kayıplar (25 Ağustos 2017 - Cuma)
İdeal Öğretmen (18 Ağustos 2017 - Cuma)
Bir Zamanlar Antakya (04 Ağustos 2017 - Cuma)
Benden resim aşıranlara zıkkım ola (28 Temmuz 2017 - Cuma)
TARiHLE SÖYLEŞİLER (14 Temmuz 2017 - Cuma)
Treni Yürüten Önder (07 Temmuz 2017 - Cuma)
İhanete giden yol (30 Haziran 2017 - Cuma)
CHP Kendini Ortaya Koydu (23 Haziran 2017 - Cuma)
Senede Bir Gün (16 Haziran 2017 - Cuma)
Batı Dünyasında Son Gelişmeler (09 Haziran 2017 - Cuma)
Sevgisiz hayat bitkiseldir (02 Haziran 2017 - Cuma)
Kore´ye gidenler geri gelmedi (26 Mayıs 2017 - Cuma)
Beyazperdenin Unutulmazları (18 Mayıs 2017 - Perşembe)
Sayfa:
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi