Evrensel Mısır sineması
Sadullah ÇAĞLAR
Tarih: 11.9.2020 10:10:50
Sadullah ÇAĞLAR

Beyaz perde hayallerimizi besleyen bizleri dünya insanı ile buluşturan ve uzak diyarları gezdiren mükemmel bir sanattır. Üstat Atilla İlhan´ın deyimiyle sevdiğimiz kadını sevmeyi bile Amerikan sinemasından öğrendik.

Yüz yıl önce aristokrat sınıfın operada izlediği Monte Kristo Kontu, Madam Camille ve Samson Dalila gibi klasik eserleri sinema halka taşıdı. 12 Eylül ise klasik filmleri gösteren sinema tek salonlarını kapattı. Emek sineması tüm tepkilere rağmen yıkıldı.
Muammer Karaca tiyatrosu yıkımı bekliyor. Sanat dünyası insan beynini açan kültür olayıdır. Mustafa Kemal´e; Rumeli´yi neden kaybettik diyenlere, Sofya´da opera var der.
Sinema yüz yılın en büyük mucizesidir. Eski Mısır´ı incelediğimiz zaman İskenderiye Kütüphanesinde genç kadın öğreti üyesi uzayın sırrını anlatıyordu. Mısır´da geçmişten gelen tiyatro geleneği vardı.
İngilizler Mısır´ı yönettiği dönem 1930´larda büyük film stüdyoları kurdular. Çöllerle ilgili filmler insanların ilgisini çekti. Mesela 1930 yapımı Şeyh Ahmet´in oğlu filmi beyaz perde unutulmazları arasında yer aldı.
Filmde bir İngiliz aristokrat ailenin kızı çölde deve ile gezerken kum fırtınasına yakalanır. Çölde geniş toprakları olan zengin Emir´in Oxford eğitimli oğlu tarafından kurtarılır.
Eski yıkık bir harabeye sığınıp fırtınanın dinmesini beklerler. Sonra şaşkına dönmüş kızı palmiye ağaçları ile kaplı bir göle götürür. Batılı güzel kız heyecanlanmıştır. Adam adeta gökten gelmiş ve kendisini kurtarmıştır.
Şaşkınlığı geçen kız adama sorar; siz kimsiniz?
-Biz burada yaşıyoruz. Az ilerde çadırlarımız var, köyümüz yakın.
-Peki genç bayan siz kimsiniz? Bu ıssız çölde ne arıyorsunuz?
-Ben Paris Sarbonne Üniversitesinde tarih ve arkeoloji okuyorum. Ailemle beraber geldim, piramitler üzerine bir araştırma yapıyorum. Biraz ötede yakınlarım var. Ben kısa bir gezinti yapmak için onlardan ayrıldım.
Şeyhin oğlu; Burada yalnız gezmek tehlikeli bakın çöl fırtınası çıktı. Şans eseri benle karşılaştınız. Şimdi sizi çadırımızda misafir edelim zira gece çok soğuk olur çölde. Gece ateş yakar yıldızları seyrederiz, geceleri çöl güzeldir.
Şeyh Ahmet´in oğlu filmini önce Hollywood yaptı. Dönemin büyük oyuncusu Raman Novarro Şeyhin oğlu Ahmet rolünü büyük başarı ile oynadı. Fili sonraları Mısır´lılar yaptı. Mısır´ın 1940 yıllarda karizma sanatçısı Bedir Lema oynadı.
Mısırlı oyuncu Bedir Lema, Leyla ile mecnun filminde Kays rolü ile Mecnun´u başarı ile oynadı. Sinema tarihinin en gerçekçi yapımı olarak yerini alan film unutulmazlar arasına girdi.
Çölde gezen mecnun bir gün Leyla´nın kaldığı çadıra gelir. Fakat geç kalmış ve Leyla gitmiş. Mecnun üzgün; Leyla acep nerede? Yoksa unuttu mu vefayı, beyhude mi çektik bunca cefayı.
1950 yılına kadar Mısır filmleri Türkiye sinemalarında çok iyi iş yaptı. Özellikle aile konulu filmler; Mesela çocukluk yıllarımda Kırıkhan Halk Evi sinemasında seyrettiğim Paşa Kızı filmi unutamadığım filmlerdendir.
Filmde Kahire´de yaşayan zengin ailenin büyük babası bir trafik kazasında ölür. Tek varis genç ve güzel kız torundur. Ancak ölen dede çok borçlu olduğundan malları icra yolu ile satılır.
Kız kendine iş aramak için erkek kıyafetleri giyer ve büyük babasının eski bir tanıdığına gider. O da kendisini zengin bir ailenin yanına İngilizce öğretmeni olarak tavsiye eder. Ve genç kız orada özel ders vererek çalışmaya başlar. Ev halkı kendisini çok sever. Film biraz mizah ağırlıklıdır. Evin kızı kendisini erkek zanneder ve aşık olur. Kız da kimliğini açıklar. Aslında paşa kızı olduğunu ve iş bulmak için erkek kılığına girdiğini anlatır. Kısa bir müddet sonra, evin tek oğlu yüksek mühendis olarak okulu bitirip eve döner ve öğretmen kıza aşık olur.
Kız da yakışıklı mühendisi sever. Sonuçta İngilizce öğretmeni olarak girdiği köşkün hanımı olarak mutlu bir yaşama adım atar.
Mısır sineması bir tutkudur aslında. Unutulmaz sanatçıları vardır; Leyla Murat, Muhammed Abdülvahap, Enver Vecdi ve Hüseyin Sıtkı en çok tanınanlarıdır.
Şimdi biz Abdulvahap´ın klasik filmi Kalbe Mermi filmini özetleyelim; Konu Kahire´de geçer. 1940´lı yıllar Kahire´de gençler Paris ya da Londra´daki insanlar kadar modern giyinirler. Müzisyen bir genç çok hayranı vardır. Bir gün gazinoya zengin ve güzel bir kız gelir. Barmene kim bu güzel kadın diye sorduğunda; Nil bölgesinde yaşayan çok zengin bir ailenin kızı derler.
Kız gazinodan çıktığında Abduvahap kıza çoktan aşık olmuştur. O da kendini dışarı atar ve diş doktoru olan arkadaşını ziyarete gider.
Dişçi, nedir bu halin gülen yüzün solmuş, diye takılır; Sorma doktor hastayım.
Neyin var; kalbim hasta doktor. Doktor; Nasıl olur etrafında pek çok kız varken kim seni etkiledi böyle? Çarpıldım doktor fena aşık oldum bu defa.
Doktor dışarı çıkar işi vardır. Dönüşte nişanlısı kızı da beraber getirir ve tanıştırır. Abdulvahap şok olmuştur zira arkadaşının nişanlısı gazinoda görüp aşık olduğu kızdır. Abdulvahap acele gitmem gerekiyor diyerek oradan kaçarcasına çıkar. Kalbe mermi filmi Mısır sinemasının unutulmazları arasındadır.
Dünya sineması ise bizlerin kültürüne çok şey kattı.

Anahtar Kelimeler: Evrensen, Mısır, sineması
Yazarın Diğer Yazıları
ONLARI UNUTMAK MÜMKÜN MÜ? (22 Ekim 2020 - Perşembe)
EBEDİ AŞK (14 Ekim 2020 - Çarşamba)
Kırsalı Batı´yla taşıyan aydın (07 Ekim 2020 - Çarşamba)
POLİTİK YAŞAMDA YOL AYRIMI (04 Eylül 2020 - Cuma)
MAHATMA GANDİ VE CHARLİE CAHPLİN (28 Ağustos 2020 - Cuma)
CHP´NİN 37.KURULTAY MESAJI (21 Ağustos 2020 - Cuma)
Hiroşima´nın 75.yılı anısına (14 Ağustos 2020 - Cuma)
SANAT DÜNYASINA BİR BAKIŞ (07 Ağustos 2020 - Cuma)
KURTULUŞ LOZAN´DA BELGELENDİ (24 Temmuz 2020 - Cuma)
Sinema tarihinin muhteşem kadını (16 Temmuz 2020 - Perşembe)
SİNEMA TARİHİNE BİR BAKIŞ (03 Nisan 2020 - Cuma)
ANTAKYA TARİHLE KUŞANMIŞ KENT (27 Mart 2020 - Cuma)
SPARTAKÜS YAŞAMA VEDA ETTİ (28 Şubat 2020 - Cuma)
TRENLERİN SESİ DUYULMAZ OLDU (07 Şubat 2020 - Cuma)
Kore´ye gidenler geri gelmedi (24 Ocak 2020 - Cuma)
DERTLİ PINAR (06 Aralık 2019 - Cuma)
Şampanya İçilerek Kutlanan Ölüm (29 Kasım 2019 - Cuma)
Umutsuz adamdan uzak durun (22 Kasım 2019 - Cuma)
BAĞ BOZUMU (15 Kasım 2019 - Cuma)
TARİHSEL UNUTULMAZ MEKTUPLAR (01 Kasım 2019 - Cuma)
BABALAR VE OĞULLARI (20 Eylül 2019 - Cuma)
BEYAZ PERDEDEN SEÇMELER (13 Eylül 2019 - Cuma)
TROYA DAĞLARI UYGARLIĞIN BEŞİĞİDİR (30 Ağustos 2019 - Cuma)
İlhan Selçuk´tan politik anılar (12 Temmuz 2019 - Cuma)
Romalı Brutus´ün yanılgısı (05 Temmuz 2019 - Cuma)
Benden resim aşıranlara zıkkım ola (06 Haziran 2019 - Perşembe)
BİR DOSTUN ARKASINDAN (31 Mayıs 2019 - Cuma)
İskenderun ve Kitaplı Yıllar (24 Mayıs 2019 - Cuma)
MISIRLI ESMA HAN´IN UMUTSUZ AŞKI (17 Mayıs 2019 - Cuma)
Don Kişot´lar öncüdür (10 Mayıs 2019 - Cuma)
KEŞİFLER DÜNYASI (05 Nisan 2019 - Cuma)
BEYAZ PERDEDE BİR EFSANE (15 Mart 2019 - Cuma)
Ahım gibi ah var mı acep (01 Mart 2019 - Cuma)
Modası Geçmeyen Bir Yolculuk (22 Şubat 2019 - Cuma)
14 ŞUBAT´IN ANLAMI (15 Şubat 2019 - Cuma)
LATİN AMERİKA VE YAKIN TARİHİ (08 Şubat 2019 - Cuma)
BUĞDAY İHRAÇ EDEN ÜLKEYDİK (25 Ocak 2019 - Cuma)
UNUTULAN DOSTLUKLAR VE EDEBİYAT (18 Ocak 2019 - Cuma)
SÖZ UÇAR YAZI KALIR (11 Ocak 2019 - Cuma)
TARİHTEN BİR YAPRAK 1960´LI YILLAR (28 Aralık 2018 - Cuma)
YAŞAR KEMAL VE NOBEL ÖDÜLÜ (21 Aralık 2018 - Cuma)
Elveda Hindistan (14 Aralık 2018 - Cuma)
YAŞAM VE DOĞA KÜLTÜRÜ (09 Kasım 2018 - Cuma)
Dünya Edebiyatı ve Savaşlar (19 Ekim 2018 - Cuma)
ENGELS´İN EVİ (28 Eylül 2018 - Cuma)
Kağıt Fabrikası Olmayan Ülke (14 Eylül 2018 - Cuma)
Köyden Gelen Aydına Veda (31 Ağustos 2018 - Cuma)
BİR USTANIN ANILARI (17 Ağustos 2018 - Cuma)
Çöl Tilkisi´nin Son Günü (03 Ağustos 2018 - Cuma)
TARİHİ ROMA´DA BİR GEZİNTİ (13 Temmuz 2018 - Cuma)
BAŞARI UMUTTAN BESLENİR (06 Temmuz 2018 - Cuma)
BEYAZ PERDENİN UNUTULMAZLARI (29 Haziran 2018 - Cuma)
SANATLA KUŞANMIŞ LİDERLER (22 Haziran 2018 - Cuma)
"İşte Paşam İstanbul" (01 Haziran 2018 - Cuma)
ÖLÜMSÜZLERİN UNUTULMAYAN AŞKLARI (25 Mayıs 2018 - Cuma)
ARKADAŞ (18 Mayıs 2018 - Cuma)
KİTAPSIZ BİLENLER (11 Mayıs 2018 - Cuma)
ARTİST KARTPOSTALLARI (27 Nisan 2018 - Cuma)
TÜRK BASININDA HÜRRİYET GAZETESİ (13 Nisan 2018 - Cuma)
Edebiyat Ustası Victor Hugo (15 Mart 2018 - Perşembe)
Burjuva Kökenden Gelen Bir Aydın (01 Mart 2018 - Perşembe)
14 Şubat: Tarihsel Bir Gün (15 Şubat 2018 - Perşembe)
Politika Uzlaşma Sanatıdır (08 Şubat 2018 - Perşembe)
Dünya Sinemasında Unutulmazlar (25 Ocak 2018 - Perşembe)
EDEBİYAT VE SANATIN NERESİNDEYİZ (11 Ocak 2018 - Perşembe)
Sevmek Yaşamak Demektir (04 Ocak 2018 - Perşembe)
Unutulmaz Radyo Günleri (28 Aralık 2017 - Perşembe)
Gözlerden Kalplere Sesler (15 Aralık 2017 - Cuma)
EDEBİYAT TARİHİ AYDINLANMAKTIR (08 Aralık 2017 - Cuma)
SAVAŞLARDAN ÇIKARI OLANLAR (10 Kasım 2017 - Cuma)
Elveda Hindistan (27 Ekim 2017 - Cuma)
Elia Kazan ve Livaneli Dostluğu (20 Ekim 2017 - Cuma)
Halep Gezi Anıları (13 Ekim 2017 - Cuma)
Teknoloji ve bilimin zaferi (06 Ekim 2017 - Cuma)
O bir zamanlar kraliçeydi (22 Eylül 2017 - Cuma)
Türk Sinemasında Kayıplar (25 Ağustos 2017 - Cuma)
İdeal Öğretmen (18 Ağustos 2017 - Cuma)
Bir Zamanlar Antakya (04 Ağustos 2017 - Cuma)
Benden resim aşıranlara zıkkım ola (28 Temmuz 2017 - Cuma)
TARiHLE SÖYLEŞİLER (14 Temmuz 2017 - Cuma)
Treni Yürüten Önder (07 Temmuz 2017 - Cuma)
İhanete giden yol (30 Haziran 2017 - Cuma)
CHP Kendini Ortaya Koydu (23 Haziran 2017 - Cuma)
Senede Bir Gün (16 Haziran 2017 - Cuma)
Batı Dünyasında Son Gelişmeler (09 Haziran 2017 - Cuma)
Sevgisiz hayat bitkiseldir (02 Haziran 2017 - Cuma)
Kore´ye gidenler geri gelmedi (26 Mayıs 2017 - Cuma)
Beyazperdenin Unutulmazları (18 Mayıs 2017 - Perşembe)
Sayfa:
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi