DERTLİ PINAR
Sadullah ÇAĞLAR
Tarih: 6.12.2019 10:30:34
Sadullah ÇAĞLAR

Sanat dünyası insanın ufkunu açan önemli bir kültür kaynağıdır. Genelde sanat Batı kültüründe yaşam biçimidir ve müzik, sinema, edebiyat, resim ve tiyatroyu kapsar.
ABD Başkanı Rosvelt sıkıldığı zaman pul koleksiyonunu incelerdi. Köleliği kaldıran Başkan Abraham Linkoln tiyatro salonunda Şekspir´in Hamlet oyununu izlerken bir Güneyli tarafından öldürüldü.
Erdal İnönü parti genel başkanı olduğu ve koalisyon ortağı olduğu günlerde televizyonda klasik filmleri izlerdi ve Erdal beyin film arşivi vardı. Kendisi Amerika´da 1947 yılında eğitim gördüğü dönemde babası Milli Şef İnönü´ye yazdığı mektupta sinemada Rüzgar Gibi Geçti filmini seyrettiğini, film Türkiye´ye geldiğinde, mutlaka seyretmesi gerektiğini yazıyordu.
İsmet Paşa devlet tiyatrolarında oynanan tüm klasik oyunları izlerdi. Mustafa Kemal Sakarya Savaşı günlerinde Reşat Nuri Güntekin´in Çalıkuşu romanını okuduğunu yakınlarına anlatırken; Özellikle kitabın kahramanı Feride öğretmenin çektiği sıkıntılar beni o kadar etkiledi ki zaferi kazandığımızda ilk işimiz eğitimdeki geri kalmışlığı ortadan kaldıracağız, demişti.
Kazım Karabekir anılarında Meşrutiyet döneminde Dostoyevski´nin Suç ve Ceza romanını okuduğunu anlatır. Sanat aslında biraz da yeni dünyanın keşfidir.
Bazen geçmişe düşündüğümde, tiyatro ağırlıklı Türk Sineması tarihinden çocukluk dönemimde, 1945 de yapılan Dertli Pınar filmini hatırlarım. Tiyatrolar büyük eserleri canlandırır, sinema filmleri de tiyatro ağırlıklı yapılırdı.
Senede iki ya da üç film yapılırdı ve oyuncular da tiyatro oyuncularından seçilirdi. Yapılan filmler seyircileri çok etkilerdi. Örneğin Dertli Pınar filmi çocuk yaşlarda olan bizleri ağlatmıştı.
Meşrutiyet dönemini anlatan Hürriyet Apartmanı filminin konusu politikti. Fakat o dönemde çocuk olduğumuzdan filmin yalnızca artistlerini hatırlarım. Türk sineması sanatçısı olup aynı zamanda Tiyatro da yapan Gülistan Deniz, sonrasında soyadı Güzey oldu.
Sinema 1949 yılında Ömer Lütfi Akad´ın yaptığı Halide Edip´in eseri olan Vurun Kahpeye filmiyle tiyatroyu aştı. Lütfi Akad Vurun Kahpe´ye filminde Aliye Hoca´yı canlandıran ve yerli sinemada çıkış yapan Sezer Sezin kadın oyuncu olarak olağanüstü güzelliği kadar sanat yönü ile de çok başarılı idi ve yine o dönemde Halide Pişkin ve Settar Körmükçü ile birlikte Lüküs Hayat operasında rol aldı. Sezin, Lüküs Hayat operasını oynadığında oyunculuğunun ve güzelliğinin zirvedeydi.
Lüküs Hayat operası Nazım hikmet´in eseridir. Sezer Sezin´in ölümünden sonra Lütfi Akad´ın son filmlerinden olan Vesikalı Yarim filmini ise Türkan Şoray ve İzzet Günay muhteşem oynadılar.
Bu süreçte yerli filmler içinde sözü çok edilen Dertli Pınar filmini hatırladığım kadarıyla anlatmaya çalışacağım. Filmde artistler oyunu adeta yaşar gibi doğal oynamışlardı. Filmin köy ağırlıklı görüntüsü güzeldi.
1945 yapımı dertli Pınar filminin aktörleri Suavi Tedü, Nezihe Becerikli ve Talat Artemel´di. Filmin yönetmeni Faruk Genç filmi bir Anadolu köyünde çekmişti. Filmin güzel kızı çeşme başında türkü söylerken oradan geçen ve ayağında körüklü çizme ve üstünde İngiliz külodu dediğimiz şalvar olan gencin dikkatini çeker.
Acaba bu yanık sesin sahibi kim diye düşünen genç, pınar yaklaşarak güzel kıza sudan içebilir miyim diye sorar. Genç kızda su buradan geçen herkese açık, buyurun doya doya için der.
Suyu içen delikanlı kıza sorar, kimlerdensin? Genç kız; Ben Ömer Oğullarındanım, adım da Nazlı, ya siz kimsiniz? Delikanlı; Ben yabancı değilim, bu köydenim, bize Mahmut beyler derler. Adım Kerem soyadım Gaziler. Nazlı;ama ben sizi hiç görmedim. Delikanlı; Ben küçük yaştan beri İstanbul´da yaşıyorum. Eğitim için oraya yerleştim, şimdi de hukuk fakültesinde okuyorum, Avukat olacağım. Ben çok az geliyorum köye, fakat artık seni görmek için daha çok geleceğim. Nazlı; Kerem seni ben tekrar ne zaman görebilirim? Kerem; Yarın sabah saat dokuzda.
Nazlı´nın ailesi varlıklı idi. Ömer oğulları dendiğinde hatırı sayılır toprakları vardı. Mahmut oğulları da varlıklı idi. Fakat iki aile arasında kan davası vardı. Nazlı akşam eve döndüğünde yanlarında çalışan Nazife´ye ;Teyze ben bugün Ömer oğullarından bir gençle pınar başında tanıştım. Kimdir bunlar? Nazife teyze; Nazlı sakın bu konuştuğumuzu kardeşlerin duymasın, onlar geçmişte Ali amcanı öldüren aile.
Akşam yatakta Nazlı ağlayarak; Ben şimdi n yapacağım, köylümüzün yüzüne nasıl bakacağım, onunla konuştuğumu kardeşlerim duyarsa durumum ne olur, düşünmek bile istemiyorum. Ama elimde olmayarak Kerem denen genci gördüğümde kalbim duracak gibi oldu. Aşk bu mu, neden düşman bir ailenin çocuğunu sevdim, artık olan oldu, acaba kader Tahir´in Zühresi olmayı mı alnıma yazdı diye düşünür.
Nazlı sabahı zor etti, Keremi görmek için uyuyamadı ve pınarın önüne gelip Keremi gördüğü zaman; Hoş geldin Kerem, şimdi biz ne yapacağız, sabaha kadar uyuyamadım, kardeşlerim ya da senin ailen duyarsa halimiz ne olur? Kerem; Nazlı sana rastlamadan sanki hiç yaşamadım, seni ilk gördüğümde yıllardır aradığım güzel karşıma çıktı dedim, hiçbir şeyden korkma Nazlı, ben bu sevda için her zorluğa katlanmaya razıyım.
Bu pınarın berrak suyu gibi aşkımız temizdir. Bak nazlı köyde bir Dursun dayı var, darda kalan ona gider, birlikte ona gidelim ve danışalım. Bir gün sonra iki aşığı dinleyen Dursun dayı; Ne yaptınız çocuklar, babalarınız çok anlayışsız kişiler, sizi anlıyorum, sevmek güzel ama sabırlı olun derim, belki ilerde bir çare buluruz der.
Filmin sonunda iki sevgili pınarın başında buluştuklarında Nazlının kardeşi gelir ve silahı Kereme doğrultarak ateşleyeceği anda Nazlı Keremin önüne geçer ve vurulur, Kerem de kendini Nazlının üstüne atar ve oda vurulur. İki sevgili pınarın başında ölüme koşarlar.
İki sevgilinin yanına gelen Dursun dayı; Köyümüz yüzlerce yıl unutulmayacak bir aşka şahit oldu. Bu iki genç insanın aşkını cahil aileleri anlayamadı. Onların kini bu iki güzel insanı ölüme götürdü.
Evet bir dönem Türkiye´de tiyatro ağırlıklı filmler yapıldı. Şimdi günümüzde sevdayla beslenen hikayeler acaba bitti mi?

 

Anahtar Kelimeler: DERTLİ, PINAR
Yazarın Diğer Yazıları
FUZULİ´DEN ŞEKSPİR´E MESAJ (28 Ekim 2020 - Çarşamba)
ONLARI UNUTMAK MÜMKÜN MÜ? (22 Ekim 2020 - Perşembe)
EBEDİ AŞK (14 Ekim 2020 - Çarşamba)
Kırsalı Batı´yla taşıyan aydın (07 Ekim 2020 - Çarşamba)
Evrensel Mısır sineması (11 Eylül 2020 - Cuma)
POLİTİK YAŞAMDA YOL AYRIMI (04 Eylül 2020 - Cuma)
MAHATMA GANDİ VE CHARLİE CAHPLİN (28 Ağustos 2020 - Cuma)
CHP´NİN 37.KURULTAY MESAJI (21 Ağustos 2020 - Cuma)
Hiroşima´nın 75.yılı anısına (14 Ağustos 2020 - Cuma)
SANAT DÜNYASINA BİR BAKIŞ (07 Ağustos 2020 - Cuma)
KURTULUŞ LOZAN´DA BELGELENDİ (24 Temmuz 2020 - Cuma)
Sinema tarihinin muhteşem kadını (16 Temmuz 2020 - Perşembe)
SİNEMA TARİHİNE BİR BAKIŞ (03 Nisan 2020 - Cuma)
ANTAKYA TARİHLE KUŞANMIŞ KENT (27 Mart 2020 - Cuma)
SPARTAKÜS YAŞAMA VEDA ETTİ (28 Şubat 2020 - Cuma)
TRENLERİN SESİ DUYULMAZ OLDU (07 Şubat 2020 - Cuma)
Kore´ye gidenler geri gelmedi (24 Ocak 2020 - Cuma)
Şampanya İçilerek Kutlanan Ölüm (29 Kasım 2019 - Cuma)
Umutsuz adamdan uzak durun (22 Kasım 2019 - Cuma)
BAĞ BOZUMU (15 Kasım 2019 - Cuma)
TARİHSEL UNUTULMAZ MEKTUPLAR (01 Kasım 2019 - Cuma)
BABALAR VE OĞULLARI (20 Eylül 2019 - Cuma)
BEYAZ PERDEDEN SEÇMELER (13 Eylül 2019 - Cuma)
TROYA DAĞLARI UYGARLIĞIN BEŞİĞİDİR (30 Ağustos 2019 - Cuma)
İlhan Selçuk´tan politik anılar (12 Temmuz 2019 - Cuma)
Romalı Brutus´ün yanılgısı (05 Temmuz 2019 - Cuma)
Benden resim aşıranlara zıkkım ola (06 Haziran 2019 - Perşembe)
BİR DOSTUN ARKASINDAN (31 Mayıs 2019 - Cuma)
İskenderun ve Kitaplı Yıllar (24 Mayıs 2019 - Cuma)
MISIRLI ESMA HAN´IN UMUTSUZ AŞKI (17 Mayıs 2019 - Cuma)
Don Kişot´lar öncüdür (10 Mayıs 2019 - Cuma)
KEŞİFLER DÜNYASI (05 Nisan 2019 - Cuma)
BEYAZ PERDEDE BİR EFSANE (15 Mart 2019 - Cuma)
Ahım gibi ah var mı acep (01 Mart 2019 - Cuma)
Modası Geçmeyen Bir Yolculuk (22 Şubat 2019 - Cuma)
14 ŞUBAT´IN ANLAMI (15 Şubat 2019 - Cuma)
LATİN AMERİKA VE YAKIN TARİHİ (08 Şubat 2019 - Cuma)
BUĞDAY İHRAÇ EDEN ÜLKEYDİK (25 Ocak 2019 - Cuma)
UNUTULAN DOSTLUKLAR VE EDEBİYAT (18 Ocak 2019 - Cuma)
SÖZ UÇAR YAZI KALIR (11 Ocak 2019 - Cuma)
TARİHTEN BİR YAPRAK 1960´LI YILLAR (28 Aralık 2018 - Cuma)
YAŞAR KEMAL VE NOBEL ÖDÜLÜ (21 Aralık 2018 - Cuma)
Elveda Hindistan (14 Aralık 2018 - Cuma)
YAŞAM VE DOĞA KÜLTÜRÜ (09 Kasım 2018 - Cuma)
Dünya Edebiyatı ve Savaşlar (19 Ekim 2018 - Cuma)
ENGELS´İN EVİ (28 Eylül 2018 - Cuma)
Kağıt Fabrikası Olmayan Ülke (14 Eylül 2018 - Cuma)
Köyden Gelen Aydına Veda (31 Ağustos 2018 - Cuma)
BİR USTANIN ANILARI (17 Ağustos 2018 - Cuma)
Çöl Tilkisi´nin Son Günü (03 Ağustos 2018 - Cuma)
TARİHİ ROMA´DA BİR GEZİNTİ (13 Temmuz 2018 - Cuma)
BAŞARI UMUTTAN BESLENİR (06 Temmuz 2018 - Cuma)
BEYAZ PERDENİN UNUTULMAZLARI (29 Haziran 2018 - Cuma)
SANATLA KUŞANMIŞ LİDERLER (22 Haziran 2018 - Cuma)
"İşte Paşam İstanbul" (01 Haziran 2018 - Cuma)
ÖLÜMSÜZLERİN UNUTULMAYAN AŞKLARI (25 Mayıs 2018 - Cuma)
ARKADAŞ (18 Mayıs 2018 - Cuma)
KİTAPSIZ BİLENLER (11 Mayıs 2018 - Cuma)
ARTİST KARTPOSTALLARI (27 Nisan 2018 - Cuma)
TÜRK BASININDA HÜRRİYET GAZETESİ (13 Nisan 2018 - Cuma)
Edebiyat Ustası Victor Hugo (15 Mart 2018 - Perşembe)
Burjuva Kökenden Gelen Bir Aydın (01 Mart 2018 - Perşembe)
14 Şubat: Tarihsel Bir Gün (15 Şubat 2018 - Perşembe)
Politika Uzlaşma Sanatıdır (08 Şubat 2018 - Perşembe)
Dünya Sinemasında Unutulmazlar (25 Ocak 2018 - Perşembe)
EDEBİYAT VE SANATIN NERESİNDEYİZ (11 Ocak 2018 - Perşembe)
Sevmek Yaşamak Demektir (04 Ocak 2018 - Perşembe)
Unutulmaz Radyo Günleri (28 Aralık 2017 - Perşembe)
Gözlerden Kalplere Sesler (15 Aralık 2017 - Cuma)
EDEBİYAT TARİHİ AYDINLANMAKTIR (08 Aralık 2017 - Cuma)
SAVAŞLARDAN ÇIKARI OLANLAR (10 Kasım 2017 - Cuma)
Elveda Hindistan (27 Ekim 2017 - Cuma)
Elia Kazan ve Livaneli Dostluğu (20 Ekim 2017 - Cuma)
Halep Gezi Anıları (13 Ekim 2017 - Cuma)
Teknoloji ve bilimin zaferi (06 Ekim 2017 - Cuma)
O bir zamanlar kraliçeydi (22 Eylül 2017 - Cuma)
Türk Sinemasında Kayıplar (25 Ağustos 2017 - Cuma)
İdeal Öğretmen (18 Ağustos 2017 - Cuma)
Bir Zamanlar Antakya (04 Ağustos 2017 - Cuma)
Benden resim aşıranlara zıkkım ola (28 Temmuz 2017 - Cuma)
TARiHLE SÖYLEŞİLER (14 Temmuz 2017 - Cuma)
Treni Yürüten Önder (07 Temmuz 2017 - Cuma)
İhanete giden yol (30 Haziran 2017 - Cuma)
CHP Kendini Ortaya Koydu (23 Haziran 2017 - Cuma)
Senede Bir Gün (16 Haziran 2017 - Cuma)
Batı Dünyasında Son Gelişmeler (09 Haziran 2017 - Cuma)
Sevgisiz hayat bitkiseldir (02 Haziran 2017 - Cuma)
Kore´ye gidenler geri gelmedi (26 Mayıs 2017 - Cuma)
Beyazperdenin Unutulmazları (18 Mayıs 2017 - Perşembe)
Sayfa:
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi