SANAT DÜNYASINA BİR BAKIŞ
Sadullah ÇAĞLAR
Tarih: 7.8.2020 10:21:05
Sadullah ÇAĞLAR

Genel kültür evrimdir, toplumun gelişmesi için sanata ihtiyaç vardır. Bu bağlamda insan hep arayış içinde oldu. Eski Mısır´da ülke heykel ve resimlerle kuşanmıştı. Kahire müzesi antik eserlerle doludur.
Anadolu da baştan sona tarihi eserlerle tüm dünyanın ilgisini çekmiştir. Sanata yönelik Roma mimarisi amfi tiyatroların yanında muhteşem Bergama Kütüphanesi ile göze çarpar.
İlyada efsanesini insanlığa armağan eden Homeros´un Ege´li olması acaba tesadüf mü? Ege´nin zengin toprakları ve Marmara bölgesi Troya uygarlığının doğum merkezi idi. Bergama kütüphanesi Yeni Dünyanın ışığı oldu.
Çanakkale ve Kaz dağları tarih kokuyor. Troya anıldığı zaman Azra Erhat´ın Mavi Anadolu kitabında anlattığı güzelliklerden alıntı yapalım;
Truva savaşına yol açan Spartalı Helen´in güzelliğinden 3000 yıldır söz edilir. Ama güzelliği dillere destan olmuş bu güzelin nasıl bir güzel olduğunu söyleyemezler. Saçları siyah mı, sarı mı, gözleri mavi mi, yeşil mi, uzun boylu mu yoksa kısamı, bilemeyiz. Bir bildiğimiz varsa her erkeğin ona arzu ile bakması. Her insana birçok isimler takan Homeros bile Helen için; Yüzüne bakan ölümsüz tanrıçalara benzetirdi.
Anadolu uygarlığı üzerine geniş bilgiye sahip Azra Erhat Ege, Marmara ve Akdeniz kültürü ile dolu idi. Yakın dostları Halikarnas Balıkçısı Cevat Şakir ve Sabahattin Eyüboğlu ile Bodrum ve Mavi Yolculuğu ilk keşfeden aydınlardandır.
Spartalı güzel Helen için Atina ve Troya ölümcül bir savaşa girer. Yunan Kralı Menelaos;´Benim karım Helen´i kaçıran Troya Prensi Paris´in başına ölüm yağdıracağım.
Paris karımı kaçırmakla intihar etti. Troya´lılar iyi bilsinler ki bölge başlarına yıkılacak. ‘
Günümüzde turistlerin Antalya´ya gelmelerinin sebebi yalnızca deniz turizmi mi? Antalya, Alanya ve Tarsus tarih kokuyor.
Mısır Kraliçesi Keopetra´nın, Doğu Roma İmparatoru Mark Antonyus ile Tarsus buluşmasında amacı Roma´ya İmparatoriçe olmaktı. Öncesinde Sezar ile evliliği bu amaca yönelikti.
Tarsus Akdeniz bölgesinin tarihsel kentidir. Bu kente milattan çok önce felsefe okulu vardı. Akdeniz deyince Antakya´yı anmadan geçemeyiz. Kudüs kadar tarihsel bir kenttir.
Sanattan başladık, tarihe gittik. Fransa dendiğinde Bastil yürüyüşü, edebiyat, Paris Operası, Luvre müzesi ilk akla gelenlerdir. Tabi ki Luvre Müzesindeki tablolara bakarken en çok dikkati çeken resimlerden biri Kraliçe Mari Antonet´in giyotine giderken yapılmış olanıdır. Resimde kraliçe geçmişteki gibi son derece vakur ve metindir.
Bundan birkaç yıl önce Kraliçe Mari Antonet´in ölüme giderken İsveç Markizi olan sevgilisine yazdığı veda mektubu Viyana sanat galerisinde 1 milyon dolara satıldı ve alıcının ismi açıklanmadı.
Kraliçenin yazdığı mektup son derece duygusaldı; Sevgili Markiz, bu satırları okuduğunda ben çoktan toprağın altında olacağım. Hatırlar mısın son görüşmemizde sana bakarken o anın hiç bitmemesini istemiştim.
Seni ilk baloda görmüş ve beğenmiştim. Fransa´nın gururlu kraliçesi nasıl oldu da sevda tutkusuna yenik düştü? Sana veda ederken ve giyotinde ölüme gideceğim şu anda bile hep seni düşünüyorum. Sana beni hatırlaman için yüzüğümü bırakıyorum, elveda İsveçli marki.
Fransa Kraliçesi halka hep uzak durdu. Sokağın sesini hiç dinlemedi. Fakat ilginç olan Kraliçe Mari Antonet hapishane günlerinde hiç yılgınlığa düşmedi. Giyotine giderken cellatın metin olun kraliçem demesine; Sus sefil adam senin sesini duymak istemiyorum derken son anında bile kendisine sadakat gösteren halktan birine tahammülü yoktu.
Fakat bu katı kadın bile hayatının son bölümünde kalbine yenik düşerek İsveç Markisine aşık olmuştu. Sonuçta insani duygulara kapılır ve ölüme giderken bile aşkını söyler.
İnsanın aşkı anlaması için Fuzuli ya da Şekspir´i okumasında fayda var. Geçtiğimiz günlerde gazetelerde ilginç bir haber yer aldı. Londra´da düzenlenen bir müzayedede Rus Milyarder Abromoviç 120 milyon dolar vererek Norveç´li ressam Edvard Munc´un dünyaca ünlü Çığlık adlı tablosunu satın aldı.
Yaşamında sanata önem veren kişilere batıda çok rastlanır. Genelde insanı geliştiren kültür olayıdır.
ABD Başkanı Rosvelt´in pul koleksiyonu merakı vardı ve bazen saatlerce pullarını incelerdi. Köleliği yasaklayan Abraham Lincoln tiyatroya meraklıydı ve özellikle Şekspir´in eserlerini çok severdi. Üstelik evindeki hizmetçisine aşıktı. Duygusal olan her insan bir gün sevdalanır, bu tabiat kanunudur. Aslında sevgi insanın kalbindedir.
Tıpkı Nazım´ın dediği gibi; Tahir olmakta ayıp değil Zühre olmak ta .
Hatta sevda yüzünden ölmekte ayıp değil.
Bütün iş Tahir ile Zühre olabilmekte, yani yürekte.
Güzel Helen için Homeros ünlü İlyada kitabında; Helen ve Paris iki güzel insan, ama bu kadar güzellik Troya´ya yıkımı getirir.
Tüm bunları genel olarak sanat ve edebiyat sayesinde öğreniyoruz, genel olarak sanat dünyası insan yaratıcılığını besler.

 

Anahtar Kelimeler: SANAT, DÜNYASINA, BAKIŞ
Yazarın Diğer Yazıları
FUZULİ´DEN ŞEKSPİR´E MESAJ (28 Ekim 2020 - Çarşamba)
ONLARI UNUTMAK MÜMKÜN MÜ? (22 Ekim 2020 - Perşembe)
EBEDİ AŞK (14 Ekim 2020 - Çarşamba)
Kırsalı Batı´yla taşıyan aydın (07 Ekim 2020 - Çarşamba)
Evrensel Mısır sineması (11 Eylül 2020 - Cuma)
POLİTİK YAŞAMDA YOL AYRIMI (04 Eylül 2020 - Cuma)
MAHATMA GANDİ VE CHARLİE CAHPLİN (28 Ağustos 2020 - Cuma)
CHP´NİN 37.KURULTAY MESAJI (21 Ağustos 2020 - Cuma)
Hiroşima´nın 75.yılı anısına (14 Ağustos 2020 - Cuma)
KURTULUŞ LOZAN´DA BELGELENDİ (24 Temmuz 2020 - Cuma)
Sinema tarihinin muhteşem kadını (16 Temmuz 2020 - Perşembe)
SİNEMA TARİHİNE BİR BAKIŞ (03 Nisan 2020 - Cuma)
ANTAKYA TARİHLE KUŞANMIŞ KENT (27 Mart 2020 - Cuma)
SPARTAKÜS YAŞAMA VEDA ETTİ (28 Şubat 2020 - Cuma)
TRENLERİN SESİ DUYULMAZ OLDU (07 Şubat 2020 - Cuma)
Kore´ye gidenler geri gelmedi (24 Ocak 2020 - Cuma)
DERTLİ PINAR (06 Aralık 2019 - Cuma)
Şampanya İçilerek Kutlanan Ölüm (29 Kasım 2019 - Cuma)
Umutsuz adamdan uzak durun (22 Kasım 2019 - Cuma)
BAĞ BOZUMU (15 Kasım 2019 - Cuma)
TARİHSEL UNUTULMAZ MEKTUPLAR (01 Kasım 2019 - Cuma)
BABALAR VE OĞULLARI (20 Eylül 2019 - Cuma)
BEYAZ PERDEDEN SEÇMELER (13 Eylül 2019 - Cuma)
TROYA DAĞLARI UYGARLIĞIN BEŞİĞİDİR (30 Ağustos 2019 - Cuma)
İlhan Selçuk´tan politik anılar (12 Temmuz 2019 - Cuma)
Romalı Brutus´ün yanılgısı (05 Temmuz 2019 - Cuma)
Benden resim aşıranlara zıkkım ola (06 Haziran 2019 - Perşembe)
BİR DOSTUN ARKASINDAN (31 Mayıs 2019 - Cuma)
İskenderun ve Kitaplı Yıllar (24 Mayıs 2019 - Cuma)
MISIRLI ESMA HAN´IN UMUTSUZ AŞKI (17 Mayıs 2019 - Cuma)
Don Kişot´lar öncüdür (10 Mayıs 2019 - Cuma)
KEŞİFLER DÜNYASI (05 Nisan 2019 - Cuma)
BEYAZ PERDEDE BİR EFSANE (15 Mart 2019 - Cuma)
Ahım gibi ah var mı acep (01 Mart 2019 - Cuma)
Modası Geçmeyen Bir Yolculuk (22 Şubat 2019 - Cuma)
14 ŞUBAT´IN ANLAMI (15 Şubat 2019 - Cuma)
LATİN AMERİKA VE YAKIN TARİHİ (08 Şubat 2019 - Cuma)
BUĞDAY İHRAÇ EDEN ÜLKEYDİK (25 Ocak 2019 - Cuma)
UNUTULAN DOSTLUKLAR VE EDEBİYAT (18 Ocak 2019 - Cuma)
SÖZ UÇAR YAZI KALIR (11 Ocak 2019 - Cuma)
TARİHTEN BİR YAPRAK 1960´LI YILLAR (28 Aralık 2018 - Cuma)
YAŞAR KEMAL VE NOBEL ÖDÜLÜ (21 Aralık 2018 - Cuma)
Elveda Hindistan (14 Aralık 2018 - Cuma)
YAŞAM VE DOĞA KÜLTÜRÜ (09 Kasım 2018 - Cuma)
Dünya Edebiyatı ve Savaşlar (19 Ekim 2018 - Cuma)
ENGELS´İN EVİ (28 Eylül 2018 - Cuma)
Kağıt Fabrikası Olmayan Ülke (14 Eylül 2018 - Cuma)
Köyden Gelen Aydına Veda (31 Ağustos 2018 - Cuma)
BİR USTANIN ANILARI (17 Ağustos 2018 - Cuma)
Çöl Tilkisi´nin Son Günü (03 Ağustos 2018 - Cuma)
TARİHİ ROMA´DA BİR GEZİNTİ (13 Temmuz 2018 - Cuma)
BAŞARI UMUTTAN BESLENİR (06 Temmuz 2018 - Cuma)
BEYAZ PERDENİN UNUTULMAZLARI (29 Haziran 2018 - Cuma)
SANATLA KUŞANMIŞ LİDERLER (22 Haziran 2018 - Cuma)
"İşte Paşam İstanbul" (01 Haziran 2018 - Cuma)
ÖLÜMSÜZLERİN UNUTULMAYAN AŞKLARI (25 Mayıs 2018 - Cuma)
ARKADAŞ (18 Mayıs 2018 - Cuma)
KİTAPSIZ BİLENLER (11 Mayıs 2018 - Cuma)
ARTİST KARTPOSTALLARI (27 Nisan 2018 - Cuma)
TÜRK BASININDA HÜRRİYET GAZETESİ (13 Nisan 2018 - Cuma)
Edebiyat Ustası Victor Hugo (15 Mart 2018 - Perşembe)
Burjuva Kökenden Gelen Bir Aydın (01 Mart 2018 - Perşembe)
14 Şubat: Tarihsel Bir Gün (15 Şubat 2018 - Perşembe)
Politika Uzlaşma Sanatıdır (08 Şubat 2018 - Perşembe)
Dünya Sinemasında Unutulmazlar (25 Ocak 2018 - Perşembe)
EDEBİYAT VE SANATIN NERESİNDEYİZ (11 Ocak 2018 - Perşembe)
Sevmek Yaşamak Demektir (04 Ocak 2018 - Perşembe)
Unutulmaz Radyo Günleri (28 Aralık 2017 - Perşembe)
Gözlerden Kalplere Sesler (15 Aralık 2017 - Cuma)
EDEBİYAT TARİHİ AYDINLANMAKTIR (08 Aralık 2017 - Cuma)
SAVAŞLARDAN ÇIKARI OLANLAR (10 Kasım 2017 - Cuma)
Elveda Hindistan (27 Ekim 2017 - Cuma)
Elia Kazan ve Livaneli Dostluğu (20 Ekim 2017 - Cuma)
Halep Gezi Anıları (13 Ekim 2017 - Cuma)
Teknoloji ve bilimin zaferi (06 Ekim 2017 - Cuma)
O bir zamanlar kraliçeydi (22 Eylül 2017 - Cuma)
Türk Sinemasında Kayıplar (25 Ağustos 2017 - Cuma)
İdeal Öğretmen (18 Ağustos 2017 - Cuma)
Bir Zamanlar Antakya (04 Ağustos 2017 - Cuma)
Benden resim aşıranlara zıkkım ola (28 Temmuz 2017 - Cuma)
TARiHLE SÖYLEŞİLER (14 Temmuz 2017 - Cuma)
Treni Yürüten Önder (07 Temmuz 2017 - Cuma)
İhanete giden yol (30 Haziran 2017 - Cuma)
CHP Kendini Ortaya Koydu (23 Haziran 2017 - Cuma)
Senede Bir Gün (16 Haziran 2017 - Cuma)
Batı Dünyasında Son Gelişmeler (09 Haziran 2017 - Cuma)
Sevgisiz hayat bitkiseldir (02 Haziran 2017 - Cuma)
Kore´ye gidenler geri gelmedi (26 Mayıs 2017 - Cuma)
Beyazperdenin Unutulmazları (18 Mayıs 2017 - Perşembe)
Sayfa:
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi