Evrensel sanatçı yaşama veda etti
Sadullah ÇAĞLAR
Tarih: 15.9.2021 21:37:22
Sadullah ÇAĞLAR

 

Bir ülke yada toplum neyi ile övünür? Elbette bilim adamıyla, sanatçısıyla, aydınıyla. Fransa dendiği zaman Victor Hugo, Zola, müzisyen Aznavur, Paris operası, tarihi Louvre Müzesi...
İtalya… eşsiz mimari, Roma tarihiyle kuşanmış, Verdi´nin unutulmaz Aida Operası. Yüzyılın ötesinde hala sanat eseri olarak güncel, yine İtalyan yazarı Dante´nin insanlığın en önemli bilge kitabı olan ilahi Komedyası hala günceldir.
Almanya Goethe ile anılıyor. Ve Beethoven, sanatlarıyla gündeme geliyor.
Türkiye şairi Nazım Hikmet, dünya barış ödülünü alarak ülkeyi uluslararası kamuoyuna tanıttı.
Şili şairi Nobel ödüllü Pablo Neruda, Nazım Hikmet için Viyana´da Türk gazetecilere, "Biz Nazım´ın yanında şair sayılmayız" der. İngiltere denince elbette Shakespeare´in Hamlet´i akla gelir. Thomas More´ın Ütopya başlıklı felsefe kitabı bütün batıda ders kitaplarında okutulmakta.
Geçtiğimiz günlerde Eylül ayının ilk günlerinde Yunan asıllı sanatçı Mikis Theodorakis, ölümüyle dünya genelinde olay oldu.
Bu sanatçının evrensel kişiliği, sınırları aşıp politik kişiliği nedeniyle Yunanistan´da üç gün yas ilan edildi.
Dünya ülke yöneticileri Theodorakis´le ilgili Atina´ya mesaj yağdırdılar. Küba, Çin, Fransa ve özellikle Küba yönetimi… “Theodorakis, önderimiz Fidel Castro´nun yakın dostuydu. Ayrıca Che´ye yakındı.”
Bu ünlü evrensel sanatçının ölümüyle Kültür Bakanı Lina Mendoni, yaptığı konuşmada, “Yunanistan ruhunun bir parçasını kaybetti. O bir öğretmen, entellektüel, radikal, Mikis´imiz gitti. Acaba onun boşluğunu nasıl dolduracağız, bilmiyorum. Bizler genç yaşımızda onun müziğiyle büyüdük. Ayrıca onur yazarımız Nikos Kazancakis´in Zorba romanıyla ülkemize Nobel ödülü kazandıran, onun yakın dostu, yoldaşının yanına yolluyoruz. Geçmiş yıllarda iki büyük sanatçımıza, yazarımıza çok acı çektirdik. Kazancakis´ki ve Mikis´imize, onları sevdikleri ülkeden süngüne mahkum ettik. Daha öncesi onları zindana attık. Aslında Theodorakis, Girit´in yıldızıydı. O tüm Makedonya ve balkanların sesiydi. Halkımız onun Lambortika müziğiyle coşardı. Unutulmaz yazarımız Nikos Kazancakis´in Zorba kitabına film müziğiyle üstadımız, kitaba can vermişti.”
Genel olarak Akdeniz bölgesine sesiyle dostluk mesajları yollayıp, o kardeşliği öne koymuştu. Zorba filmin müziği dünya halkların coşkusuna ortak halaylarının simgesi olmuştur.
Geçmişe baktığımız zaman yakın tarihte Yunanistan´ı ziyaret eden Türkiye Dışişleri Bakanı İsmail Cem, Yunanistan Dışişleri Bakanı Yorgo Papandreu ile Zorba filmin müziğiyle ortak halaya kalkıp oyun oynadılar. Ege, Akdeniz halkına dayanışma, kardeşlik çağrısı yaptılar. Theodorakis´in cenazesi devlet töreniyle kaldırıldı. Üstelik mevcut iktidar, sağcı bir yönetim var. Çok ilginç bizlerin alışmadığımız bir görüntü. Darbe iktidarlarıyla yıllarca mücadele eden ünlü sanatçı için ülke ulusal yas ilan ediyor. Theodorakis, Kıbrıs nedeniyle geçmişte, iki ülke arasında gerginlik yaşarken, Türk sanatçılarıyla ortak konser düzenlediler. Süreç içinde 12 Eylül sonrası Türk Yunan Dostluk Derneği kuruldu. Yaşar Kemal´in yer aldığı kurumda kültürel çalışma yaptılar. Theodorakis, 12 Eylül sonrası bilim ve sanat dergisiyle yaptığı söyleşide , "Bizim Girit´te hep sokaklarda Türk halk şarkıları dinlenir. Mesela ‘İzmir´in kavakları dökülür yaprakları´. Sanki bizim milli marşımız gibi. Çok geçmiş yıllarda Selanik´te, Türk Sanat Müziğinin büyük ustası Münir Nurettin Selçuk´un Selanik´te verdiği konsere babamla beraber gitmiştik. Çocuk yaşıma rağmen büyük sanatçıyı dinlerken gözlerim nemlenmişti. Bizler Akdeniz insanı olarak birbirimize o kadar yakınız ki, Egeli Homeros, destansal insanlığa armağan ettiği büyük eseri İlyada, Toroya, Ege topraklarında tohumu atıldı. Bu tarihsel birliği, yakınlığı yok sayamayız. Homeros İzmirlidir. Şarkılarımızla aynı havadan besleniyoruz. Girit´te çocukluk arkadaşlarım hep Türk kökenliydi. "
Theodorakis, gerçekten sınırları aşıp tüm insanlığın sesi oldu.
1974 yılıydı. Almanya´nın Bremen şehrinde çalışıyordum. Bir arkadaşım bana “Çağlar, Theodorakis Berlin´e geliyor konser verecek” dediğinde çok sevindim. Zorba filmini Almanya´da seyretmiştim. Filmin müziği bizi çok etkiledi. En kısa zamanda filmin müzik plağını aldım. Theodorakis´in Bremen şehrinde büyük bir stadyumda konserine gittim. Kitlesel bir kalabalık vardı. Onun yanında çeşitli insan zenginliği görüntüsü.
Konser öncesi sanatçı politik bir konuşma yaptı.
Konuşmasında, “Alman halkı çok büyük bilim adamları çıkarmış bir halktır.
Marks, Engels gibi deha bilim adamlarıyla dünyanın dengesini değiştiren bu iki felsefe adamına insanlık tarihi onlara çok şey borçluyuz sevgili dostlar. Biz Yunan halkı olarak Hitler´in işgalini yaşadık. Bu amaçla çok acı çektik. Biz Girit insanı olarak savaş sonrası soğuk savaşın acılarını yaşadık.
Bizler her şeye rağmen Alman halkını suçlamıyoruz. Nazizim kimin eseri bunu tartışalım. Dünya kapitali ve Alman silah sanayisi, silah tekelleri Hitler´i iktidar yaptılar.
Günümüzde savaşlar bitti mi? Hayır. Vietnam´da yaşanan facialar Asya halkının başta Endonezya´nın insanlık dışı uygulamaları unutabilir miyiz?
Savaştan yeni çıkmış Almanya neden Batı tarafından yeniden silahlandırıldı? Evet neden? Bunu her aydın kendine sormalıdır.
Dostlarım, sömürgeci düzen devam ettiği sürece savaşlar hep var olacaktır.
Biz Yunan halkı olarak büyük bir medeniyetin varisiyiz. Grek halkı şu anda Alman işçisi olarak sokakları süpürüyor.
Ülkemiz zengin verimli toprakları ama halkımızın yoksulluğu devam etmekte. Milli değerlerimiz şu anda IMF, Dünya Bankası´na bağımlıdır. Bütün ulusal sanayimiz tasfiye edildi.
Emperyalizm bizlerin bileklerini sanki zincire bağlamış durumdadır.
Bu zincirleri kırıp atmak zorundayız.”
Theodorakis´in heyecanlı konuşması sonucunda mitingteki seyirciler Zorba müziğiyle halaylar oynadılar.
Konserin özelliği çok kimlikli insan bir araya gelmişti. Sanatçının konuşması yazılı bildiri şeklinde dağıtıldı.
Yazımızın başında dediğimiz gibi tüm yazarlar, müzisyenler, insanlığın ortak değerleridir.
Bizler tüm halkların kardeşliğini selamlıyoruz.

Anahtar Kelimeler: Evrensel, sanatçı, yaşama, veda, etti
Yazarın Diğer Yazıları
TARİHSEL DÖNEMİN UNUTULMAZ MEKTUPLARI (18 Mayıs 2022 - Çarşamba)
BATININ ÖDÜLLÜ KAHRAMANLARI (11 Mayıs 2022 - Çarşamba)
KÖYDEN KENTE GÖÇ (28 Nisan 2022 - Perşembe)
KÜTÜPHANELER İNSANI BİLİME TAŞIR (13 Nisan 2022 - Çarşamba)
SİNEMA TARİHİNDEN UNUTULMAZ FİLMLER (06 Nisan 2022 - Çarşamba)
BATI DÜNYASINDA SON AYDINLAR (30 Mart 2022 - Çarşamba)
POLİTİKA VE UZLAŞMA SANATI (24 Mart 2022 - Perşembe)
Yakın tarihimizde sanat ve edebiyat (17 Mart 2022 - Perşembe)
KÖRLEŞME SONRASI (09 Mart 2022 - Çarşamba)
HALKEVLERİNİ UNUTMAK MÜMKÜN MÜ (03 Mart 2022 - Perşembe)
SEVDA ŞARKILARINDA HEP SEN VARDIN (24 Şubat 2022 - Perşembe)
DÜNYA GENELİNDE UKRAYNA OLAYI (17 Şubat 2022 - Perşembe)
SEVGİ VE SONSUZLUK (10 Şubat 2022 - Perşembe)
ELVEDA ESKİ KENTLER (02 Şubat 2022 - Çarşamba)
TARİHTE YAŞANMIŞ BÜYÜK AŞKLAR (27 Ocak 2022 - Perşembe)
BATI DÜNYASINDA İKİ TÜRK AYDINI (19 Ocak 2022 - Çarşamba)
SİNEMA TARİHİNDE TARTIŞMALI FİLMLER (12 Ocak 2022 - Çarşamba)
AYDINLANMA EĞİTİMDEN KAYNAKLANIR (23 Aralık 2021 - Perşembe)
İNSAN HAKLARI YAŞAMA HAKKIDIR (16 Aralık 2021 - Perşembe)
BEYAZ PERDE´NİN EĞİTİME KATKISI (08 Aralık 2021 - Çarşamba)
ADANA HİLTON´DA BİR PANEL (01 Aralık 2021 - Çarşamba)
Politik yaşamda genel kültür (18 Kasım 2021 - Perşembe)
Politik Yaşamda Bilim (03 Kasım 2021 - Çarşamba)
YAPRAK DÖKÜMÜ MEVSİMİ GELDİ (27 Ekim 2021 - Çarşamba)
BENDEN SELAM OLSUN ANADOLUYA (21 Ekim 2021 - Perşembe)
Tarihle Söyleyişler (13 Ekim 2021 - Çarşamba)
DÜNYA EDEBİYATINDA TOLSTOY VE DOSTOYEVSKİ (29 Eylül 2021 - Çarşamba)
Felsefe Kültürün Neresinde? (23 Eylül 2021 - Perşembe)
ŞARLO´NUN AMERİKAN RÜYASI (08 Eylül 2021 - Çarşamba)
1 Eylül Zaferi İnsanlığın Kazanımıdır (01 Eylül 2021 - Çarşamba)
Kara gün (25 Ağustos 2021 - Çarşamba)
ATOM BOMBASI VE SOĞUK SAVAŞ (18 Ağustos 2021 - Çarşamba)
Sevgi yaşama güç katar (11 Ağustos 2021 - Çarşamba)
CUMHURİYET LOZAN´DA KAZANILDI (28 Temmuz 2021 - Çarşamba)
SİNEMANIN UNUTULMAZ FİLMLERİ (14 Temmuz 2021 - Çarşamba)
Tarih Boyunca Unutulmaz Aşk Mektupları (30 Haziran 2021 - Çarşamba)
1940 Türkiye´de 40 Bilim Adamı (16 Haziran 2021 - Çarşamba)
KLASİK TÜRK MÜZİĞİNİN GELİŞİMİ (09 Haziran 2021 - Çarşamba)
Akdeniz´de Bir Kraliçe (02 Haziran 2021 - Çarşamba)
İTALYAN SİNEMASININ KLASİK FİLMLERİ (26 Mayıs 2021 - Çarşamba)
DOKTOR FEYRUZ KARAALİ´Yİ KAYBETTİK (19 Mayıs 2021 - Çarşamba)
OKUNMAYAN YAZARLARA NOBEL ÖDÜLÜ (12 Mayıs 2021 - Çarşamba)
KENNEDY VE 1962 KÜBA KRİZİ (06 Mayıs 2021 - Perşembe)
KÖY ENSTİTÜLERİ AYDINLANMA DÖNEMİYDİ (29 Nisan 2021 - Perşembe)
EDEBİYAT TARİHİNDE UNUTULMAZ AŞKLAR (14 Nisan 2021 - Çarşamba)
KENTLER BÜYÜK KÖYLERE DÖNÜŞTÜ (31 Mart 2021 - Çarşamba)
KÜTÜPHANE YENİ BİR DÜNYADIR (24 Mart 2021 - Çarşamba)
TARİHİ OLAYLAR SARIKAMIŞ VE HİROŞİMA (17 Mart 2021 - Çarşamba)
VE SİNEMA (10 Mart 2021 - Çarşamba)
SANAT ÜZERİNE (24 Şubat 2021 - Çarşamba)
SEVMEK YAŞAM DEMEKTİR (17 Şubat 2021 - Çarşamba)
MUAMMER AKSOY ANAYASA UZMANIYDI (10 Şubat 2021 - Çarşamba)
TARİHLE KUŞANMIŞ ANTİK KENT KUDÜS (03 Şubat 2021 - Çarşamba)
TİMUR SELÇUK YAŞAMA VEDA ETTİ (27 Ocak 2021 - Çarşamba)
KALBİMİ VATANIMA GÖMÜN (20 Ocak 2021 - Çarşamba)
ÇAĞIN TEKNOLOJİK YAPISI (13 Ocak 2021 - Çarşamba)
BEYAZ PERDE DÜNYA İNSANIYLA BULUŞMADIR (23 Aralık 2020 - Çarşamba)
KIRILAN PLAKLARIN HİKAYESİ (16 Aralık 2020 - Çarşamba)
Keşifler dünyasına tarihsel bakış (09 Aralık 2020 - Çarşamba)
Masal şehri; İstanbul (25 Kasım 2020 - Çarşamba)
KÜLTÜR VE SANATIN İNSANA YANSIMASI (12 Kasım 2020 - Perşembe)
YÜZYILIN EN PAHALI KİTABI (04 Kasım 2020 - Çarşamba)
FUZULİ´DEN ŞEKSPİR´E MESAJ (28 Ekim 2020 - Çarşamba)
ONLARI UNUTMAK MÜMKÜN MÜ? (22 Ekim 2020 - Perşembe)
EBEDİ AŞK (14 Ekim 2020 - Çarşamba)
Kırsalı Batı´yla taşıyan aydın (07 Ekim 2020 - Çarşamba)
Evrensel Mısır sineması (11 Eylül 2020 - Cuma)
POLİTİK YAŞAMDA YOL AYRIMI (04 Eylül 2020 - Cuma)
MAHATMA GANDİ VE CHARLİE CAHPLİN (28 Ağustos 2020 - Cuma)
CHP´NİN 37.KURULTAY MESAJI (21 Ağustos 2020 - Cuma)
Hiroşima´nın 75.yılı anısına (14 Ağustos 2020 - Cuma)
SANAT DÜNYASINA BİR BAKIŞ (07 Ağustos 2020 - Cuma)
KURTULUŞ LOZAN´DA BELGELENDİ (24 Temmuz 2020 - Cuma)
Sinema tarihinin muhteşem kadını (16 Temmuz 2020 - Perşembe)
SİNEMA TARİHİNE BİR BAKIŞ (03 Nisan 2020 - Cuma)
ANTAKYA TARİHLE KUŞANMIŞ KENT (27 Mart 2020 - Cuma)
SPARTAKÜS YAŞAMA VEDA ETTİ (28 Şubat 2020 - Cuma)
TRENLERİN SESİ DUYULMAZ OLDU (07 Şubat 2020 - Cuma)
Kore´ye gidenler geri gelmedi (24 Ocak 2020 - Cuma)
DERTLİ PINAR (06 Aralık 2019 - Cuma)
Şampanya İçilerek Kutlanan Ölüm (29 Kasım 2019 - Cuma)
Umutsuz adamdan uzak durun (22 Kasım 2019 - Cuma)
BAĞ BOZUMU (15 Kasım 2019 - Cuma)
TARİHSEL UNUTULMAZ MEKTUPLAR (01 Kasım 2019 - Cuma)
BABALAR VE OĞULLARI (20 Eylül 2019 - Cuma)
BEYAZ PERDEDEN SEÇMELER (13 Eylül 2019 - Cuma)
TROYA DAĞLARI UYGARLIĞIN BEŞİĞİDİR (30 Ağustos 2019 - Cuma)
İlhan Selçuk´tan politik anılar (12 Temmuz 2019 - Cuma)
Romalı Brutus´ün yanılgısı (05 Temmuz 2019 - Cuma)
Benden resim aşıranlara zıkkım ola (06 Haziran 2019 - Perşembe)
BİR DOSTUN ARKASINDAN (31 Mayıs 2019 - Cuma)
İskenderun ve Kitaplı Yıllar (24 Mayıs 2019 - Cuma)
MISIRLI ESMA HAN´IN UMUTSUZ AŞKI (17 Mayıs 2019 - Cuma)
Don Kişot´lar öncüdür (10 Mayıs 2019 - Cuma)
KEŞİFLER DÜNYASI (05 Nisan 2019 - Cuma)
BEYAZ PERDEDE BİR EFSANE (15 Mart 2019 - Cuma)
Ahım gibi ah var mı acep (01 Mart 2019 - Cuma)
Modası Geçmeyen Bir Yolculuk (22 Şubat 2019 - Cuma)
14 ŞUBAT´IN ANLAMI (15 Şubat 2019 - Cuma)
LATİN AMERİKA VE YAKIN TARİHİ (08 Şubat 2019 - Cuma)
BUĞDAY İHRAÇ EDEN ÜLKEYDİK (25 Ocak 2019 - Cuma)
UNUTULAN DOSTLUKLAR VE EDEBİYAT (18 Ocak 2019 - Cuma)
SÖZ UÇAR YAZI KALIR (11 Ocak 2019 - Cuma)
TARİHTEN BİR YAPRAK 1960´LI YILLAR (28 Aralık 2018 - Cuma)
YAŞAR KEMAL VE NOBEL ÖDÜLÜ (21 Aralık 2018 - Cuma)
Elveda Hindistan (14 Aralık 2018 - Cuma)
YAŞAM VE DOĞA KÜLTÜRÜ (09 Kasım 2018 - Cuma)
Dünya Edebiyatı ve Savaşlar (19 Ekim 2018 - Cuma)
ENGELS´İN EVİ (28 Eylül 2018 - Cuma)
Kağıt Fabrikası Olmayan Ülke (14 Eylül 2018 - Cuma)
Köyden Gelen Aydına Veda (31 Ağustos 2018 - Cuma)
BİR USTANIN ANILARI (17 Ağustos 2018 - Cuma)
Çöl Tilkisi´nin Son Günü (03 Ağustos 2018 - Cuma)
TARİHİ ROMA´DA BİR GEZİNTİ (13 Temmuz 2018 - Cuma)
BAŞARI UMUTTAN BESLENİR (06 Temmuz 2018 - Cuma)
BEYAZ PERDENİN UNUTULMAZLARI (29 Haziran 2018 - Cuma)
SANATLA KUŞANMIŞ LİDERLER (22 Haziran 2018 - Cuma)
"İşte Paşam İstanbul" (01 Haziran 2018 - Cuma)
ÖLÜMSÜZLERİN UNUTULMAYAN AŞKLARI (25 Mayıs 2018 - Cuma)
ARKADAŞ (18 Mayıs 2018 - Cuma)
KİTAPSIZ BİLENLER (11 Mayıs 2018 - Cuma)
ARTİST KARTPOSTALLARI (27 Nisan 2018 - Cuma)
TÜRK BASININDA HÜRRİYET GAZETESİ (13 Nisan 2018 - Cuma)
Edebiyat Ustası Victor Hugo (15 Mart 2018 - Perşembe)
Burjuva Kökenden Gelen Bir Aydın (01 Mart 2018 - Perşembe)
14 Şubat: Tarihsel Bir Gün (15 Şubat 2018 - Perşembe)
Politika Uzlaşma Sanatıdır (08 Şubat 2018 - Perşembe)
Dünya Sinemasında Unutulmazlar (25 Ocak 2018 - Perşembe)
EDEBİYAT VE SANATIN NERESİNDEYİZ (11 Ocak 2018 - Perşembe)
Sevmek Yaşamak Demektir (04 Ocak 2018 - Perşembe)
Unutulmaz Radyo Günleri (28 Aralık 2017 - Perşembe)
Gözlerden Kalplere Sesler (15 Aralık 2017 - Cuma)
EDEBİYAT TARİHİ AYDINLANMAKTIR (08 Aralık 2017 - Cuma)
SAVAŞLARDAN ÇIKARI OLANLAR (10 Kasım 2017 - Cuma)
Elveda Hindistan (27 Ekim 2017 - Cuma)
Elia Kazan ve Livaneli Dostluğu (20 Ekim 2017 - Cuma)
Halep Gezi Anıları (13 Ekim 2017 - Cuma)
Teknoloji ve bilimin zaferi (06 Ekim 2017 - Cuma)
O bir zamanlar kraliçeydi (22 Eylül 2017 - Cuma)
Türk Sinemasında Kayıplar (25 Ağustos 2017 - Cuma)
İdeal Öğretmen (18 Ağustos 2017 - Cuma)
Bir Zamanlar Antakya (04 Ağustos 2017 - Cuma)
Benden resim aşıranlara zıkkım ola (28 Temmuz 2017 - Cuma)
TARiHLE SÖYLEŞİLER (14 Temmuz 2017 - Cuma)
Treni Yürüten Önder (07 Temmuz 2017 - Cuma)
İhanete giden yol (30 Haziran 2017 - Cuma)
CHP Kendini Ortaya Koydu (23 Haziran 2017 - Cuma)
Senede Bir Gün (16 Haziran 2017 - Cuma)
Batı Dünyasında Son Gelişmeler (09 Haziran 2017 - Cuma)
Sevgisiz hayat bitkiseldir (02 Haziran 2017 - Cuma)
Kore´ye gidenler geri gelmedi (26 Mayıs 2017 - Cuma)
Beyazperdenin Unutulmazları (18 Mayıs 2017 - Perşembe)
Sayfa:
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi