Nazım ve Uluslararası Barış Ödülü (Nazım Hikmet´in 55. ölüm yıldönümü anısına)
Türkiye´de gerçek bilim adamları, sanatçılar ya da aydınlar… bu yetenekli insanlar geçmişten günümüze kadar tehlikeli görülüp, geriliğin hedefi oldular.
Tarih: 18.6.2018 11:33:06
Sadullah ÇAĞLAR

Sadullah Çağlar

Sürece baktığımızda şöhreti ülke sınırlarını aşan, Uluslararası Barış Ödülü alan Nazım Hikmet, bütün ömrünü cezaevlerinde ve sürgünde yaşadı. Günümüzde kitapları en çok okunan Sabahattin Ali´nin başı alındı. Onun şu anda en çok satılan romanları İçimizdeki Şeytan, Kürk Mantolu Madonna film yapılıyor. Yılmaz Güney, Türk sinemasını dünya sinemasına taşıyan Yol filmiyle Cannes Film Festivali´nde dünya çapında ülkenin adını batıya taşıyan adam. Yaşam süreci Paris´te son buldu.
Bir toplum nasıl öne çıkar?
Geçtiğimiz günlerde Bilim ve Sanat Dergisi´nin 1984 tarihli 73.sayısında Enis Coşkun´un Nazım Hikmet ve Uluslararası Barış Ödülü yazısına rastladım. Nazım Hikmet kendi biyografik şiirinde;
‘30´unda asılmamı istediler
48´imde Barış Ödülünü bana verilmesini istediler
Ve verildi de´
Nazım´ı anlatan kitaplarda da Barış Ödülü anlatılır, ama olaylar nasıl gelişti, bilgimiz yoktu.
O nedenle Enis Coşkun´un inceleme yazısı okuyucunun ilgisini çeker diye düşündüm:
“Nazım´a verilen Uluslararası Barış Ödülü yerini buldu ve münbit topraklarımızda bire yüz veren başak tohumu Nazım, 85. doğum yıldönümünde yaşamıyla ve savaşıyla barış mücadelesinde örnek olmaya, yol göstermeye devam etmekte.
‘O çocuklar da şeker yiyebilsinler´ diye kapıyı çalan Hiroşimalı kızlar, insanlar yapı yapmaktan daha zor bir işe, barışı savunmaya çağırdılar.
Uluslararası, evrensel olarak bu savaşı yükseltmenin becerisini gösterecekti. Nazım´ın savaş karşıtı mücadelesi örnek olmuştur.
Türkiye´de barış hareketinin bir sıra neferi, Dünya barış mücadelesinin seçkin bir yürüyüşçüsü olmuştu Nazım.
Nazım, barış savaşçılarının karşılaşacağı zorlukların da, sahip olacakları onurun da ilk tanığıdır.
Nazım´ın sözünü ettiği bu ödüllenmenin öyküsü, 1949 yılında Paris´te ve Prag´da toplanan Barış Yandaşları Birinci Dünya Kongresi´nde başlar.
Türkiye´de 3 delegenin katıldığı bu ilk Dünya Kongresi, halklar arasında barışı güçlendirme yarışında aydınların önemine işaret etmektedir.
Uluslararası barış ödülleri konulması da kararlaştırıldı. 25 Nisan 1949 tarihinde ve Paris´te oy birliğiyle alınan bu kararda aynen şöyle denilmektedir: Barış Yandaşlarının Dünya Kongresi, halklar arasında barışı güçlendirme yarışında aydınları özendirmek amacıyla en iyi sinema sanatı ve yazım ürünleri için uluslararası barış ödülleri kurulmasını kararlaştırmıştır. Ödüller, Barış Yandaşları Dünya Kongresi tarafından her yıl verilecektir. Kongre, her biri 5 milyon Fransız Frangı değerinde 3 uluslararası ödül koymuştur. Barış Kongresi, kongreye katılan tüm örgüt ve kurumları uluslararası barış ödülleri fonunu karşılayacak paranın toplanmasını örgütlemeye çağırır.
Bu karar doğrultusunda ilk adım 1950 Mart ayında Stokholm´de toplantı sırasında bir değerlendirme kurulu oluşturulması ile atıldı.
Değerlendirme Kurulu´na 116 aday önerildi. Bunların 110´u ulusal komitesince, 651 özel kişilerce önerilmişti. Değerlendirme Kurulu, bu doğrultuda karar aldı.
1950 Ağustosu´nda sonuçlandı. Sonuçların açıklanması ve ödüllerin töreni İkinci Dünya Kongresi sırasında, 22 Kasım 1950 gecesi verildi.
O gece Polski Tiyatrosu perdelerini Varşova Senfoni orkestrası ile açtı. Barışın coşkusu ile onanmıştı sahne. Geride mavi zemin üzerinde Picasso´nun güvercini, göklere renk renk, demet demet bayraklar önde, çiçek dolu sepetler ortada, etrafında değerlendirme kurulu üyelerinin oturduğu kürsü, dünyanın dört bucağından gelen delegelerle dolu, sessiz ve coşkuyla dinleniyordu.
Değerlendirme Kurulu Başkanı elindeki listeden tek tek adları okuyor, İspanya´dan Picasso, ABD´den Paul Robenson, Polonya´dan Vanda Jakoboske, Şili´den Neruda, Türkiye´den Nazım Hikmet.
Türkiye´den Nazım ödülünü almak için gelmemişti. O geceyi, 13 yıldır yaşamakta olduğu hücresinde geçirecektir. Tüm ödüllendirilenler adına Neruda bir konuşma yapar. Konuşmasında Polski Tiyatrosu´ndan, sahneden hapisteki Nazım´a şöyle seslenir: Şair kardeşim Nazım Hikmet´i büyük bir saygıyla anmak istiyorum. Ne kadar çok sevindim bu gün. Aramızda olsaydın. Savaşkan, çelik gibi sağlam, serin, saf bir suyun şarkısına benzeyen şiiri, yaşam dolu havasıyla hepimizi etkilemiştir. Hapishane hücresi gür sesiyle öylesine yankılandı ki, tüm insanlık onu duydu. Benim şiirim onun yanında bir yere sahip olmakla gururlanıyorum.
Neruda´nın sesi Polski Tiyatrosu´nun sahnesinde öylesine gür yankılanır ki, sözleri aşıp hapishane duvarlarına ulaşır. Nazım yalnızca Neruda´nın okşayıcı sözlerini değil, bu ödüllendirmenin gururunu ve sevincini halkıyla beraber özgürce ve dolu dolu yaşamanın hüznünü de duyar yüreğinde.
Dünya Barış Yandaşları´nın, barış isteyen tüm dünya halklarının şükranlarını simgeleyen bu ödülün, Nazım´a verilmiş olduğu yıllarca kalın bir sis perdesi altında tutuldu.
Nazım gibi halkımız da onun bu onurlandırılmasıyla sevinç duymaktan yoksun bırakıldı. Ama, ona verilen bu barış ödülü yerini buldu.”
Ve bu münbit topraklarımızda bire yüz başak oldu. Enis Coşkun´a teşekkür ediyoruz, bizlere Nazım konusunda çok değerli bilgilendirme yaptı. Büyük şairin önemli bir evrensel, dünya aydınlarıyla bir arada kazandığı dünya çapında onurlandırıcı ödül, aslında Anadolu uygarlığının bir eseriydi.
Homeros´u yaratan topraklar, Nazımları da yetiştiren ölümsüz uygarlığın eseridir.
Ödüllü sanatçılar, insanlık tarihinde yer etmiş dava adamlarıdır. Onların arasında Nazım Hikmet´in olması ülke adına onur vericidir.
Nazım´ın Memleketimden İnsan Manzaraları eseri bir destandır; Homeros´un İlyada ve Odysseia, Troya eserleri kadar tarihte yer etmiştir.
Torosların gizemli dünyasını yazan, şiirsel diliyle batının kapılarını aşındıran Yaşar Kemal´i çoktan unuttuk.
Acaba ne zaman yaratıcı düşün aydınlarımızla, sanatçılarımızla barışık olacağız?
Her şeye rağmen bilim dünyası ve felsefe bu topraklara ışık saçarak yeni doğumlara tanık olacaktır.
………….
18.01.2018 tarihinde yayımlanan yazımıza Nazım Hikmet´in ölüm yıldönümü dolayısıyla yeniden yer verdik.

Yazarın Diğer Yazıları
TARİHSEL DÖNEMİN UNUTULMAZ MEKTUPLARI (18 Mayıs 2022 - Çarşamba)
BATININ ÖDÜLLÜ KAHRAMANLARI (11 Mayıs 2022 - Çarşamba)
KÖYDEN KENTE GÖÇ (28 Nisan 2022 - Perşembe)
KÜTÜPHANELER İNSANI BİLİME TAŞIR (13 Nisan 2022 - Çarşamba)
SİNEMA TARİHİNDEN UNUTULMAZ FİLMLER (06 Nisan 2022 - Çarşamba)
BATI DÜNYASINDA SON AYDINLAR (30 Mart 2022 - Çarşamba)
POLİTİKA VE UZLAŞMA SANATI (24 Mart 2022 - Perşembe)
Yakın tarihimizde sanat ve edebiyat (17 Mart 2022 - Perşembe)
KÖRLEŞME SONRASI (09 Mart 2022 - Çarşamba)
HALKEVLERİNİ UNUTMAK MÜMKÜN MÜ (03 Mart 2022 - Perşembe)
SEVDA ŞARKILARINDA HEP SEN VARDIN (24 Şubat 2022 - Perşembe)
DÜNYA GENELİNDE UKRAYNA OLAYI (17 Şubat 2022 - Perşembe)
SEVGİ VE SONSUZLUK (10 Şubat 2022 - Perşembe)
ELVEDA ESKİ KENTLER (02 Şubat 2022 - Çarşamba)
TARİHTE YAŞANMIŞ BÜYÜK AŞKLAR (27 Ocak 2022 - Perşembe)
BATI DÜNYASINDA İKİ TÜRK AYDINI (19 Ocak 2022 - Çarşamba)
SİNEMA TARİHİNDE TARTIŞMALI FİLMLER (12 Ocak 2022 - Çarşamba)
AYDINLANMA EĞİTİMDEN KAYNAKLANIR (23 Aralık 2021 - Perşembe)
İNSAN HAKLARI YAŞAMA HAKKIDIR (16 Aralık 2021 - Perşembe)
BEYAZ PERDE´NİN EĞİTİME KATKISI (08 Aralık 2021 - Çarşamba)
ADANA HİLTON´DA BİR PANEL (01 Aralık 2021 - Çarşamba)
Politik yaşamda genel kültür (18 Kasım 2021 - Perşembe)
Politik Yaşamda Bilim (03 Kasım 2021 - Çarşamba)
YAPRAK DÖKÜMÜ MEVSİMİ GELDİ (27 Ekim 2021 - Çarşamba)
BENDEN SELAM OLSUN ANADOLUYA (21 Ekim 2021 - Perşembe)
Tarihle Söyleyişler (13 Ekim 2021 - Çarşamba)
DÜNYA EDEBİYATINDA TOLSTOY VE DOSTOYEVSKİ (29 Eylül 2021 - Çarşamba)
Felsefe Kültürün Neresinde? (23 Eylül 2021 - Perşembe)
Evrensel sanatçı yaşama veda etti (15 Eylül 2021 - Çarşamba)
ŞARLO´NUN AMERİKAN RÜYASI (08 Eylül 2021 - Çarşamba)
1 Eylül Zaferi İnsanlığın Kazanımıdır (01 Eylül 2021 - Çarşamba)
Kara gün (25 Ağustos 2021 - Çarşamba)
ATOM BOMBASI VE SOĞUK SAVAŞ (18 Ağustos 2021 - Çarşamba)
Sevgi yaşama güç katar (11 Ağustos 2021 - Çarşamba)
CUMHURİYET LOZAN´DA KAZANILDI (28 Temmuz 2021 - Çarşamba)
SİNEMANIN UNUTULMAZ FİLMLERİ (14 Temmuz 2021 - Çarşamba)
Tarih Boyunca Unutulmaz Aşk Mektupları (30 Haziran 2021 - Çarşamba)
1940 Türkiye´de 40 Bilim Adamı (16 Haziran 2021 - Çarşamba)
KLASİK TÜRK MÜZİĞİNİN GELİŞİMİ (09 Haziran 2021 - Çarşamba)
Akdeniz´de Bir Kraliçe (02 Haziran 2021 - Çarşamba)
İTALYAN SİNEMASININ KLASİK FİLMLERİ (26 Mayıs 2021 - Çarşamba)
DOKTOR FEYRUZ KARAALİ´Yİ KAYBETTİK (19 Mayıs 2021 - Çarşamba)
OKUNMAYAN YAZARLARA NOBEL ÖDÜLÜ (12 Mayıs 2021 - Çarşamba)
KENNEDY VE 1962 KÜBA KRİZİ (06 Mayıs 2021 - Perşembe)
KÖY ENSTİTÜLERİ AYDINLANMA DÖNEMİYDİ (29 Nisan 2021 - Perşembe)
EDEBİYAT TARİHİNDE UNUTULMAZ AŞKLAR (14 Nisan 2021 - Çarşamba)
KENTLER BÜYÜK KÖYLERE DÖNÜŞTÜ (31 Mart 2021 - Çarşamba)
KÜTÜPHANE YENİ BİR DÜNYADIR (24 Mart 2021 - Çarşamba)
TARİHİ OLAYLAR SARIKAMIŞ VE HİROŞİMA (17 Mart 2021 - Çarşamba)
VE SİNEMA (10 Mart 2021 - Çarşamba)
SANAT ÜZERİNE (24 Şubat 2021 - Çarşamba)
SEVMEK YAŞAM DEMEKTİR (17 Şubat 2021 - Çarşamba)
MUAMMER AKSOY ANAYASA UZMANIYDI (10 Şubat 2021 - Çarşamba)
TARİHLE KUŞANMIŞ ANTİK KENT KUDÜS (03 Şubat 2021 - Çarşamba)
TİMUR SELÇUK YAŞAMA VEDA ETTİ (27 Ocak 2021 - Çarşamba)
KALBİMİ VATANIMA GÖMÜN (20 Ocak 2021 - Çarşamba)
ÇAĞIN TEKNOLOJİK YAPISI (13 Ocak 2021 - Çarşamba)
BEYAZ PERDE DÜNYA İNSANIYLA BULUŞMADIR (23 Aralık 2020 - Çarşamba)
KIRILAN PLAKLARIN HİKAYESİ (16 Aralık 2020 - Çarşamba)
Keşifler dünyasına tarihsel bakış (09 Aralık 2020 - Çarşamba)
Masal şehri; İstanbul (25 Kasım 2020 - Çarşamba)
KÜLTÜR VE SANATIN İNSANA YANSIMASI (12 Kasım 2020 - Perşembe)
YÜZYILIN EN PAHALI KİTABI (04 Kasım 2020 - Çarşamba)
FUZULİ´DEN ŞEKSPİR´E MESAJ (28 Ekim 2020 - Çarşamba)
ONLARI UNUTMAK MÜMKÜN MÜ? (22 Ekim 2020 - Perşembe)
EBEDİ AŞK (14 Ekim 2020 - Çarşamba)
Kırsalı Batı´yla taşıyan aydın (07 Ekim 2020 - Çarşamba)
Evrensel Mısır sineması (11 Eylül 2020 - Cuma)
POLİTİK YAŞAMDA YOL AYRIMI (04 Eylül 2020 - Cuma)
MAHATMA GANDİ VE CHARLİE CAHPLİN (28 Ağustos 2020 - Cuma)
CHP´NİN 37.KURULTAY MESAJI (21 Ağustos 2020 - Cuma)
Hiroşima´nın 75.yılı anısına (14 Ağustos 2020 - Cuma)
SANAT DÜNYASINA BİR BAKIŞ (07 Ağustos 2020 - Cuma)
KURTULUŞ LOZAN´DA BELGELENDİ (24 Temmuz 2020 - Cuma)
Sinema tarihinin muhteşem kadını (16 Temmuz 2020 - Perşembe)
SİNEMA TARİHİNE BİR BAKIŞ (03 Nisan 2020 - Cuma)
ANTAKYA TARİHLE KUŞANMIŞ KENT (27 Mart 2020 - Cuma)
SPARTAKÜS YAŞAMA VEDA ETTİ (28 Şubat 2020 - Cuma)
TRENLERİN SESİ DUYULMAZ OLDU (07 Şubat 2020 - Cuma)
Kore´ye gidenler geri gelmedi (24 Ocak 2020 - Cuma)
DERTLİ PINAR (06 Aralık 2019 - Cuma)
Şampanya İçilerek Kutlanan Ölüm (29 Kasım 2019 - Cuma)
Umutsuz adamdan uzak durun (22 Kasım 2019 - Cuma)
BAĞ BOZUMU (15 Kasım 2019 - Cuma)
TARİHSEL UNUTULMAZ MEKTUPLAR (01 Kasım 2019 - Cuma)
BABALAR VE OĞULLARI (20 Eylül 2019 - Cuma)
BEYAZ PERDEDEN SEÇMELER (13 Eylül 2019 - Cuma)
TROYA DAĞLARI UYGARLIĞIN BEŞİĞİDİR (30 Ağustos 2019 - Cuma)
İlhan Selçuk´tan politik anılar (12 Temmuz 2019 - Cuma)
Romalı Brutus´ün yanılgısı (05 Temmuz 2019 - Cuma)
Benden resim aşıranlara zıkkım ola (06 Haziran 2019 - Perşembe)
BİR DOSTUN ARKASINDAN (31 Mayıs 2019 - Cuma)
İskenderun ve Kitaplı Yıllar (24 Mayıs 2019 - Cuma)
MISIRLI ESMA HAN´IN UMUTSUZ AŞKI (17 Mayıs 2019 - Cuma)
Don Kişot´lar öncüdür (10 Mayıs 2019 - Cuma)
KEŞİFLER DÜNYASI (05 Nisan 2019 - Cuma)
BEYAZ PERDEDE BİR EFSANE (15 Mart 2019 - Cuma)
Ahım gibi ah var mı acep (01 Mart 2019 - Cuma)
Modası Geçmeyen Bir Yolculuk (22 Şubat 2019 - Cuma)
14 ŞUBAT´IN ANLAMI (15 Şubat 2019 - Cuma)
LATİN AMERİKA VE YAKIN TARİHİ (08 Şubat 2019 - Cuma)
BUĞDAY İHRAÇ EDEN ÜLKEYDİK (25 Ocak 2019 - Cuma)
UNUTULAN DOSTLUKLAR VE EDEBİYAT (18 Ocak 2019 - Cuma)
SÖZ UÇAR YAZI KALIR (11 Ocak 2019 - Cuma)
TARİHTEN BİR YAPRAK 1960´LI YILLAR (28 Aralık 2018 - Cuma)
YAŞAR KEMAL VE NOBEL ÖDÜLÜ (21 Aralık 2018 - Cuma)
Elveda Hindistan (14 Aralık 2018 - Cuma)
YAŞAM VE DOĞA KÜLTÜRÜ (09 Kasım 2018 - Cuma)
Dünya Edebiyatı ve Savaşlar (19 Ekim 2018 - Cuma)
ENGELS´İN EVİ (28 Eylül 2018 - Cuma)
Kağıt Fabrikası Olmayan Ülke (14 Eylül 2018 - Cuma)
Köyden Gelen Aydına Veda (31 Ağustos 2018 - Cuma)
BİR USTANIN ANILARI (17 Ağustos 2018 - Cuma)
Çöl Tilkisi´nin Son Günü (03 Ağustos 2018 - Cuma)
TARİHİ ROMA´DA BİR GEZİNTİ (13 Temmuz 2018 - Cuma)
BAŞARI UMUTTAN BESLENİR (06 Temmuz 2018 - Cuma)
BEYAZ PERDENİN UNUTULMAZLARI (29 Haziran 2018 - Cuma)
SANATLA KUŞANMIŞ LİDERLER (22 Haziran 2018 - Cuma)
"İşte Paşam İstanbul" (01 Haziran 2018 - Cuma)
ÖLÜMSÜZLERİN UNUTULMAYAN AŞKLARI (25 Mayıs 2018 - Cuma)
ARKADAŞ (18 Mayıs 2018 - Cuma)
KİTAPSIZ BİLENLER (11 Mayıs 2018 - Cuma)
ARTİST KARTPOSTALLARI (27 Nisan 2018 - Cuma)
TÜRK BASININDA HÜRRİYET GAZETESİ (13 Nisan 2018 - Cuma)
Edebiyat Ustası Victor Hugo (15 Mart 2018 - Perşembe)
Burjuva Kökenden Gelen Bir Aydın (01 Mart 2018 - Perşembe)
14 Şubat: Tarihsel Bir Gün (15 Şubat 2018 - Perşembe)
Politika Uzlaşma Sanatıdır (08 Şubat 2018 - Perşembe)
Dünya Sinemasında Unutulmazlar (25 Ocak 2018 - Perşembe)
EDEBİYAT VE SANATIN NERESİNDEYİZ (11 Ocak 2018 - Perşembe)
Sevmek Yaşamak Demektir (04 Ocak 2018 - Perşembe)
Unutulmaz Radyo Günleri (28 Aralık 2017 - Perşembe)
Gözlerden Kalplere Sesler (15 Aralık 2017 - Cuma)
EDEBİYAT TARİHİ AYDINLANMAKTIR (08 Aralık 2017 - Cuma)
SAVAŞLARDAN ÇIKARI OLANLAR (10 Kasım 2017 - Cuma)
Elveda Hindistan (27 Ekim 2017 - Cuma)
Elia Kazan ve Livaneli Dostluğu (20 Ekim 2017 - Cuma)
Halep Gezi Anıları (13 Ekim 2017 - Cuma)
Teknoloji ve bilimin zaferi (06 Ekim 2017 - Cuma)
O bir zamanlar kraliçeydi (22 Eylül 2017 - Cuma)
Türk Sinemasında Kayıplar (25 Ağustos 2017 - Cuma)
İdeal Öğretmen (18 Ağustos 2017 - Cuma)
Bir Zamanlar Antakya (04 Ağustos 2017 - Cuma)
Benden resim aşıranlara zıkkım ola (28 Temmuz 2017 - Cuma)
TARiHLE SÖYLEŞİLER (14 Temmuz 2017 - Cuma)
Treni Yürüten Önder (07 Temmuz 2017 - Cuma)
İhanete giden yol (30 Haziran 2017 - Cuma)
CHP Kendini Ortaya Koydu (23 Haziran 2017 - Cuma)
Senede Bir Gün (16 Haziran 2017 - Cuma)
Batı Dünyasında Son Gelişmeler (09 Haziran 2017 - Cuma)
Sevgisiz hayat bitkiseldir (02 Haziran 2017 - Cuma)
Kore´ye gidenler geri gelmedi (26 Mayıs 2017 - Cuma)
Beyazperdenin Unutulmazları (18 Mayıs 2017 - Perşembe)
Sayfa:
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi