KÜLTÜR VE SANATIN İNSANA YANSIMASI
Sadullah ÇAĞLAR
Tarih: 12.11.2020 15:04:45
Sadullah ÇAĞLAR


Bilgi insan beynini geliştiren temel kaynaktır. İnsanı diğer canlılardan ayıran şey düşünmeye başlamasıdır.
İnsanın gelişme süreci, doğanın sırlarını çözmesinden sonra başladı. Doğanın esiri olmaktan kurtulan insan sonuçta doğayı yendi.
Geçmişte veba ya da sıtma hastalığından binlerce insan sokakta ölüyordu. Çaresiz yığınlar hastalıktan kurtulmak için yardım bekliyordu. Süreç içinde gelişen uygarlık insan yaşamını tehdit eden tehlikeleri bertaraf etti. Geçmişteki kızamık, verem gibi hastalıklar tarihe karıştı.
İnsan sanayileşme ile pek çok engeli aşsa da kapital sistem insanın gelişmesini hastalıklar kadar engelleyici olabiliyor.
Einstein atom enerjisini keşfettiği zaman bu yeni buluşun insanlığa faydalı olacağına inanıyordu. Ancak 2. Dünya savaşının sonlarına doğru, 1945 yılında, ABD, Japonya´nın Hiroşima ve Nagazaki kentlerine atom bombası atıp 450 bin insanın ölümüne yol açınca, Einstein kendini suçlu hissetti; Eğer atom enerjisinin silaha dönüştürüleceğini bilseydim, atomun ana maddesi olan uranyumu toprağa gömerdim. Zira insanların ölümünden kendimi sorumlu tutuyorum.
Birleşik Devletler asla hür dünya ülkesi olmadı. 2. Dünya savaşından önce 1937 yılında ABD´ye iltica eden Einstein, savaş sonrası ABD´yi terk eder. Kapital düzenin yarattığı insanı yorumlayan çağın bilim insanı; İnsanın ön yargısını değiştirmek, atomu parçalamaktan daha zordur.
Fransız edebiyatının ölümsüz yazarı Stendhal, burjuva demokrasisini şiddetle eleştirir. Destansal romanı Kırmızı ve Siyah´ta fakir genç Soralin´in zengin bir kadına olan aşkını kapital sistemin kabul etmediğini anlatır. 1871 Paris ayaklanması sürecinde kendisinin de ordu mensubu olduğunu ve halkla karşı karşıya gelmemek için ordudan istifa ettiğini anlatır. Yazar aynı eserinde burjuvazinin süreç içinde demokrasi ile yolunu ayırdığını anlatır.
Dostoyevski Suç ve Ceza romanında Çarlık Rusya´sının panaromasını çizer. Yoksul bir öğrenci olan Raskolnikov hayatının baharında tefeci yaşlı bir kadının evinde kiracıdır. Gün gelir ev kirasını ödeyemez. Tefeci kadın Raskolnikov´un eve geliş saatinde kapıda bekler, ama nafile. Sonunda Raskolnikov yaşlı kadını öldürür ve bütün parasını alır. Fakat genç Raskolnikov pişmanlık duyar ve üzülür yaptığı şeyin büyük bir hata olduğunu anlamıştır.
Suç ve Ceza romanı mülkiyet hırsını ve yoksul bir insanın suça itilişini anlatır.
Evrensel titatro oyunu yazarı Brecht, savaş sonrası Batı´yı terk edip Doğu Almanya´ya yerleşme nedenini şöyle açıkladı; Ben emekten yana bir sanatçıyım. Ve dizelerinde; Kim yaptı yedi kapısını Thebal kentinin, Kralların adını yazıyor tarih, Kocaman taşları krallar mı taşıdı?
İlya Ehrenburg Fırtına adlı romanında Avrupa´da yaşan zengin bir Rus´un 1936 yılında ülkesini ziyaret ettiği anısını anlatırken; Şaşırtıcı olan Batı´nın yüz yılda başardığı sanayi devrimini yüz yıla sığdırmışlar. Moskova´ya mükemmel bir Metro yapmışlar. Eğer savaş çıkarsa Almanları bile yenerler.
Knut Hamsun Açlık adlı romanı ile 1920´de Nobel edebiyat ödülünü aldı. Romanda insanın açlıkla mücadelesini anlatır. Çöplükte ekmek arayan Kristian aradığı ekmeği bir türlü bulamaz. Açlıktan perişan bu insanı kimse duymaz. İş arar ama çaldığı kapılar yüzüne kapanır. ‘Acaba bir suç işlesem ve hapse girsem, açlıktan kurtulur muyum´ diye düşünür. Hiçbir yazar açlık çeken insanı bu kadar güzel anlatmamıştır.
Fakat süreç içinde Almanya, Norveç´i işgal edince Açlık romanının yazarı Knut Hamsun, Hitler´i öven yazılar yazdı ve bu yüzden savaş sonrası ülkesi Norveç tarafından suçlandı ve vatandaşlıktan çıkarıldı.
Amerikalı Demokrat besteci Hans Eisler 2.Dünya savaşından sonra, ABD´de kurulan komisyonlarda demokrasi düşmanı Senatör Mc Carty tarafından yargılanır ve kendisine Charlie Chaplin (Şarlo) ile arkadaş mısın diye sorulur. O da; Evet, onun film müziklerini ben yaptım ve onunla arkadaş olmaktan gurur duyuyorum.
Genel kültür ve sanat, modern inanın yaratılmasında belirleyici olmuştur.

Anahtar Kelimeler: KÜLTÜR, SANATIN, İNSANA, YANSIMASI
Yazarın Diğer Yazıları
Masal şehri; İstanbul (25 Kasım 2020 - Çarşamba)
YÜZYILIN EN PAHALI KİTABI (04 Kasım 2020 - Çarşamba)
FUZULİ´DEN ŞEKSPİR´E MESAJ (28 Ekim 2020 - Çarşamba)
ONLARI UNUTMAK MÜMKÜN MÜ? (22 Ekim 2020 - Perşembe)
EBEDİ AŞK (14 Ekim 2020 - Çarşamba)
Kırsalı Batı´yla taşıyan aydın (07 Ekim 2020 - Çarşamba)
Evrensel Mısır sineması (11 Eylül 2020 - Cuma)
POLİTİK YAŞAMDA YOL AYRIMI (04 Eylül 2020 - Cuma)
MAHATMA GANDİ VE CHARLİE CAHPLİN (28 Ağustos 2020 - Cuma)
CHP´NİN 37.KURULTAY MESAJI (21 Ağustos 2020 - Cuma)
Hiroşima´nın 75.yılı anısına (14 Ağustos 2020 - Cuma)
SANAT DÜNYASINA BİR BAKIŞ (07 Ağustos 2020 - Cuma)
KURTULUŞ LOZAN´DA BELGELENDİ (24 Temmuz 2020 - Cuma)
Sinema tarihinin muhteşem kadını (16 Temmuz 2020 - Perşembe)
SİNEMA TARİHİNE BİR BAKIŞ (03 Nisan 2020 - Cuma)
ANTAKYA TARİHLE KUŞANMIŞ KENT (27 Mart 2020 - Cuma)
SPARTAKÜS YAŞAMA VEDA ETTİ (28 Şubat 2020 - Cuma)
TRENLERİN SESİ DUYULMAZ OLDU (07 Şubat 2020 - Cuma)
Kore´ye gidenler geri gelmedi (24 Ocak 2020 - Cuma)
DERTLİ PINAR (06 Aralık 2019 - Cuma)
Şampanya İçilerek Kutlanan Ölüm (29 Kasım 2019 - Cuma)
Umutsuz adamdan uzak durun (22 Kasım 2019 - Cuma)
BAĞ BOZUMU (15 Kasım 2019 - Cuma)
TARİHSEL UNUTULMAZ MEKTUPLAR (01 Kasım 2019 - Cuma)
BABALAR VE OĞULLARI (20 Eylül 2019 - Cuma)
BEYAZ PERDEDEN SEÇMELER (13 Eylül 2019 - Cuma)
TROYA DAĞLARI UYGARLIĞIN BEŞİĞİDİR (30 Ağustos 2019 - Cuma)
İlhan Selçuk´tan politik anılar (12 Temmuz 2019 - Cuma)
Romalı Brutus´ün yanılgısı (05 Temmuz 2019 - Cuma)
Benden resim aşıranlara zıkkım ola (06 Haziran 2019 - Perşembe)
BİR DOSTUN ARKASINDAN (31 Mayıs 2019 - Cuma)
İskenderun ve Kitaplı Yıllar (24 Mayıs 2019 - Cuma)
MISIRLI ESMA HAN´IN UMUTSUZ AŞKI (17 Mayıs 2019 - Cuma)
Don Kişot´lar öncüdür (10 Mayıs 2019 - Cuma)
KEŞİFLER DÜNYASI (05 Nisan 2019 - Cuma)
BEYAZ PERDEDE BİR EFSANE (15 Mart 2019 - Cuma)
Ahım gibi ah var mı acep (01 Mart 2019 - Cuma)
Modası Geçmeyen Bir Yolculuk (22 Şubat 2019 - Cuma)
14 ŞUBAT´IN ANLAMI (15 Şubat 2019 - Cuma)
LATİN AMERİKA VE YAKIN TARİHİ (08 Şubat 2019 - Cuma)
BUĞDAY İHRAÇ EDEN ÜLKEYDİK (25 Ocak 2019 - Cuma)
UNUTULAN DOSTLUKLAR VE EDEBİYAT (18 Ocak 2019 - Cuma)
SÖZ UÇAR YAZI KALIR (11 Ocak 2019 - Cuma)
TARİHTEN BİR YAPRAK 1960´LI YILLAR (28 Aralık 2018 - Cuma)
YAŞAR KEMAL VE NOBEL ÖDÜLÜ (21 Aralık 2018 - Cuma)
Elveda Hindistan (14 Aralık 2018 - Cuma)
YAŞAM VE DOĞA KÜLTÜRÜ (09 Kasım 2018 - Cuma)
Dünya Edebiyatı ve Savaşlar (19 Ekim 2018 - Cuma)
ENGELS´İN EVİ (28 Eylül 2018 - Cuma)
Kağıt Fabrikası Olmayan Ülke (14 Eylül 2018 - Cuma)
Köyden Gelen Aydına Veda (31 Ağustos 2018 - Cuma)
BİR USTANIN ANILARI (17 Ağustos 2018 - Cuma)
Çöl Tilkisi´nin Son Günü (03 Ağustos 2018 - Cuma)
TARİHİ ROMA´DA BİR GEZİNTİ (13 Temmuz 2018 - Cuma)
BAŞARI UMUTTAN BESLENİR (06 Temmuz 2018 - Cuma)
BEYAZ PERDENİN UNUTULMAZLARI (29 Haziran 2018 - Cuma)
SANATLA KUŞANMIŞ LİDERLER (22 Haziran 2018 - Cuma)
"İşte Paşam İstanbul" (01 Haziran 2018 - Cuma)
ÖLÜMSÜZLERİN UNUTULMAYAN AŞKLARI (25 Mayıs 2018 - Cuma)
ARKADAŞ (18 Mayıs 2018 - Cuma)
KİTAPSIZ BİLENLER (11 Mayıs 2018 - Cuma)
ARTİST KARTPOSTALLARI (27 Nisan 2018 - Cuma)
TÜRK BASININDA HÜRRİYET GAZETESİ (13 Nisan 2018 - Cuma)
Edebiyat Ustası Victor Hugo (15 Mart 2018 - Perşembe)
Burjuva Kökenden Gelen Bir Aydın (01 Mart 2018 - Perşembe)
14 Şubat: Tarihsel Bir Gün (15 Şubat 2018 - Perşembe)
Politika Uzlaşma Sanatıdır (08 Şubat 2018 - Perşembe)
Dünya Sinemasında Unutulmazlar (25 Ocak 2018 - Perşembe)
EDEBİYAT VE SANATIN NERESİNDEYİZ (11 Ocak 2018 - Perşembe)
Sevmek Yaşamak Demektir (04 Ocak 2018 - Perşembe)
Unutulmaz Radyo Günleri (28 Aralık 2017 - Perşembe)
Gözlerden Kalplere Sesler (15 Aralık 2017 - Cuma)
EDEBİYAT TARİHİ AYDINLANMAKTIR (08 Aralık 2017 - Cuma)
SAVAŞLARDAN ÇIKARI OLANLAR (10 Kasım 2017 - Cuma)
Elveda Hindistan (27 Ekim 2017 - Cuma)
Elia Kazan ve Livaneli Dostluğu (20 Ekim 2017 - Cuma)
Halep Gezi Anıları (13 Ekim 2017 - Cuma)
Teknoloji ve bilimin zaferi (06 Ekim 2017 - Cuma)
O bir zamanlar kraliçeydi (22 Eylül 2017 - Cuma)
Türk Sinemasında Kayıplar (25 Ağustos 2017 - Cuma)
İdeal Öğretmen (18 Ağustos 2017 - Cuma)
Bir Zamanlar Antakya (04 Ağustos 2017 - Cuma)
Benden resim aşıranlara zıkkım ola (28 Temmuz 2017 - Cuma)
TARiHLE SÖYLEŞİLER (14 Temmuz 2017 - Cuma)
Treni Yürüten Önder (07 Temmuz 2017 - Cuma)
İhanete giden yol (30 Haziran 2017 - Cuma)
CHP Kendini Ortaya Koydu (23 Haziran 2017 - Cuma)
Senede Bir Gün (16 Haziran 2017 - Cuma)
Batı Dünyasında Son Gelişmeler (09 Haziran 2017 - Cuma)
Sevgisiz hayat bitkiseldir (02 Haziran 2017 - Cuma)
Kore´ye gidenler geri gelmedi (26 Mayıs 2017 - Cuma)
Beyazperdenin Unutulmazları (18 Mayıs 2017 - Perşembe)
Sayfa:
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi