CUMHURİYETLE YÜRÜNEN YOLLAR
Nurullah ER
Tarih: 27.10.2021 16:48:41
Nurullah ER

98 yıldır Cumhuriyetle yürüyoruz. 
Bu süreç içerisinde Cumhuriyet yönetimi ne getirdi, ne götürdü, neler yaşanıp, kimlerin idaresinde yönetildi? Karşı çıkanlar, sahiplenenler kimlerdi? Kimsesizlerin kimsesi olabildi mi, yoksa idare edenlerin saltanatlı yaşantısı, ya da karşı devrimle, amaçlarından, ilkelerinden uzaklaştırıldı mı…? 
Bu ve benzeri sorular belki ciltler dolusu tarihi bilgileri kapsayan kitaplar olur. 
Cumhuriyet yönetimindeki Anadolu coğrafyası, coğrafi bölge olarak belki de dünyanın en sorunlu bölgesidir. Asırlardır Doğu ile Batı arasında köprü rolünü üslenmiş, bir çok uygarlığa ev sahipliği yapmış, tek tanrılı üç dinin kavşak noktası olmuş bir coğrafyadır. Nil´den Fırat´a kadar olan bölgeyi kaplayan Büyük İsrail´in sınırları, Tevrat´a göre vaat edilmiş topraklardır. Ayrıca Hristiyan dinin yayılması için Anadolu´nun bir çok yeri, Din adamları tarafından örgütlenme yeri olmuştu. İlimizde bulunan Sen Piyer Kilisesi dahil.  Haçlı Seferleri, sonraki yıllarda emperyal emellerle bölgenin yer altı ve yer üstü zenginliklerinin paylaşılma emelleri. Ayrca Türker´in İslam dinini kabulü ile dört yüz yıl gibi bir sürede Halifeliği almalarıyla İslam dinini temsil etmeleri sebebiyle Anadolu coğrafyası geçmişten bu yana başka dinlerin ve milletlerin çekim merkezi konumundadır. 
Onun içindir ki acılı bir coğrafyadır. Savaşsız yılları, gözyaşılı günleri hemen hemen olmamıştır. 
Üç kıtada ve Anadolu coğrafyasında altı yüz yıl egemenlik süren Osmanlı, son iki yüz yılını hasta yaşamış, 19. yüz yılın sonuna geldiğinde yatalak hasta konumuna düşünce başına karakuş gibi üşüşmüş emperyal güçler. Çaresizlik içinde kıvranan saray ve çevresi teslim etmek zorunda kalmış Anadolu topraklarını. 
Anadolu´da kurulan Türk yurdunun kurtuluşu ve rejimi olan Cumhuriyet´in kuruluşu kolay olmamıştır.  Başlangıcı Ulusal Kurtuluş savaşıyla başlar. Kuvay-ı Milliye ruhuna dayalı olarak yürütülen ve yeryüzünde örneği görülmemiş zor koşullarda süren savaş sürecinden geçtikten sonra kurulmuş, ezilen, kaynakları sömürülen, sömürülmek istenen ülkelere örnek olmuştur. 23 Nisan 1920´de Büyük Millet Meclisi´nin açılması, 1 Kasım 1922´de Saltanatın kaldırılması, 24 Temmuz 1923´de Lozan´da Sevr´in yırtılp atılmasıyla, 29 Ekim 1923´de devletin adı Türkiye Cumhuriyeti olmuştur. 1924´de Halifeliğin kaldırılmasıyla Cumhuriyet yönetiminin temelini oluşturan, tam bağımsız ve ulusal egemenliğe dayalı sisteme geçilmiş. 
Devletin yönetim sisteminin Cumhuriyet olması, Cumhuriyet rejimi için yeterli miydi? Elbette hayır.  Atatürk bunları bildiğinden daha ilk günde kolları sıvamıştı. Cumhuriyet´in ilanında yaptığı konuşmasında, “Türkiye Cumhuriyet´i, mesut, muvaffak ve muzaffer olacaktır” diye yola koyulmuştu. Nüfusu 13 milyon olan Anadolu´da 37 bin köyün okulu, yolu, köprüsü, telefonu yoktu. Doktoru, sağlıkçısı, ilacı olmadığından; trahom, sıtma, tifüs, verem, frengi, tifo can alıyordu. Sanayisi kurulmamış, tarım ilkel yapılıyordu. Nüfusun büyük kısmı, açlıkla boğuşup, yoksullukla  kuçaklaştığından yatağa aç giriliyor,  savaşın dumanları tütüyor, acıları ocaklarda yanıyordu. 
“Ekonomik bağımsızlık olmadan, siyasi bağımsızlık yaşanamaz” diyen Atatürk, ekonomi hamlesiyle işe başlamış, İzmir İktisat Kongresi´nde alınan kararlarla, planlı ekonomiye geçerek, karma ekonomiyi ilke edinerek, sanayi yatırımlarına hız vermiş, makinalı tarıma başlamış, topraksız köylülere toprak vererek kalkınmayı köyden başlatıp, köylüyü milletin efendisi bilmişti. Gerek içeride, gereksede dışarıda yapılanlarla Cumhuriyet, Atatürk´ün bir mucizesiydi. 
Hatay´ı kurşun atmadan anavatan topraklarına katma bir Cumhuriyet mucizesi değil mi? Dünya savaşırken, ülkeyi savaş dışında tutma Cumhuriyet başarısı değil mi?  Emperyalizmin silahlı güçlerinin Kıbrıs´taki soydaşlarımıza zulüm yapıp adadan atmak istemlerine karşı, siyasi irademizin ve silahlı güçlerimizin 1974 yılındaki başarısı bir Cumhuriyet eseri değil mi? İzmir İktisat Kongresiyle planlı karma ekonomiye geçip, sanayi ve tarım alanında yapılan yatırımlarla Cumhuriyet Türkiyesi kalkınıp büyümedi mi? 

Atatürk 1927 yılında 6 gün, 36 saatte okuduğu Nutuk´un sonunda Gençliğe Hitabeyi okuyarak, vasiyet olarak Cumhuriyeti gençliğe emanet ederken, sesleri titrer, göz yaşları akar. Ölümünden sonra ne olacak endişesini taşıyanlara, “M. Kemal artık yirmi yaşında" der. 
Cumhuriyet, bir faziletler ve erdemler değeridir. Ümmetlikten, millete, kulluktan birey olmaya geçiştir. Kadınlara tanına haklar Cumhuriyet kazanımıdır. 
Cumhuriyet rejimi; din, dil, ırk, mezhep farkı gözetmez. 
Çağdaş Türkiye´nin yolunu laik eğitim açmıştır. Gelmiş geçmiş tüm ülke yöneticilerimiz, köyünden kasabasından halkın içinden gelerek, almış olduğu laik eğitim sayesinde bu konumlara gelmiş, Nobel Bilim ödülünü alan, onur duyduğumuz yoksul köylü çocuğu Aziz Sancar başarısını Cumhuriyet eğitimine borçludur. 
Cumhuriyetimizin 100 yaşına basmasına iki yıl kaldı. Geriye doğru baktığımızda, Türkiye Cumhuriyeti Atatürk´ün gösterdiği hedeften geride kaldı. 
Atatürk Türkiye Cumhuriyet´ini kurduktan sonra arka arkaya yaptığı devrimler ve reformlarla laik bir devlet düzeni kurmayı hedeflemişti. Ne var ki 1950 yılından sonra ülke yöneticileri bazen gizli, bazen açıkca bu yoldan saparak, bu yolda yürümek istemediler. Böylece Cumhuriyet yönetimi için esas olan laiklik ve halkçılık ilkesi boşa çıkarılmış oldu. Yaşanan ekonomik krizler, darbeler, olağanüstü hal yönetimleri, sıkıyönetimler, yaşanan terör olayları ve ülkede yaşanan benzeri olumsuzluklar Cumhuriyetin temel değerlerinden uzaklaşmanın bir ürünüdür. 
Hukukun üstünlüğü, insan haklarına dayanmayan laik, demokratik niteliği örselenmiş bir Cumhuriyet Atatürk´ün hedef gösterdiği bir Cumhuriyet olamaz. Ülkemizde yaşanan sorunlar, içinden çıkılamayan bunalımlar ve var olan tehlikeler içi boşaltılmış Cumhuriyet tehlikesidir.

 

 

Anahtar Kelimeler: CUMHURİYETLE, YÜRÜNEN, YOLLAR
Yazarın Diğer Yazıları
KIŞ KOKUSU (23 Kasım 2021 - Salı)
YOKSULLUK VE ONUR (09 Kasım 2021 - Salı)
AYRILIYORUZ BİRER BİRER (13 Ekim 2021 - Çarşamba)
Mevsim Sonbahar Aylardan Eylül (21 Eylül 2021 - Salı)
EMEKLİ FAKİR (14 Eylül 2021 - Salı)
Emperyalizmle savaşmak (01 Eylül 2021 - Çarşamba)
DOĞA İNTİKAMINI ALIR (18 Ağustos 2021 - Çarşamba)
Ağustos günlerindeyiz (10 Ağustos 2021 - Salı)
Ömrün yaprakları (28 Temmuz 2021 - Çarşamba)
Baharda Ölmek (25 Mayıs 2021 - Salı)
Babam cumhuriyetle yaşıttı (11 Mayıs 2021 - Salı)
İNCE ŞEYLER (13 Nisan 2021 - Salı)
Kişilik (07 Nisan 2021 - Çarşamba)
Bahar ses veriyor (31 Mart 2021 - Çarşamba)
İŞSİZLİK (16 Mart 2021 - Salı)
Bir tutam kır menekşesi (09 Mart 2021 - Salı)
NERGİS GÜNLERİ (26 Ocak 2021 - Salı)
Olanlar yaşananlar (12 Ocak 2021 - Salı)
KAYBEDİLENLER (29 Aralık 2020 - Salı)
Ortak akıl (15 Aralık 2020 - Salı)
YAPRAK DÖKÜMÜ (08 Aralık 2020 - Salı)
Günümüzün sessiz kahramanları (02 Aralık 2020 - Çarşamba)
ZOR YILLAR (25 Kasım 2020 - Çarşamba)
İSDEMİR ELLİ YAŞINDA (07 Ekim 2020 - Çarşamba)
Arsuz bölgesinde elektrik kesintisi (30 Eylül 2020 - Çarşamba)
AMANOS DAĞLARI (23 Eylül 2020 - Çarşamba)
Ağustos günleri (31 Ağustos 2020 - Pazartesi)
MAYIS VE ANNELER GÜNÜ (11 Mayıs 2020 - Pazartesi)
SEKİZ SAATLİK İŞ GÜNÜ (04 Mayıs 2020 - Pazartesi)
Ulusal Egemenlik Yüz Yaşında (27 Nisan 2020 - Pazartesi)
SOKAKLARIN SESSİZLİĞİ (20 Nisan 2020 - Pazartesi)
İnsan-LIK (13 Nisan 2020 - Pazartesi)
NİSAN YAĞMURU (06 Nisan 2020 - Pazartesi)
KORONAVİRUS VE EMEKLİLER (23 Mart 2020 - Pazartesi)
İHANET! (16 Mart 2020 - Pazartesi)
İSDEMİR GREVİ (09 Mart 2020 - Pazartesi)
Ağlayan ANA dolu... (02 Mart 2020 - Pazartesi)
EMEKLİNİN PROMOSYON BEKLENTİSİ (24 Şubat 2020 - Pazartesi)
KİTAP FUARI (17 Şubat 2020 - Pazartesi)
Kendini yakmak (10 Şubat 2020 - Pazartesi)
Kütüphane yapılmaz büyür (05 Şubat 2020 - Çarşamba)
Emekliler... (06 Ocak 2020 - Pazartesi)
Yoksullukta eşitlik (30 Aralık 2019 - Pazartesi)
Ekonomide göstergeler (09 Aralık 2019 - Pazartesi)
Aynalar yalan söylemez (02 Aralık 2019 - Pazartesi)
Sular altında kalan tarih (25 Kasım 2019 - Pazartesi)
Emeklinin hali (18 Kasım 2019 - Pazartesi)
29 EKİM´DEN 10 KASIM´A (11 Kasım 2019 - Pazartesi)
Ağaçlar ve barış (04 Kasım 2019 - Pazartesi)
DOSTLUK (21 Ekim 2019 - Pazartesi)
Ekmekler bozuldu-sular kirlendi (14 Ekim 2019 - Pazartesi)
Çocuk sevgisi (07 Ekim 2019 - Pazartesi)
İskenderun şehir içi trafiği (30 Eylül 2019 - Pazartesi)
Otuz yıl önceki İSDEMİR grevi (23 Eylül 2019 - Pazartesi)
Tatıl (26 Ağustos 2019 - Pazartesi)
Üniversiteli işsiz (22 Temmuz 2019 - Pazartesi)
GEÇEN HAFTA URFA´DAYDIM (15 Temmuz 2019 - Pazartesi)
81 yıl öncesinin 5 Temmuz´u (08 Temmuz 2019 - Pazartesi)
EMEKLİLER HAFTASI (02 Temmuz 2019 - Salı)
Milliyetçilik (24 Haziran 2019 - Pazartesi)
Tokların açlık medeniyeti (10 Haziran 2019 - Pazartesi)
Mevsim baharsa (27 Mayıs 2019 - Pazartesi)
YÜZ YIL!... (20 Mayıs 2019 - Pazartesi)
İŞÇİSİZ 1 MAYIS (06 Mayıs 2019 - Pazartesi)
BAHARIN KÜSKÜNLÜĞÜ (29 Nisan 2019 - Pazartesi)
AMANOSLARIN ÇIĞLIĞI (15 Nisan 2019 - Pazartesi)
Seçimler ve seçmenler (08 Nisan 2019 - Pazartesi)
SİYASET DİLİ (18 Mart 2019 - Pazartesi)
Sosyal felaketler (04 Mart 2019 - Pazartesi)
ÖLÜM ACISI (25 Şubat 2019 - Pazartesi)
ŞEHR-EL EMİN (18 Şubat 2019 - Pazartesi)
KIŞIN KIŞLIĞI (11 Şubat 2019 - Pazartesi)
DOĞANIN DİLİ OLMAK (04 Şubat 2019 - Pazartesi)
MODERN KÖLELİK (28 Ocak 2019 - Pazartesi)
Hangi balon patlamaz ki!... (21 Ocak 2019 - Pazartesi)
Gelecek korkusu (14 Ocak 2019 - Pazartesi)
TARİHTEN GELEN SES (24 Aralık 2018 - Pazartesi)
KAŞIKLA VERİP KEPÇEYLE ALMAK (17 Aralık 2018 - Pazartesi)
İSDEMİR KÜLTÜRÜNE SAHİP ÇIKMAK (03 Aralık 2018 - Pazartesi)
TAHA AKYOL VE POPÜLİZM (26 Kasım 2018 - Pazartesi)
HATIR SORMAK GÖNÜL ALMAK... (19 Kasım 2018 - Pazartesi)
GÖNÜL BAĞI (12 Kasım 2018 - Pazartesi)
HATAY SORUNLARININ ARAŞTIRILMASI (06 Kasım 2018 - Salı)
HER FABRİKA BİR KALEDİR (30 Ekim 2018 - Salı)
İSDEMİR EMEKLİLERİ GECEDE BULUŞTU (22 Ekim 2018 - Pazartesi)
İŞSİZLİK ARTARKEN (17 Ekim 2018 - Çarşamba)
EKONOMİ CAN YAKIYOR (09 Ekim 2018 - Salı)
Lavanta Kokulu Köy (17 Eylül 2018 - Pazartesi)
HOŞ GELDİN HÜZÜN!... (10 Eylül 2018 - Pazartesi)
3O AĞUSTOS´UN ÖNEMİ (31 Ağustos 2018 - Cuma)
Alışveriş yorgunluğu (13 Ağustos 2018 - Pazartesi)
Ambulans Sesiyle Uyuyup Uyanmak (06 Ağustos 2018 - Pazartesi)
YİĞİT MUHTAÇ OLMUŞ KURU SOĞANA (16 Temmuz 2018 - Pazartesi)
EMEKLİLER GÜNÜ (03 Temmuz 2018 - Salı)
İNSAN İSTER!... (25 Haziran 2018 - Pazartesi)
AÇLIK SINIRINDA YAŞAMAK (19 Haziran 2018 - Salı)
EMEKLİYE SENDİKA HAKKI (11 Haziran 2018 - Pazartesi)
DİN İSTİSMARI VE SİYASET (04 Haziran 2018 - Pazartesi)
Ülkemiz seçim atmosferine girdi. (28 Mayıs 2018 - Pazartesi)
SAMSUN VE MUHARREM İNCE NURULLAH ER (21 Mayıs 2018 - Pazartesi)
TÜM ANNELERİ SEVDİM (14 Mayıs 2018 - Pazartesi)
BAHAR KOKUSUNA KARIŞAN ANGUS KOKUSU (07 Mayıs 2018 - Pazartesi)
EMEKLİLİK ZOR YAŞAM (16 Nisan 2018 - Pazartesi)
ENFLASYON (02 Nisan 2018 - Pazartesi)
BADEMLER VE ERİKLER ÇİÇEK AÇARKEN (26 Mart 2018 - Pazartesi)
BANA DAMDAN DÜŞENİ GETİRİN (18 Mart 2018 - Pazar)
"VURUN KAHPEYE" (12 Mart 2018 - Pazartesi)
MAHSUNİ ŞERİF VE AMERİKA (18 Şubat 2018 - Pazar)
TÜRKLER VE ARAPLAR (11 Şubat 2018 - Pazar)
REYHANLI (04 Şubat 2018 - Pazar)
Bozulmak (21 Ocak 2018 - Pazar)
GÜVERCİNLİ PARK (07 Ocak 2018 - Pazar)
KITLIK (24 Aralık 2017 - Pazar)
ÇOCUĞA GELİNLİK, KADINA ZALİMLİK... (18 Aralık 2017 - Pazartesi)
HALKIN ENFLASYONU (11 Aralık 2017 - Pazartesi)
İSDEMİR emekliler lokali (04 Aralık 2017 - Pazartesi)
HATAY BÖLGESİNİN İŞGALİ (20 Kasım 2017 - Pazartesi)
Kuşlara yem atmak (13 Kasım 2017 - Pazartesi)
iş SİZLİK (06 Kasım 2017 - Pazartesi)
CUMHURİYET NEREDEN NEREYE (30 Ekim 2017 - Pazartesi)
TEOG BELİRSİZLİĞİ (23 Ekim 2017 - Pazartesi)
ÇOCUKLUK FOTOĞRAFLARI (16 Ekim 2017 - Pazartesi)
HATAY MUTFAĞI (02 Ekim 2017 - Pazartesi)
SURİYELİLERLE SORUNLAR (25 Eylül 2017 - Pazartesi)
Kuş Sesleri (20 Eylül 2017 - Çarşamba)
ŞİMDİ ZEYTİN ZAMANI (18 Eylül 2017 - Pazartesi)
BANA NE! (11 Eylül 2017 - Pazartesi)
İSKENDERUN´UN YAZ SICAĞI (21 Ağustos 2017 - Pazartesi)
HORMONLU BÜYÜME (14 Ağustos 2017 - Pazartesi)
DOĞANIN UYARISI (31 Temmuz 2017 - Pazartesi)
GERÇEKTEN BİZ KAÇ KİŞİYDİK? (17 Temmuz 2017 - Pazartesi)
İSDEMİR ÇALIŞANLARI VE EMEKLİLERİ (10 Temmuz 2017 - Pazartesi)
SÖYLEMEZ- SÖYLENİRİZ (12 Haziran 2017 - Pazartesi)
ÇANAKKALE´Yİ GÖRMEK (05 Haziran 2017 - Pazartesi)
GEZMEK... (29 Mayıs 2017 - Pazartesi)
ARSUZ OVASININ GELECEĞİ (15 Mayıs 2017 - Pazartesi)
ELEKTRİK ÇARPMASI (08 Mayıs 2017 - Pazartesi)
SARI ÖKÜZ (01 Mayıs 2017 - Pazartesi)
ÜÇ YAŞINDAYDILAR... (24 Nisan 2017 - Pazartesi)
Sayfa:
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi