Keşifler dünyasına tarihsel bakış
Sadullah ÇAĞLAR
Tarih: 9.12.2020 12:41:06
Sadullah ÇAĞLAR

İnsanlık var olmasıyla birlikte doğada sürekli bir arayış içinde oldu. İnsan aklı diğer canlılar içinde en gelişmişidir ve süreç içinde yazıyı keşfetti. Bu da insanlığı aydınlanma yolu olan felsefe ile buluşturdu. 

Bu gelişmelerin sonucunda bilim dünyasında kendini ışığa adamış bir adam olan Edison elektriği keşfetti. Yani dünya insanı artık geceyi gündüze dönüştürerek binlerce yıldır karanlıkta yaşayan insanı yeni buluşuyla yeni dünyanın daha büyük buluşlarla aydınlığa adım atacaktı.
Bu mucize denecek yeni bir çağın geçişin habercisi olan kişi kimdi? ABD yurttaşı olan Edison kendini bilime adamış bir şahsiyetti. New York´ta yapılan ödül töreninde yaptığı konuşmada; “Kafamın içinde dünyamızı ışıkla donatmak projesi kısa zamanda olmadı. Yıllarca geceleri hep düşündüm, uykumu kaybettim. Ama hayallerim ve sezgilerim beni sürekli araştırmaya yöneltti. Geçmişte nasıl insan ateşi bulmuş diye düşünerek laboratuvar çalışmalarımı geliştirdim.
İlk başlarda yakın arkadaşlarım bile bana inanmadılar ve hayalci olarak gördüler. Ama sonuca yaklaştığım zaman dostlarım inanmaya başladılar. Özellikle gaz yağı tüccarları benim buluşumla şaşkına döndüler. Bense keşfi gerçekleştirdikten sonra ilk defa rahat bir uyku uyudum. Sonuçta başarmış elektrikli ampulü icat etmiştim.”
Edison´un keşfi elektrikli ampul ile sınırlı kalmadı. Elektrik motoru ve batarya gibi bugün kullandığımız sistemlerin de mucididir. Kurduğu laboratuarda çalışanlarının da fikirlerinden faydalanıyor ekip çalışmasına önem veriyordu. İcatlarını kalabalık meydanlarda halka tanıtıyor ve büyük ilgi çekiyordu. Bu durum kısa zamanda yatırımcıların da desteğini almasına yol açtı.
Edison´un yaptığı öncülük pek çok yeniliklere yol açtı. Örneğin gramofon gibi müzik çalan bir alet yapıldı. İnsanlar artık yaşadıkları her yere taşıyabilecekleri müzik çalan bir alet olan gramofona sahiptiler.
Akabinde İtalyan bir araştırmacı olan Marconi radyoyu keşfetti. Radyo tüm dünya kültürünün bir araya gelmesiydi. Haberler ve müzik akşam yemeği sonrası ailece dinlenirdi.
Bu arada İstanbul radyosu gazinolardan canlı olarak konserleri yayınlamaya başladı. Radyo ile insanlar adeta yeni dünya adım attı.
Aslında her yeni keşif toplumu ileri aşamaya götürdü. Bu dönemde Fransız bilim insanı Pastör, kuduz aşısını buldu. Tüm bu buluşlar hiç kolay olmuyor bazen de araştırmacılar zor anlar yaşıyordu.
Pastör´ün kuduz aşısı üzerine çalışmaları sürerken çalışmalarını bir dosyada topluyordu. Ailesi ise bunadığını düşünerek dosyayı yakmaya çalışıyordu.
Bunun üzerine Pastör ailesine; “Lütfen yapmayın, benim yıllarca üzerinde çalıştığım ve kuduz aşısı gibi insanlığın geleceğini ilgilendiren bir çalışmayı nasıl yakmaya kalkarsınız” diyerek kaldığı çaresiz durumu ve tepkisini dile getiriyordu.
Galileo dünyanın yuvarlak olduğunu keşfetti ve dönüyor dediği için engizisyon mahkemesinde yargılandı. Ama tarihsel sürece baktığımızda bilimi öne koyanlar hep kazandı.
Keşifler kadar onların oluşmasını sağlayan ortamı yaratmak da önemlidir.
Abraham Lincoln ABD´nin 16. Devlet başkanıdır. Ülkede yıllardır süren Kuzey ve Güney iç savaşını sona erdirmiş ve köleliği kaldırmıştır. Ancak köleliği kaldırmasını Güneyli çiftlik sahipleri kabul etmek istemez.
Ancak Lincoln şöyle der; “Ben köle olmak istemediğim gibi kölelerin efendisi de olmak istemem.”
Amerika Birleşik Devletleri 1 Ocak 1863 yılında yayınlanan kararname ile köleliği kaldırır. Bunun üzerine Güneyli toprak sahipleri Abraham Lincoln´e tiyatroda Şekspir´in Hamlet eserini izlerken suikast düzenlerler ve büyük dava adamı Başkan Lincoln yaşama veda eder.
Bizde ise bu tarihlere yakın dönemde aydınlanma çağı Sadrazam Mustafa Reşit Paşa´nın 3 Kasım 1839 yılında tören düzenleyerek Tanzimat Fermanını okuması ile başlar.
Nedir Tanzimat Fermanı? Kültürün ve sanatın kapılarını açmaktır. Onun ötesinde anayasal yönetimi başlatmaktır. Yine bu dönemde eğitime yönelik olarak tercüme büroları kuruldu. Klasik romanların çevirisi yapıldı ve bunlar eğitime uyarlandı. Öğretmen okulları açıldı ve kız öğrenciler de buralarda eğitim alabildi. Galatasaray Lisesi gibi okullar açıldı.
Namık Kemal, Tevfik Fikret, Mithat Paşa ve Şinasi gibi büyük değerler bu okullardan yetişti.
Hürriyet ve Meşrutiyetin 1908´de ilanı bu kuşağın eseridir. Jöntürk yeniliği aydınlanmayı günümüze kadar getirerek Cumhuriyetin yolunu açtı.
Tanzimat Fermanını okumak için yola çıkan Mustafa Reşit Paşa evinden ayrılırken eşine; “Hatun, hakkını helal et gidip de gelmemek var.” Mustafa Reşit Paşa adına yakışan büyük bir insandı. Aydınlanmanın ve Cumhuriyetin kilometre taşlarını döşedi.
Hayatımızı değiştiren ve güzelleştiren keşifler ve onların oluşmasına ortam sağlayan değişimler büyük emeklerin ve fedakarlıkların sonucudur.

Anahtar Kelimeler: Keşifler, dünyasına, tarihsel, bakış
Yazarın Diğer Yazıları
TARİHSEL DÖNEMİN UNUTULMAZ MEKTUPLARI (18 Mayıs 2022 - Çarşamba)
BATININ ÖDÜLLÜ KAHRAMANLARI (11 Mayıs 2022 - Çarşamba)
KÖYDEN KENTE GÖÇ (28 Nisan 2022 - Perşembe)
KÜTÜPHANELER İNSANI BİLİME TAŞIR (13 Nisan 2022 - Çarşamba)
SİNEMA TARİHİNDEN UNUTULMAZ FİLMLER (06 Nisan 2022 - Çarşamba)
BATI DÜNYASINDA SON AYDINLAR (30 Mart 2022 - Çarşamba)
POLİTİKA VE UZLAŞMA SANATI (24 Mart 2022 - Perşembe)
Yakın tarihimizde sanat ve edebiyat (17 Mart 2022 - Perşembe)
KÖRLEŞME SONRASI (09 Mart 2022 - Çarşamba)
HALKEVLERİNİ UNUTMAK MÜMKÜN MÜ (03 Mart 2022 - Perşembe)
SEVDA ŞARKILARINDA HEP SEN VARDIN (24 Şubat 2022 - Perşembe)
DÜNYA GENELİNDE UKRAYNA OLAYI (17 Şubat 2022 - Perşembe)
SEVGİ VE SONSUZLUK (10 Şubat 2022 - Perşembe)
ELVEDA ESKİ KENTLER (02 Şubat 2022 - Çarşamba)
TARİHTE YAŞANMIŞ BÜYÜK AŞKLAR (27 Ocak 2022 - Perşembe)
BATI DÜNYASINDA İKİ TÜRK AYDINI (19 Ocak 2022 - Çarşamba)
SİNEMA TARİHİNDE TARTIŞMALI FİLMLER (12 Ocak 2022 - Çarşamba)
AYDINLANMA EĞİTİMDEN KAYNAKLANIR (23 Aralık 2021 - Perşembe)
İNSAN HAKLARI YAŞAMA HAKKIDIR (16 Aralık 2021 - Perşembe)
BEYAZ PERDE´NİN EĞİTİME KATKISI (08 Aralık 2021 - Çarşamba)
ADANA HİLTON´DA BİR PANEL (01 Aralık 2021 - Çarşamba)
Politik yaşamda genel kültür (18 Kasım 2021 - Perşembe)
Politik Yaşamda Bilim (03 Kasım 2021 - Çarşamba)
YAPRAK DÖKÜMÜ MEVSİMİ GELDİ (27 Ekim 2021 - Çarşamba)
BENDEN SELAM OLSUN ANADOLUYA (21 Ekim 2021 - Perşembe)
Tarihle Söyleyişler (13 Ekim 2021 - Çarşamba)
DÜNYA EDEBİYATINDA TOLSTOY VE DOSTOYEVSKİ (29 Eylül 2021 - Çarşamba)
Felsefe Kültürün Neresinde? (23 Eylül 2021 - Perşembe)
Evrensel sanatçı yaşama veda etti (15 Eylül 2021 - Çarşamba)
ŞARLO´NUN AMERİKAN RÜYASI (08 Eylül 2021 - Çarşamba)
1 Eylül Zaferi İnsanlığın Kazanımıdır (01 Eylül 2021 - Çarşamba)
Kara gün (25 Ağustos 2021 - Çarşamba)
ATOM BOMBASI VE SOĞUK SAVAŞ (18 Ağustos 2021 - Çarşamba)
Sevgi yaşama güç katar (11 Ağustos 2021 - Çarşamba)
CUMHURİYET LOZAN´DA KAZANILDI (28 Temmuz 2021 - Çarşamba)
SİNEMANIN UNUTULMAZ FİLMLERİ (14 Temmuz 2021 - Çarşamba)
Tarih Boyunca Unutulmaz Aşk Mektupları (30 Haziran 2021 - Çarşamba)
1940 Türkiye´de 40 Bilim Adamı (16 Haziran 2021 - Çarşamba)
KLASİK TÜRK MÜZİĞİNİN GELİŞİMİ (09 Haziran 2021 - Çarşamba)
Akdeniz´de Bir Kraliçe (02 Haziran 2021 - Çarşamba)
İTALYAN SİNEMASININ KLASİK FİLMLERİ (26 Mayıs 2021 - Çarşamba)
DOKTOR FEYRUZ KARAALİ´Yİ KAYBETTİK (19 Mayıs 2021 - Çarşamba)
OKUNMAYAN YAZARLARA NOBEL ÖDÜLÜ (12 Mayıs 2021 - Çarşamba)
KENNEDY VE 1962 KÜBA KRİZİ (06 Mayıs 2021 - Perşembe)
KÖY ENSTİTÜLERİ AYDINLANMA DÖNEMİYDİ (29 Nisan 2021 - Perşembe)
EDEBİYAT TARİHİNDE UNUTULMAZ AŞKLAR (14 Nisan 2021 - Çarşamba)
KENTLER BÜYÜK KÖYLERE DÖNÜŞTÜ (31 Mart 2021 - Çarşamba)
KÜTÜPHANE YENİ BİR DÜNYADIR (24 Mart 2021 - Çarşamba)
TARİHİ OLAYLAR SARIKAMIŞ VE HİROŞİMA (17 Mart 2021 - Çarşamba)
VE SİNEMA (10 Mart 2021 - Çarşamba)
SANAT ÜZERİNE (24 Şubat 2021 - Çarşamba)
SEVMEK YAŞAM DEMEKTİR (17 Şubat 2021 - Çarşamba)
MUAMMER AKSOY ANAYASA UZMANIYDI (10 Şubat 2021 - Çarşamba)
TARİHLE KUŞANMIŞ ANTİK KENT KUDÜS (03 Şubat 2021 - Çarşamba)
TİMUR SELÇUK YAŞAMA VEDA ETTİ (27 Ocak 2021 - Çarşamba)
KALBİMİ VATANIMA GÖMÜN (20 Ocak 2021 - Çarşamba)
ÇAĞIN TEKNOLOJİK YAPISI (13 Ocak 2021 - Çarşamba)
BEYAZ PERDE DÜNYA İNSANIYLA BULUŞMADIR (23 Aralık 2020 - Çarşamba)
KIRILAN PLAKLARIN HİKAYESİ (16 Aralık 2020 - Çarşamba)
Masal şehri; İstanbul (25 Kasım 2020 - Çarşamba)
KÜLTÜR VE SANATIN İNSANA YANSIMASI (12 Kasım 2020 - Perşembe)
YÜZYILIN EN PAHALI KİTABI (04 Kasım 2020 - Çarşamba)
FUZULİ´DEN ŞEKSPİR´E MESAJ (28 Ekim 2020 - Çarşamba)
ONLARI UNUTMAK MÜMKÜN MÜ? (22 Ekim 2020 - Perşembe)
EBEDİ AŞK (14 Ekim 2020 - Çarşamba)
Kırsalı Batı´yla taşıyan aydın (07 Ekim 2020 - Çarşamba)
Evrensel Mısır sineması (11 Eylül 2020 - Cuma)
POLİTİK YAŞAMDA YOL AYRIMI (04 Eylül 2020 - Cuma)
MAHATMA GANDİ VE CHARLİE CAHPLİN (28 Ağustos 2020 - Cuma)
CHP´NİN 37.KURULTAY MESAJI (21 Ağustos 2020 - Cuma)
Hiroşima´nın 75.yılı anısına (14 Ağustos 2020 - Cuma)
SANAT DÜNYASINA BİR BAKIŞ (07 Ağustos 2020 - Cuma)
KURTULUŞ LOZAN´DA BELGELENDİ (24 Temmuz 2020 - Cuma)
Sinema tarihinin muhteşem kadını (16 Temmuz 2020 - Perşembe)
SİNEMA TARİHİNE BİR BAKIŞ (03 Nisan 2020 - Cuma)
ANTAKYA TARİHLE KUŞANMIŞ KENT (27 Mart 2020 - Cuma)
SPARTAKÜS YAŞAMA VEDA ETTİ (28 Şubat 2020 - Cuma)
TRENLERİN SESİ DUYULMAZ OLDU (07 Şubat 2020 - Cuma)
Kore´ye gidenler geri gelmedi (24 Ocak 2020 - Cuma)
DERTLİ PINAR (06 Aralık 2019 - Cuma)
Şampanya İçilerek Kutlanan Ölüm (29 Kasım 2019 - Cuma)
Umutsuz adamdan uzak durun (22 Kasım 2019 - Cuma)
BAĞ BOZUMU (15 Kasım 2019 - Cuma)
TARİHSEL UNUTULMAZ MEKTUPLAR (01 Kasım 2019 - Cuma)
BABALAR VE OĞULLARI (20 Eylül 2019 - Cuma)
BEYAZ PERDEDEN SEÇMELER (13 Eylül 2019 - Cuma)
TROYA DAĞLARI UYGARLIĞIN BEŞİĞİDİR (30 Ağustos 2019 - Cuma)
İlhan Selçuk´tan politik anılar (12 Temmuz 2019 - Cuma)
Romalı Brutus´ün yanılgısı (05 Temmuz 2019 - Cuma)
Benden resim aşıranlara zıkkım ola (06 Haziran 2019 - Perşembe)
BİR DOSTUN ARKASINDAN (31 Mayıs 2019 - Cuma)
İskenderun ve Kitaplı Yıllar (24 Mayıs 2019 - Cuma)
MISIRLI ESMA HAN´IN UMUTSUZ AŞKI (17 Mayıs 2019 - Cuma)
Don Kişot´lar öncüdür (10 Mayıs 2019 - Cuma)
KEŞİFLER DÜNYASI (05 Nisan 2019 - Cuma)
BEYAZ PERDEDE BİR EFSANE (15 Mart 2019 - Cuma)
Ahım gibi ah var mı acep (01 Mart 2019 - Cuma)
Modası Geçmeyen Bir Yolculuk (22 Şubat 2019 - Cuma)
14 ŞUBAT´IN ANLAMI (15 Şubat 2019 - Cuma)
LATİN AMERİKA VE YAKIN TARİHİ (08 Şubat 2019 - Cuma)
BUĞDAY İHRAÇ EDEN ÜLKEYDİK (25 Ocak 2019 - Cuma)
UNUTULAN DOSTLUKLAR VE EDEBİYAT (18 Ocak 2019 - Cuma)
SÖZ UÇAR YAZI KALIR (11 Ocak 2019 - Cuma)
TARİHTEN BİR YAPRAK 1960´LI YILLAR (28 Aralık 2018 - Cuma)
YAŞAR KEMAL VE NOBEL ÖDÜLÜ (21 Aralık 2018 - Cuma)
Elveda Hindistan (14 Aralık 2018 - Cuma)
YAŞAM VE DOĞA KÜLTÜRÜ (09 Kasım 2018 - Cuma)
Dünya Edebiyatı ve Savaşlar (19 Ekim 2018 - Cuma)
ENGELS´İN EVİ (28 Eylül 2018 - Cuma)
Kağıt Fabrikası Olmayan Ülke (14 Eylül 2018 - Cuma)
Köyden Gelen Aydına Veda (31 Ağustos 2018 - Cuma)
BİR USTANIN ANILARI (17 Ağustos 2018 - Cuma)
Çöl Tilkisi´nin Son Günü (03 Ağustos 2018 - Cuma)
TARİHİ ROMA´DA BİR GEZİNTİ (13 Temmuz 2018 - Cuma)
BAŞARI UMUTTAN BESLENİR (06 Temmuz 2018 - Cuma)
BEYAZ PERDENİN UNUTULMAZLARI (29 Haziran 2018 - Cuma)
SANATLA KUŞANMIŞ LİDERLER (22 Haziran 2018 - Cuma)
"İşte Paşam İstanbul" (01 Haziran 2018 - Cuma)
ÖLÜMSÜZLERİN UNUTULMAYAN AŞKLARI (25 Mayıs 2018 - Cuma)
ARKADAŞ (18 Mayıs 2018 - Cuma)
KİTAPSIZ BİLENLER (11 Mayıs 2018 - Cuma)
ARTİST KARTPOSTALLARI (27 Nisan 2018 - Cuma)
TÜRK BASININDA HÜRRİYET GAZETESİ (13 Nisan 2018 - Cuma)
Edebiyat Ustası Victor Hugo (15 Mart 2018 - Perşembe)
Burjuva Kökenden Gelen Bir Aydın (01 Mart 2018 - Perşembe)
14 Şubat: Tarihsel Bir Gün (15 Şubat 2018 - Perşembe)
Politika Uzlaşma Sanatıdır (08 Şubat 2018 - Perşembe)
Dünya Sinemasında Unutulmazlar (25 Ocak 2018 - Perşembe)
EDEBİYAT VE SANATIN NERESİNDEYİZ (11 Ocak 2018 - Perşembe)
Sevmek Yaşamak Demektir (04 Ocak 2018 - Perşembe)
Unutulmaz Radyo Günleri (28 Aralık 2017 - Perşembe)
Gözlerden Kalplere Sesler (15 Aralık 2017 - Cuma)
EDEBİYAT TARİHİ AYDINLANMAKTIR (08 Aralık 2017 - Cuma)
SAVAŞLARDAN ÇIKARI OLANLAR (10 Kasım 2017 - Cuma)
Elveda Hindistan (27 Ekim 2017 - Cuma)
Elia Kazan ve Livaneli Dostluğu (20 Ekim 2017 - Cuma)
Halep Gezi Anıları (13 Ekim 2017 - Cuma)
Teknoloji ve bilimin zaferi (06 Ekim 2017 - Cuma)
O bir zamanlar kraliçeydi (22 Eylül 2017 - Cuma)
Türk Sinemasında Kayıplar (25 Ağustos 2017 - Cuma)
İdeal Öğretmen (18 Ağustos 2017 - Cuma)
Bir Zamanlar Antakya (04 Ağustos 2017 - Cuma)
Benden resim aşıranlara zıkkım ola (28 Temmuz 2017 - Cuma)
TARiHLE SÖYLEŞİLER (14 Temmuz 2017 - Cuma)
Treni Yürüten Önder (07 Temmuz 2017 - Cuma)
İhanete giden yol (30 Haziran 2017 - Cuma)
CHP Kendini Ortaya Koydu (23 Haziran 2017 - Cuma)
Senede Bir Gün (16 Haziran 2017 - Cuma)
Batı Dünyasında Son Gelişmeler (09 Haziran 2017 - Cuma)
Sevgisiz hayat bitkiseldir (02 Haziran 2017 - Cuma)
Kore´ye gidenler geri gelmedi (26 Mayıs 2017 - Cuma)
Beyazperdenin Unutulmazları (18 Mayıs 2017 - Perşembe)
Sayfa:
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi