KENTLER BÜYÜK KÖYLERE DÖNÜŞTÜ
Sadullah ÇAĞLAR
Tarih: 31.3.2021 15:39:47
Sadullah ÇAĞLAR

Gelişmiş ülkeler sanayileşme döneminde fabrikaları kırsal alanlara, köylere yakın yerlere kurdu. Bunun sonucunda üretim yapan köy insanı kentlere göç etmek zorunda kalmadı.

Avrupa´nın Akdeniz kıyısındaki ülkeleri İtalya, İspanya ve Fransa ‘da tarıma gereken önem verildi, sanayi tarım ile üretim ilişkisini kopartmadı, bunun sonucunda tarım gelişmesini sürdürebildi ve köylerde işsizlik sorunu olmadı.

Ülkemizde ise son derece zengin ve tarıma elverişli geniş topraklar olmasına rağmen gelişmiş ülkelerin çok önceden çözdüğü toprak reformu yeteri kadar gündeme gelmedi. Siyasi partiler bu konuda pasif, hayvancılık ile uğraşan köylü zor durumda, geniş tarım alanları olan Konya ovası ise canlanmak için tarımsal destek bekliyor.

Oysa Konya büyüklüğündeki Hollanda, Türkiye´nin 6 katı tarım ürünleri ihraç etti. Hollanda geçen yıl 116 milyar dolarlık tarım ürünleri ihracatıyla dünya ikincisi olurken, ülkemiz 19.4 milyar dolar ile ancak 23. sırada olabildi.

Türkiye, dünya tarım ürünleri ihracatından sadece yüzde 1 pay alabilmekte ve tarımda dışa bağımlı olmamız artmaktadır. Ülkemizde yetişmesi mümkün olan tarım ürünleri yeteri kadar üretilmediği, çiftçiye destek verilmediği ve toprak reformu bir türlü gerçekleşmediği için tarımda maalesef kendine yeten ülke durumundan, dışarıdan buğday ve hatta saman ithal eden ülke durumuna geldik.

Bunun çözümü tarıma destek vermekten geçer. Bunun için köylerin planlı kalkınmasına önem verilmeli. Geçmişte 1950´li yıllarda köylerin ihmal edilmesi sonucu şehirlere göç yaşandı ve kentler köyleşti.

Oysa ülkemiz zengin topraklara sahip, yeter ki planlı bir şekilde toprağı işleyelim, tabiatın kıymetini bilelim.

Bölgemiz Hatay toprak açısından oldukça zengin. Özellikle Amik ovası binlerce dönüm bereketli ve sulak topraklara sahip. Geçmişte buralarda oldukça büyük bir alanda yer alan Murat Paşa gölünde pek çok yaban hayvanı ve kuş çeşidi yaşardı.

Ovada yer alan Kırıkhan, geçmişte kültürel olarak oldukça zengindi ve kent kültürü vardı. Oysa bugün Kırıkhan, aldığı düzensiz göçten dolayı köyleşti. Geçenlerde çocukluğumun geçtiği Kırıkhan´ı gezmeye gittim. Gözlerim Halk Evini aradı. Eski Halk Evi sineması bizlerin kültürle beslendiği yerdi, akşamları Halk Evi hoparlöründen taş plaktan Türk Sanat Müziği şarkıları çalınırdı. Özellikle Lütfi Güneri´nin güzel sesinden; ‘Şu karşıdan gelen esmer ve Sevgi Ateştir´ şarkıları beni çok etkilerdi. Ayrıca burada Nazım Hikmet´in yazdığı Lüküs Hayat operasını izlemiştik.

Şehrimiz İskenderun´da hızlı ve çarpık sanayileşme sonucu düzensiz göçlerden olumsuz etkilendi. Çok değil daha yakın tarihe kadar Vapurların ve trenlerin siren sesleri birbirine karışırken atlı fayton arabacıları kente gelen turistleri gezdirirdi.

Cumhuriyet Meydanını süsleyen fayton arabaları şehre ayrı bir güzellik katıyordu. Ayrıca son derece estetik bir mimarisi olan Balıkhane binası vardı. İskenderun, herkesin birbirini tanıdığı kendine has mimari yapısı olan kültürel olarak da gelişmiş bir şehirdi.

Sinemaların bulunduğu Mareşal Çakmak Caddesi film saatlerinde oldukça kalabalık olurdu. Geçmişte adı Roksi olan Halk sineması aslında opera binası olarak yapılmış, ve eski ismi Empire olan Kanatlı Sineması ise bir dönem tiyatro olarak çalıştırılmış, sonradan sinemaya dönüştürülmüşlerdi.

Bu güzel kent hızlı sanayileşme ve kırsaldan göç alması sonucu çarpık kentleşmeye maruz kaldı. O güzelim fayton arabaları kaldırıldı, estetik Balıkhane binası ve sinemalar yıkıldı, her yer betonlaştı.

Bizde bunlar olurken gelişmiş ülkelerde neler oldu? Mesela Almanya´dan bir örnek vereceğim.

1974 yılında Almanya´ya gittim. Alp dağlarının eşsiz manzarasını izleyebilmek için tren yolculuğunu tercih ettim. Tren Avusturya´dan, Almanya´ya girerken eşsiz mimari güzellikler ve doğa adeta içi içe girmişti.

Bremen şehrine vardığımızda tarihsel eski yapılarını muhafaza eden bir kent çıktı karşıma. Ben aynı zamanda köyleri merak ediyordum. Gelirken yolda gelişmiş köyler gördüm ama aslında merak ettiğim şey kültürel olarak durum neydi?

Orada yaşayan arkadaşım beni civarda bulunan bir köye götürdü. Köy adeta kentleşmiş, yeşile boyanmış evleri ve asırlık ağaçları ile çocukların oynadığı büyükçe meydanda çeşitli gazetelerin de satıldığı büfe dikkatimi çekti.

Kitapların da satıldığı büfeden gazete aldıktan sonra büfeyi işleten kişiye köyde kütüphane var mı diye sordum? Evet var dedi adı Goethe Kütüphanesi.

Büfeden ayrıldıktan sonra kütüphaneye geçtik. Kütüphaneyi gezerken Hitler´in Mein Kampf (Kavgam) adlı kitabını incelemeye başladım. O sırada orta yaşlı bir kadın yanıma geldi ve “Herr, Bist Du İtalyaner” (İtalyan mısınız) diye sordu. Nein, ich komme aus der Türkei (Hayır, ben Türküm) dediğimde, arkadaşımın tercümanlığı ile derin bir kültürel sohbete daldık.

Evet bizim de istediğimiz buydu, köylere hizmet getirerek oraları maddi olarak ve kültürel olarak geliştirmek. Zira aksi durumda köyler şehirlere göçüyor, düzensiz bir kentleşme ile beraber arabesk bir kültür hakim oluyor.

 

Anahtar Kelimeler: KENTLER, BÜYÜK, KÖYLERE, DÖNÜŞTÜ
Yazarın Diğer Yazıları
EDEBİYAT TARİHİNDE UNUTULMAZ AŞKLAR (14 Nisan 2021 - Çarşamba)
KÜTÜPHANE YENİ BİR DÜNYADIR (24 Mart 2021 - Çarşamba)
TARİHİ OLAYLAR SARIKAMIŞ VE HİROŞİMA (17 Mart 2021 - Çarşamba)
VE SİNEMA (10 Mart 2021 - Çarşamba)
SANAT ÜZERİNE (24 Şubat 2021 - Çarşamba)
SEVMEK YAŞAM DEMEKTİR (17 Şubat 2021 - Çarşamba)
MUAMMER AKSOY ANAYASA UZMANIYDI (10 Şubat 2021 - Çarşamba)
TARİHLE KUŞANMIŞ ANTİK KENT KUDÜS (03 Şubat 2021 - Çarşamba)
TİMUR SELÇUK YAŞAMA VEDA ETTİ (27 Ocak 2021 - Çarşamba)
KALBİMİ VATANIMA GÖMÜN (20 Ocak 2021 - Çarşamba)
ÇAĞIN TEKNOLOJİK YAPISI (13 Ocak 2021 - Çarşamba)
BEYAZ PERDE DÜNYA İNSANIYLA BULUŞMADIR (23 Aralık 2020 - Çarşamba)
KIRILAN PLAKLARIN HİKAYESİ (16 Aralık 2020 - Çarşamba)
Keşifler dünyasına tarihsel bakış (09 Aralık 2020 - Çarşamba)
Masal şehri; İstanbul (25 Kasım 2020 - Çarşamba)
KÜLTÜR VE SANATIN İNSANA YANSIMASI (12 Kasım 2020 - Perşembe)
YÜZYILIN EN PAHALI KİTABI (04 Kasım 2020 - Çarşamba)
FUZULİ´DEN ŞEKSPİR´E MESAJ (28 Ekim 2020 - Çarşamba)
ONLARI UNUTMAK MÜMKÜN MÜ? (22 Ekim 2020 - Perşembe)
EBEDİ AŞK (14 Ekim 2020 - Çarşamba)
Kırsalı Batı´yla taşıyan aydın (07 Ekim 2020 - Çarşamba)
Evrensel Mısır sineması (11 Eylül 2020 - Cuma)
POLİTİK YAŞAMDA YOL AYRIMI (04 Eylül 2020 - Cuma)
MAHATMA GANDİ VE CHARLİE CAHPLİN (28 Ağustos 2020 - Cuma)
CHP´NİN 37.KURULTAY MESAJI (21 Ağustos 2020 - Cuma)
Hiroşima´nın 75.yılı anısına (14 Ağustos 2020 - Cuma)
SANAT DÜNYASINA BİR BAKIŞ (07 Ağustos 2020 - Cuma)
KURTULUŞ LOZAN´DA BELGELENDİ (24 Temmuz 2020 - Cuma)
Sinema tarihinin muhteşem kadını (16 Temmuz 2020 - Perşembe)
SİNEMA TARİHİNE BİR BAKIŞ (03 Nisan 2020 - Cuma)
ANTAKYA TARİHLE KUŞANMIŞ KENT (27 Mart 2020 - Cuma)
SPARTAKÜS YAŞAMA VEDA ETTİ (28 Şubat 2020 - Cuma)
TRENLERİN SESİ DUYULMAZ OLDU (07 Şubat 2020 - Cuma)
Kore´ye gidenler geri gelmedi (24 Ocak 2020 - Cuma)
DERTLİ PINAR (06 Aralık 2019 - Cuma)
Şampanya İçilerek Kutlanan Ölüm (29 Kasım 2019 - Cuma)
Umutsuz adamdan uzak durun (22 Kasım 2019 - Cuma)
BAĞ BOZUMU (15 Kasım 2019 - Cuma)
TARİHSEL UNUTULMAZ MEKTUPLAR (01 Kasım 2019 - Cuma)
BABALAR VE OĞULLARI (20 Eylül 2019 - Cuma)
BEYAZ PERDEDEN SEÇMELER (13 Eylül 2019 - Cuma)
TROYA DAĞLARI UYGARLIĞIN BEŞİĞİDİR (30 Ağustos 2019 - Cuma)
İlhan Selçuk´tan politik anılar (12 Temmuz 2019 - Cuma)
Romalı Brutus´ün yanılgısı (05 Temmuz 2019 - Cuma)
Benden resim aşıranlara zıkkım ola (06 Haziran 2019 - Perşembe)
BİR DOSTUN ARKASINDAN (31 Mayıs 2019 - Cuma)
İskenderun ve Kitaplı Yıllar (24 Mayıs 2019 - Cuma)
MISIRLI ESMA HAN´IN UMUTSUZ AŞKI (17 Mayıs 2019 - Cuma)
Don Kişot´lar öncüdür (10 Mayıs 2019 - Cuma)
KEŞİFLER DÜNYASI (05 Nisan 2019 - Cuma)
BEYAZ PERDEDE BİR EFSANE (15 Mart 2019 - Cuma)
Ahım gibi ah var mı acep (01 Mart 2019 - Cuma)
Modası Geçmeyen Bir Yolculuk (22 Şubat 2019 - Cuma)
14 ŞUBAT´IN ANLAMI (15 Şubat 2019 - Cuma)
LATİN AMERİKA VE YAKIN TARİHİ (08 Şubat 2019 - Cuma)
BUĞDAY İHRAÇ EDEN ÜLKEYDİK (25 Ocak 2019 - Cuma)
UNUTULAN DOSTLUKLAR VE EDEBİYAT (18 Ocak 2019 - Cuma)
SÖZ UÇAR YAZI KALIR (11 Ocak 2019 - Cuma)
TARİHTEN BİR YAPRAK 1960´LI YILLAR (28 Aralık 2018 - Cuma)
YAŞAR KEMAL VE NOBEL ÖDÜLÜ (21 Aralık 2018 - Cuma)
Elveda Hindistan (14 Aralık 2018 - Cuma)
YAŞAM VE DOĞA KÜLTÜRÜ (09 Kasım 2018 - Cuma)
Dünya Edebiyatı ve Savaşlar (19 Ekim 2018 - Cuma)
ENGELS´İN EVİ (28 Eylül 2018 - Cuma)
Kağıt Fabrikası Olmayan Ülke (14 Eylül 2018 - Cuma)
Köyden Gelen Aydına Veda (31 Ağustos 2018 - Cuma)
BİR USTANIN ANILARI (17 Ağustos 2018 - Cuma)
Çöl Tilkisi´nin Son Günü (03 Ağustos 2018 - Cuma)
TARİHİ ROMA´DA BİR GEZİNTİ (13 Temmuz 2018 - Cuma)
BAŞARI UMUTTAN BESLENİR (06 Temmuz 2018 - Cuma)
BEYAZ PERDENİN UNUTULMAZLARI (29 Haziran 2018 - Cuma)
SANATLA KUŞANMIŞ LİDERLER (22 Haziran 2018 - Cuma)
"İşte Paşam İstanbul" (01 Haziran 2018 - Cuma)
ÖLÜMSÜZLERİN UNUTULMAYAN AŞKLARI (25 Mayıs 2018 - Cuma)
ARKADAŞ (18 Mayıs 2018 - Cuma)
KİTAPSIZ BİLENLER (11 Mayıs 2018 - Cuma)
ARTİST KARTPOSTALLARI (27 Nisan 2018 - Cuma)
TÜRK BASININDA HÜRRİYET GAZETESİ (13 Nisan 2018 - Cuma)
Edebiyat Ustası Victor Hugo (15 Mart 2018 - Perşembe)
Burjuva Kökenden Gelen Bir Aydın (01 Mart 2018 - Perşembe)
14 Şubat: Tarihsel Bir Gün (15 Şubat 2018 - Perşembe)
Politika Uzlaşma Sanatıdır (08 Şubat 2018 - Perşembe)
Dünya Sinemasında Unutulmazlar (25 Ocak 2018 - Perşembe)
EDEBİYAT VE SANATIN NERESİNDEYİZ (11 Ocak 2018 - Perşembe)
Sevmek Yaşamak Demektir (04 Ocak 2018 - Perşembe)
Unutulmaz Radyo Günleri (28 Aralık 2017 - Perşembe)
Gözlerden Kalplere Sesler (15 Aralık 2017 - Cuma)
EDEBİYAT TARİHİ AYDINLANMAKTIR (08 Aralık 2017 - Cuma)
SAVAŞLARDAN ÇIKARI OLANLAR (10 Kasım 2017 - Cuma)
Elveda Hindistan (27 Ekim 2017 - Cuma)
Elia Kazan ve Livaneli Dostluğu (20 Ekim 2017 - Cuma)
Halep Gezi Anıları (13 Ekim 2017 - Cuma)
Teknoloji ve bilimin zaferi (06 Ekim 2017 - Cuma)
O bir zamanlar kraliçeydi (22 Eylül 2017 - Cuma)
Türk Sinemasında Kayıplar (25 Ağustos 2017 - Cuma)
İdeal Öğretmen (18 Ağustos 2017 - Cuma)
Bir Zamanlar Antakya (04 Ağustos 2017 - Cuma)
Benden resim aşıranlara zıkkım ola (28 Temmuz 2017 - Cuma)
TARiHLE SÖYLEŞİLER (14 Temmuz 2017 - Cuma)
Treni Yürüten Önder (07 Temmuz 2017 - Cuma)
İhanete giden yol (30 Haziran 2017 - Cuma)
CHP Kendini Ortaya Koydu (23 Haziran 2017 - Cuma)
Senede Bir Gün (16 Haziran 2017 - Cuma)
Batı Dünyasında Son Gelişmeler (09 Haziran 2017 - Cuma)
Sevgisiz hayat bitkiseldir (02 Haziran 2017 - Cuma)
Kore´ye gidenler geri gelmedi (26 Mayıs 2017 - Cuma)
Beyazperdenin Unutulmazları (18 Mayıs 2017 - Perşembe)
Sayfa:
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi