EDEBİYAT VE SANATIN NERESİNDEYİZ
İnsan yaşam gelişimini yakalamak için ne yapmalı, uygar dünyayı nasıl keşfetmeli?
Tarih: 11.1.2018 18:15:43
Sadullah ÇAĞLAR

İnsan yaşam gelişimini yakalamak için ne yapmalı, uygar dünyayı nasıl keşfetmeli?
Temel ilke sanat dünyasına; yani başta, kitap, müzik, tiyatro, opera, sinema, resim gibi konulara ağırlık vermekten geçiyor. İnsan sanatla kuşanmalı.
Gazetelerde okuyoruz batıda sanat evlerinde tablolar veya tarihi değeri olan pullar açık arttırma ile yüksek fiyatlarla satılıyor; sanatla donanmış adam elinde mercek, güzel bir tabloyu yada tarihi değeri olan bir pulu inceliyor.
Hatırlayınız, İsveç Başbakanı Olof Palme Stokholm´de sinema önünde öldürülmüştü. Bisikletiyle film izlemeye gelmişti.
Barışçı devlet adamı Erdal İnönü Amerika´da eğitim yaptığı yıllarda babası Cumhurbaşkanı İnönü´ye yazdığı mektupta ‘Rüzgar Gibi Geçti´ filmine gittiğini, filmin kendisini çok etkilediğini yazar. Film Türkiye´ye geldiğinde filmi mutlaka görmesini babasından ister. Rüzgar Gibi Geçti filmi 1940 sonrası Türkiye´ye geldi. Film çok pahalı olduğu için gümrükten alınmadı, ancak 1954 yılında ülkemizde gösterime girebildi.
Atatürk, 30 Ağustos Büyük Taarruz öncesi Reşat Nuri Gültekin´in Çalıkuşu romanını okuduğunu yakınlarına söyler. Kurtuluş savaşı önder kadrosundan Kazım Karabekir Paşa anılarında rüştiye okul günlerinde Tolstoy´un Harp ve Sulh kitabını okuduğunu anlatır ve kendisi aynı zamanda keman çalardı. Vietnam savaşında yurtseverler sığınaklarda tiyatro seyrediyorlardı.
Cumhuriyetin en önemli yeniliği Harf Devrimi yapması ve Latin Alfabesini getirmesidir. Ülke genelinde yeniliğin önünü açmıştır.
İnsan soyunun en önemli kültür kaynağı olan kitaplar tarih boyunca hep yıkıma uğradı. İsa´dan önce 333 yılında Pers ülkesi İran´ın en büyük kitaplığı Persapolis Kitaplığı yakıldı. Roma İmparatoru Neron, Roma´yı yaktığında Roma Sanatını da katletti.
Çağının en büyük sanat adamlarını yaratan, Ömer Hayyam´ı bilim adamlarından üstün tutan Pers ülkesi bilim karşıtı güçler tarafından yeni dünyaya karşı direniyor.
Peki Mısır için ne diyeceğiz, geçmişte Atina´dan daha ileri olan uygar dünyanın öncüsüne ne oldu?
Nobel ödüllü Mısırlı yazar Necip Mahfuz, Kahire´de bıçaklanarak öldürülmek istendi. Acaba orta çağa mı dönüyoruz? Peki dünün uzayın sırrını çözüp ilk insanı uzaya 12 Nisan 1961 yılında gönderen Sovyetler Birliği, şimdiki Rusya ne durumda? Belki silah üretiminde önde, ama artık sanat sanki yok.
Uzay adamı Yuri Gagarinler artık kayıplara karıştı. Peki dünkü Sovyet Edebiyatı neden gündemde yok? Konu bilim olayıdır, yada sistem. Artık Rusya´da klasik anlamda kitap yazılmıyor. Örneğin geçmişte yanlışlıkla(!) Nobel Edebiyat ödülü verilen Mihail Şolohov gibi üstatlar yetişmiyor.
Ne demişti Şolohov Nobel Ödül töreninde? “Batı dünyası bizim Sovyet edebiyatı yazımında hep yanlış düşündü. Bizlerin baskıyla kitap yazdığını söylediler. Kıymetli misafirler, baskıyla insan yaratıcılığı ortaya çıkmaz. Bizlerin kaynağı sistem ve bilim dünyasıdır. Bir dünya savaşını Batı yaşamadı. Sovyet insanı yaşadı ve yarattı. Uyandırılmış Toprak adlı eserim yönetim kültüründen doğdu. Elbette geçmişimizde Rus ustalarımız Tolstoy, Dostoyevski vardı, onlardan beslendik.”
Acaba geçmiş Amerikan edebiyatında Jack London, John Steinbeck yada Dünyayı Sarsan On Gün romanıyla bir döneme damgasını vuran John Reed´i nasıl unutabiliriz. İnsanlığın en büyük yeniliğine tanıklık eden bu Amerikalı yazar aydın, olmanın bedelini ödedi.
Sanat dünyasının en önemli beslenme alanı kitaptır.
Yaşam zenginliktir.

Anahtar Kelimeler: EDEBİYAT, SANATIN, NERESİNDEYİZ
Yazarın Diğer Yazıları
"İşte Paşam İstanbul" (01 Haziran 2018 - Cuma)
ÖLÜMSÜZLERİN UNUTULMAYAN AŞKLARI (25 Mayıs 2018 - Cuma)
ARKADAŞ (18 Mayıs 2018 - Cuma)
KİTAPSIZ BİLENLER (11 Mayıs 2018 - Cuma)
ARTİST KARTPOSTALLARI (27 Nisan 2018 - Cuma)
TÜRK BASININDA HÜRRİYET GAZETESİ (13 Nisan 2018 - Cuma)
Edebiyat Ustası Victor Hugo (15 Mart 2018 - Perşembe)
Burjuva Kökenden Gelen Bir Aydın (01 Mart 2018 - Perşembe)
14 Şubat: Tarihsel Bir Gün (15 Şubat 2018 - Perşembe)
Politika Uzlaşma Sanatıdır (08 Şubat 2018 - Perşembe)
Dünya Sinemasında Unutulmazlar (25 Ocak 2018 - Perşembe)
Sevmek Yaşamak Demektir (04 Ocak 2018 - Perşembe)
Unutulmaz Radyo Günleri (28 Aralık 2017 - Perşembe)
Gözlerden Kalplere Sesler (15 Aralık 2017 - Cuma)
EDEBİYAT TARİHİ AYDINLANMAKTIR (08 Aralık 2017 - Cuma)
SAVAŞLARDAN ÇIKARI OLANLAR (10 Kasım 2017 - Cuma)
Elveda Hindistan (27 Ekim 2017 - Cuma)
Elia Kazan ve Livaneli Dostluğu (20 Ekim 2017 - Cuma)
Halep Gezi Anıları (13 Ekim 2017 - Cuma)
Teknoloji ve bilimin zaferi (06 Ekim 2017 - Cuma)
O bir zamanlar kraliçeydi (22 Eylül 2017 - Cuma)
Türk Sinemasında Kayıplar (25 Ağustos 2017 - Cuma)
İdeal Öğretmen (18 Ağustos 2017 - Cuma)
Bir Zamanlar Antakya (04 Ağustos 2017 - Cuma)
Benden resim aşıranlara zıkkım ola (28 Temmuz 2017 - Cuma)
TARiHLE SÖYLEŞİLER (14 Temmuz 2017 - Cuma)
Treni Yürüten Önder (07 Temmuz 2017 - Cuma)
İhanete giden yol (30 Haziran 2017 - Cuma)
CHP Kendini Ortaya Koydu (23 Haziran 2017 - Cuma)
Senede Bir Gün (16 Haziran 2017 - Cuma)
Batı Dünyasında Son Gelişmeler (09 Haziran 2017 - Cuma)
Sevgisiz hayat bitkiseldir (02 Haziran 2017 - Cuma)
Kore´ye gidenler geri gelmedi (26 Mayıs 2017 - Cuma)
Beyazperdenin Unutulmazları (18 Mayıs 2017 - Perşembe)
Sayfa:
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi