BEYAZ PERDEDEN SEÇMELER
Sadullah ÇAĞLAR
Tarih: 13.9.2019 11:27:07
Sadullah ÇAĞLAR

Sanat dünyası bir bütündür. Edebiyat, müzik, tiyatro ve resim iç içedir. Sanat insan hayatına heyecan katar ve onun ötesinde sinemanın karanlık salonunda yeni keşifler seni şaşırtır. Birkaç saat sonra film bittiğinde kendinize ´neden çabuk bitti?´ dersiniz.
Yeni kıtaları görüp Afrika´nın sıcak ormanlarında safariye çıkmış avcıları izlerken yanlarındaki zenci köleleri ve ormanların doğal güzellikleri ve yırtıcı aslanın yavrularını okşarken bir anda Tarzan´ın çığlığı ile ürperen yabani zencilerin nasıl ürkerek Tarzan´dan kaçtıklarını nasıl unutabiliriz.
Çocukluk hayallerimiz bu filmlerle büyüdük.
Nasıl unutabiliriz, John Westmüller´in yaptığı Tarzan filmlerini. Film yapımcıları bunca teknolojik gelişmeye rağmen onun yaptığı filmleri aşamadılar. Bir daha öyle güzel filmler yapılamadı.
Fantom, Zoro, Aya Seyahat ve Uzaydan gelen adam gibi macera dolu filmler ve sonrasında unutulmaz klasiklerle tanıştık. Viktor Hugo´nun Sefiller, Hamingway´in Çanlar kimin için çalıyor, Çaplin´in Çiçekçi kız filmleri gibi.
İngiliz edebiyatının en önemli yazarı Emily Brent´in Rüzgarlı bayır filminin son sahnesinde bir arada büyüyen iki çocuk, büyüdüklerinde birbirlerine aşık olurlar. Ama onları kapıda ayrılık bekler.
Sevdiği kadın ölüme giderken pişmandır ve sevdiği kadını kaybeden genç adam ağlayarak; Seni anlayamadım. Ve bir gün tepedeki eve çıkan fırtınalı havada geçmişte sevgilisiyle buluştuğu tepeye koşar. Acaba bu hüzünlü sahneyi izlerken göz yaşlarına hakim olmak mümkün mü?
Geçtiğimiz yıl film tutkusu olan bir arkadaşım bana sürpriz yaparak Burt Lancester´in nasılsa geçmişte görmediğim 1950 yapımı bir filmini hediye etti. Filmin konusu dram. Filmde Rita Hayworth ve Deborah Kerr´in yanı sıra yardımcı aktör David Niven rol almış.
Ayrı masalar filmini seyrettiğimde, bu klasik eseri nasıl görmedim diye düşündüm. Burt Lancester, Rita Hayworth ve Deborah Kerr en sevdiğim artistlerdi. Bu büyük sanatçıların bütün filmlerini görmüştüm.
Filmi defalarca seyrettim. Konusu bir pansiyonda geçiyor. Emekli bir İngiliz binbaşısı, son derece centilmendir. Zengin ve aristokrat bir ailenin genç kızı yaşlı binbaşıya aşık olur.
Kız adamı çok seviyor ve sürekli izliyor. Kızın annesi ise bu durumdan oldukça rahatsız. Filmde yaşlı bir kadın var ve kitap okumayı seviyor, özellikle Şekspir´i okuyor. Ayrıca zengin ve yaşlı bir adam başını dinlemek için pansiyonda kalmaktadır. Hukuktan yeni mezun bir avukat pansiyonda kalmakta ve salonda kitaplarını okumaktadır ancak onu da genç sevgilisi rahat bırakmaz.
Bir akşamüzeri pansiyon önünde bir taksi durur ve içinden orta yaşlarda oldukça güzel bir kadın olan Rita Hayworth çıkar, otelin salonuna girdiğinde tüm bakışlar ona döner. Pansiyonu çalıştıran kadın onunla konuşur ve oda John(Burt Lancester) burada mı kalıyor der. Evet burada birazdan gelir cevabını alır.
Pansiyonu işleten kadın John ile evlenmek üzeredir. Ve salonda akşam yemeği başlarken aranan kişi salona girer. Yağmurdan ıslanmış adam trençkotunu çıkartıp lobidekilere coşkulu selam verir.
Hatırını soran pansiyon sahibi bayan ona yaklaşarak; John nerede kaldın yoksa beni unuttun mu? John ise; Olur mu seni nasıl sevdiğimi biliyorsun. Lobiye giren adam içerideki masaya yaklaşırken aniden çarpılmış gibi olur. Masada oturan yaşına göre çekiciliğini koruyan Rita´ya bakar şok yaşar. Gözleri yerinden oynar, yüz ifadeleri gerilir.
John, Rita´nın yanındaki masaya oturur. Önüne yemek konur ama hala kendine gelemez. Ve Rita´ya sorar; Niçin buraya geldin? Senin için John, seni arıyordum, burada olduğunu öğrendim.
John; Yarın hemen buradan gidiyorsun Rita der ve kendini sokağa atar. Kadın geç saatlere kadar bekler ve tekrar salona gelen John Rita´nın masasına oturur ve sorar; Senden ayrıldık Rita, duyduğuma göre evlenmişsin, yeni bir çevren olmuş, beni neden arıyorsun.
Rita; Seni seviyorum John, beni anlamaya çalış. Rita gece geç saatte John´un odasına gider ve boynuna sarılır. John da ona sarılır ancak kısa süre sonra tartışırlar ve John odayı terk ederken kadın onun ceketini tutar, onu iten John kadın merdivenlerden düşerken çeker gider.
Pansiyoncu kadın Rita´ya yardımcı olur ve ayrılmışsınız neden hala John´un peşindesiniz der.
Rİta´da pansiyoncu kadına; Çok hastayım, ve yalnızım, onsuz yaşayamam.
Bu arada John otele döner ve pansiyoncu kadına Rita´nın durumunu sorar. Pansiyoncu da; O hasta ve seni bekliyor. John Rita´nın yanına gider ve masasına oturur. Neden bana hasta olduğunu söylemedin, der. Rita da; Sana ihtiyacım var, çok yalnızım der.
Salonda bu trajedi yaşanırken Aristokrat anne yaşlı binbaşıdan kızını ayırmak istemektedir. Onlara yakın oturan yaşlı binbaşı annesiyle tartışan genç kızı izler. Anne ayağa kalkarak kızına; Ben odaya gidiyorum, benimle gel, Kızı ise hayır anne, seninle gelmiyorum. Diğer masalarda oturanlar da onları izlemektedir ve film sona erer.
Bu film sinema klasikleri arasında olmasına rağmen Türkiye´de gösterime girmedi. Beni filmde en çok etkileyen ise dünya sinemasında erkekleri baştan çıkartan roller yaparak şöhret olan Rita Hayworth ilk defa sanatını öne çıkarıp seyircileri etkilemesi oldu.
Rita Hayworth 1947 yılında Gilda Filmiyle fırtınalar yarattı. Özel yaşamında ise Pakistan´ın zenginlerinden Ağa Han´ın oğlu Ali Han ile evlilik yaptı. Ondan bir kızı oldu ama evlilik uzun sürmedi. Sinemanın dahi yönetmeni Orson Velles ile evlilik yaptı. Ali Han İse Rita için; Keşke bütün servetim gitseydi ama Rita yanımda olsaydı der.
Rita ise kendisiyle ilgi bir yorumunda, tanıdığım her erkek Gilda´ya aşık oldu ve sabahları benimle uyandılar.
Samson ve Dalila filminde Dalila güzellik tanrıçası olarak Samson´u büyük bir faciaya götürür. Siremanın en güzel kadınlarından biri olan onun tahrik edici bir güzelliği vardı. Somson Dalilla filminde Dallila´yı bu güzelliği tanrıça yarattı. Hedy Lamarr dostlarına hayatım boyunca güzelliğim başıma hep bela açtı der.
Samson filmin finalinde Samson sütünları yıkamadan önce Dalila´ya ordan uzaklaşması için haykırır. Nerde olursan ol Dalila hep seni seveceğim. Samson gözlerini kör edip kendisini tutsak eden kadını ölesiye sevdi.
Samson ve Dalila filmi ile ilgili ilginç bir anı var. 1970 yılında bir mecmuada okumuştum. Birleşmiş Miletler cemiyetinin bir toplantısına katılan İsveç Başbakanı Olof Palme ve Filistinli lider Yasaer Arafat sohbet ederken; Sayın Arafat, benim tarihsel bir merakım var, Samson ve Dalila efsanesi beni çok etkiledi, filmi izledim ayrıca Viyana´da operasını da izledim. Sizden öğrenmek istediğim siz Gazze´li misiniz bu konunun aslı nedir?
Arafat; Ben Filistin´de doğdum, doğduğum yer Gazze´ye yakın. Samson Filistinli ve efsaneye göre Yahudi´dir ve gerçek bir liderdir. Filistin´i işgalci Fenikelilere karşı savundu. Ailesi Samson´u kendi ırkından Meryem adında bir kızla evlendirmek istedi. Ama Samson istemedi. Ve bir gün karşısına Dalila adında bir kız çıktı. Bidiğiniz gibi güçlü adam sonunda kadına esir oldu. Son anda kadının yalvarıp seni Mısır´a kaçırabilirim teklifini ret etti.
Ve ölüme giderken kendisini tutsak ettiren kadına zarar gelsin istemedi. Sayın Palme benim çocukluk yıllarımda da bu efsane konuşulurdu.
Olof Palme ise sanat tutkusunu bir sinemanın önünde ölüme giderek ödedi.
Sinema bütün bir dünyadır. Ne demişti büyük Sokrat, her kadın bir Dalila´dır

 

Anahtar Kelimeler: BEYAZ, PERDEDEN, SEÇMELER
Yazarın Diğer Yazıları
BABALAR VE OĞULLARI (20 Eylül 2019 - Cuma)
TROYA DAĞLARI UYGARLIĞIN BEŞİĞİDİR (30 Ağustos 2019 - Cuma)
İlhan Selçuk´tan politik anılar (12 Temmuz 2019 - Cuma)
Romalı Brutus´ün yanılgısı (05 Temmuz 2019 - Cuma)
Benden resim aşıranlara zıkkım ola (06 Haziran 2019 - Perşembe)
BİR DOSTUN ARKASINDAN (31 Mayıs 2019 - Cuma)
İskenderun ve Kitaplı Yıllar (24 Mayıs 2019 - Cuma)
MISIRLI ESMA HAN´IN UMUTSUZ AŞKI (17 Mayıs 2019 - Cuma)
Don Kişot´lar öncüdür (10 Mayıs 2019 - Cuma)
KEŞİFLER DÜNYASI (05 Nisan 2019 - Cuma)
BEYAZ PERDEDE BİR EFSANE (15 Mart 2019 - Cuma)
Ahım gibi ah var mı acep (01 Mart 2019 - Cuma)
Modası Geçmeyen Bir Yolculuk (22 Şubat 2019 - Cuma)
14 ŞUBAT´IN ANLAMI (15 Şubat 2019 - Cuma)
LATİN AMERİKA VE YAKIN TARİHİ (08 Şubat 2019 - Cuma)
BUĞDAY İHRAÇ EDEN ÜLKEYDİK (25 Ocak 2019 - Cuma)
UNUTULAN DOSTLUKLAR VE EDEBİYAT (18 Ocak 2019 - Cuma)
SÖZ UÇAR YAZI KALIR (11 Ocak 2019 - Cuma)
TARİHTEN BİR YAPRAK 1960´LI YILLAR (28 Aralık 2018 - Cuma)
YAŞAR KEMAL VE NOBEL ÖDÜLÜ (21 Aralık 2018 - Cuma)
Elveda Hindistan (14 Aralık 2018 - Cuma)
YAŞAM VE DOĞA KÜLTÜRÜ (09 Kasım 2018 - Cuma)
Dünya Edebiyatı ve Savaşlar (19 Ekim 2018 - Cuma)
ENGELS´İN EVİ (28 Eylül 2018 - Cuma)
Kağıt Fabrikası Olmayan Ülke (14 Eylül 2018 - Cuma)
Köyden Gelen Aydına Veda (31 Ağustos 2018 - Cuma)
BİR USTANIN ANILARI (17 Ağustos 2018 - Cuma)
Çöl Tilkisi´nin Son Günü (03 Ağustos 2018 - Cuma)
TARİHİ ROMA´DA BİR GEZİNTİ (13 Temmuz 2018 - Cuma)
BAŞARI UMUTTAN BESLENİR (06 Temmuz 2018 - Cuma)
BEYAZ PERDENİN UNUTULMAZLARI (29 Haziran 2018 - Cuma)
SANATLA KUŞANMIŞ LİDERLER (22 Haziran 2018 - Cuma)
"İşte Paşam İstanbul" (01 Haziran 2018 - Cuma)
ÖLÜMSÜZLERİN UNUTULMAYAN AŞKLARI (25 Mayıs 2018 - Cuma)
ARKADAŞ (18 Mayıs 2018 - Cuma)
KİTAPSIZ BİLENLER (11 Mayıs 2018 - Cuma)
ARTİST KARTPOSTALLARI (27 Nisan 2018 - Cuma)
TÜRK BASININDA HÜRRİYET GAZETESİ (13 Nisan 2018 - Cuma)
Edebiyat Ustası Victor Hugo (15 Mart 2018 - Perşembe)
Burjuva Kökenden Gelen Bir Aydın (01 Mart 2018 - Perşembe)
14 Şubat: Tarihsel Bir Gün (15 Şubat 2018 - Perşembe)
Politika Uzlaşma Sanatıdır (08 Şubat 2018 - Perşembe)
Dünya Sinemasında Unutulmazlar (25 Ocak 2018 - Perşembe)
EDEBİYAT VE SANATIN NERESİNDEYİZ (11 Ocak 2018 - Perşembe)
Sevmek Yaşamak Demektir (04 Ocak 2018 - Perşembe)
Unutulmaz Radyo Günleri (28 Aralık 2017 - Perşembe)
Gözlerden Kalplere Sesler (15 Aralık 2017 - Cuma)
EDEBİYAT TARİHİ AYDINLANMAKTIR (08 Aralık 2017 - Cuma)
SAVAŞLARDAN ÇIKARI OLANLAR (10 Kasım 2017 - Cuma)
Elveda Hindistan (27 Ekim 2017 - Cuma)
Elia Kazan ve Livaneli Dostluğu (20 Ekim 2017 - Cuma)
Halep Gezi Anıları (13 Ekim 2017 - Cuma)
Teknoloji ve bilimin zaferi (06 Ekim 2017 - Cuma)
O bir zamanlar kraliçeydi (22 Eylül 2017 - Cuma)
Türk Sinemasında Kayıplar (25 Ağustos 2017 - Cuma)
İdeal Öğretmen (18 Ağustos 2017 - Cuma)
Bir Zamanlar Antakya (04 Ağustos 2017 - Cuma)
Benden resim aşıranlara zıkkım ola (28 Temmuz 2017 - Cuma)
TARiHLE SÖYLEŞİLER (14 Temmuz 2017 - Cuma)
Treni Yürüten Önder (07 Temmuz 2017 - Cuma)
İhanete giden yol (30 Haziran 2017 - Cuma)
CHP Kendini Ortaya Koydu (23 Haziran 2017 - Cuma)
Senede Bir Gün (16 Haziran 2017 - Cuma)
Batı Dünyasında Son Gelişmeler (09 Haziran 2017 - Cuma)
Sevgisiz hayat bitkiseldir (02 Haziran 2017 - Cuma)
Kore´ye gidenler geri gelmedi (26 Mayıs 2017 - Cuma)
Beyazperdenin Unutulmazları (18 Mayıs 2017 - Perşembe)
Sayfa:
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi