SPARTAKÜS YAŞAMA VEDA ETTİ
Sadullah ÇAĞLAR
Tarih: 28.2.2020 10:55:10
Sadullah ÇAĞLAR

Sanat dünyasında sinemanın ayrı bir yeri vardır. Sınırları aşıp değişik coğrafyalardaki insanları görmek mümkün. Örneğin siyah bir Afrikalıyı tanıyabilir ya da okyanusu aşıp New York´ta beşinci caddede yolunuz Çin mahallesine düşebilir. 

Sinemada Roma şehrinin ayrı bir yeri vardır. Günümüzde tüm şehirler betona dönerken Roma antik yapısını korudu. Şehrin en şaşırtıcı yanı kölelerin dövüştüğü ve adına arena da denilen stadyumlar hala ayaktadır. Spartaküsü hatırlarsınız; filmde dövüş sahnesinde arkadaşıyla savaşmak istemez, öldürmek istemez.
Ne demişti bir sinema eleştirmeni sinema iki saatte kıtaların keşfidir. Beyaz perdenin unutulmaz sanatçıları vardır. Tarihsel olarak insanlık mücadelesi veren kahramanları yaşattılar.
Bu efsane aktörler bizlerin sanki yakınları gibi onları tanır ve unutamazsınız. Geçtiğimiz günlerde sinema tarihinin en uzun yaşayanlarından Kirk Douglas 103 yaşında yaşama veda etti.
Onu öne çıkaran ilk film Karakol´dur. Film konusu itibarı ile tiyatrolarda da oyunlaştırılmıştır. Geçmiş yıllarda İstanbul´da küçük tiyatroda Karakol oyunu sahnelenmişti. Başrol oyuncuları arasında Münir Özkul ve Cahit Irmak vardı.
Oyunun konusu karakol binasında geçer. Sorgu dedektifi Kirk Douglas son derece ön yargılıdır. Karakola gelen her şahıs ona göre suçludur. Yakınları kendisini uyarır suçlu olduğu kesin olmayan kişilere sert davranıyorsun derler.
Bu arada nişanlı genç bir çift karakola getirilir. Kız, suçsuz olduğunu anlatmaya çalışır. Ama memurun katılığı değişmez, sonunda karakol amiri kendisini ikaz eder, sert hareketlerden vazgeç der. Dedektifin eşi ile de konuşur ve eşiyle konuşmasını tavsiye eder.
Kadın kocasına neden böyle huzursuz bir adama döndün aile hayatımız yok oldu biraz olsun beni de düşün diye sitem eder.
Sonuçta hırçın dedektif karakola getirilen belalı ve birçok suça karışmış şahsın üstüne yürür fakat şahıs sorgulamacının üstüne atlayarak üzerindeki silahı alır ve dedektife ateş eder. Dedektif rolündeki Douglas ölmeden önce hatasını anlar ve sorgusunu yaptığı kızın bırakılmasını ister.
Karakol filmine neden Oskar ödülü verilmediği hep tartışma konusu oldu. Kirk Douglas sinema tarihinin en güzel kadın oyuncusu Elanor Parker ile 1949 yılında başrollerini paylaştığı Karakol filminde, olağan rol yapar.
Ayrıca tüm sinema yaşamında Kirk Douglasa hiç Oskar ödülü verilmedi. Ancak bundan birkaç yıl önce sinema onur ödülü verildi. Her filmi olay olan aktör Zafer Yolları filminde savaş karşıtı bir görüntü sergiler ve savaşta ölenleri ortaya koyar.
Film savaşların perde arkasını teşhir eder. Zafer Yolları siyasi bir filmdir ve Avrupa´da sinematiklerde gösterilir.
Douglas aktör olarak filmi yaşar gibi oynardı. Fransa´da Sicemon isimli sinema dergisi 1959 yılında Paris´te Kirk Douglas ile yaptığı mülakatta sorar; Sayın Douglas pek çok film yaptınız, en beğendiğiniz film hangisi?
Douglas; Tabiki beni ilk öne çıkaran Karakol filmi. Aslında tiyatro içerikli olan filmin senaryosunu okuduğumda beni çok etkiledi. Film küçük bir karakolda geçiyor. Ben rolümü yaparken sanki yaşadım. Bu arada Avrupa´da Silvana Mangono ile Kral Ulysses filminde oynadık. Silvana muhteşem güzel bir kadındı ve rolünü iyi oynadı.
Sicemon; sayın Douglas Spartaküs filmi nasıl yapıldı?Douglas; Spartaküs romanını okumuştum. Kitap beni çok etkiledi. Bu arada tarihi filmlerde oynadım. 1952 sonrası soğuk savaş dönemi başladı. Bende politik senaryo yazarı Dalton Trumbo ile çalıştım. Hollywood´un en üretken senaryo yazarı idi.
1956 yılında onun politik kişiliğinden dolayı tutuklanmasına karşı çıktım. Trumbo sinema tarihinin Oskarlı filmi ´Roma Tatili´ filminin de senaryosunu yazdı. Film senaryo dalında Oskar aldı fakat hapiste olduğundan ödül ona verilmedi. Benim aslında siyasi kimlikli bir kişiyim.
1960 sonrası Başkan Kennedy 1947-56 arası McCarthy döneminde mağdur edilenlerden özür diledi ve Trumbo´nun ödülünü bizzat kendisi verdi. Trumbo cezaevindeyken kendisine verdiğim destekten dolayı teşekkür etti.
Kirk Douglas;Spartaküs romanı beni çok etkilemişti. Romanı yeniden okuyup senaryo yazarı Trumbo´ya kitabı verdim. Bu kitabı sinemada birlikte çekelim dediğimde Trumbo bana Spartaküs´ü senden başkası yaratamaz dedi.
Spartaküs filminin senaryosunu beraber hazırladık. Böylece Spartaküs beyazperdede yeniden doğdu.
103 yaşında kaybettiğimiz Kirk Douglas sinema tarihinde yerini sanatın çok ötesinde onurlu kişiliğiyle yıldızlara taşıdı.

Anahtar Kelimeler: SPARTAKÜS, YAŞAMA, VEDA, ETTİ
Yazarın Diğer Yazıları
ONLARI UNUTMAK MÜMKÜN MÜ? (22 Ekim 2020 - Perşembe)
EBEDİ AŞK (14 Ekim 2020 - Çarşamba)
Kırsalı Batı´yla taşıyan aydın (07 Ekim 2020 - Çarşamba)
Evrensel Mısır sineması (11 Eylül 2020 - Cuma)
POLİTİK YAŞAMDA YOL AYRIMI (04 Eylül 2020 - Cuma)
MAHATMA GANDİ VE CHARLİE CAHPLİN (28 Ağustos 2020 - Cuma)
CHP´NİN 37.KURULTAY MESAJI (21 Ağustos 2020 - Cuma)
Hiroşima´nın 75.yılı anısına (14 Ağustos 2020 - Cuma)
SANAT DÜNYASINA BİR BAKIŞ (07 Ağustos 2020 - Cuma)
KURTULUŞ LOZAN´DA BELGELENDİ (24 Temmuz 2020 - Cuma)
Sinema tarihinin muhteşem kadını (16 Temmuz 2020 - Perşembe)
SİNEMA TARİHİNE BİR BAKIŞ (03 Nisan 2020 - Cuma)
ANTAKYA TARİHLE KUŞANMIŞ KENT (27 Mart 2020 - Cuma)
TRENLERİN SESİ DUYULMAZ OLDU (07 Şubat 2020 - Cuma)
Kore´ye gidenler geri gelmedi (24 Ocak 2020 - Cuma)
DERTLİ PINAR (06 Aralık 2019 - Cuma)
Şampanya İçilerek Kutlanan Ölüm (29 Kasım 2019 - Cuma)
Umutsuz adamdan uzak durun (22 Kasım 2019 - Cuma)
BAĞ BOZUMU (15 Kasım 2019 - Cuma)
TARİHSEL UNUTULMAZ MEKTUPLAR (01 Kasım 2019 - Cuma)
BABALAR VE OĞULLARI (20 Eylül 2019 - Cuma)
BEYAZ PERDEDEN SEÇMELER (13 Eylül 2019 - Cuma)
TROYA DAĞLARI UYGARLIĞIN BEŞİĞİDİR (30 Ağustos 2019 - Cuma)
İlhan Selçuk´tan politik anılar (12 Temmuz 2019 - Cuma)
Romalı Brutus´ün yanılgısı (05 Temmuz 2019 - Cuma)
Benden resim aşıranlara zıkkım ola (06 Haziran 2019 - Perşembe)
BİR DOSTUN ARKASINDAN (31 Mayıs 2019 - Cuma)
İskenderun ve Kitaplı Yıllar (24 Mayıs 2019 - Cuma)
MISIRLI ESMA HAN´IN UMUTSUZ AŞKI (17 Mayıs 2019 - Cuma)
Don Kişot´lar öncüdür (10 Mayıs 2019 - Cuma)
KEŞİFLER DÜNYASI (05 Nisan 2019 - Cuma)
BEYAZ PERDEDE BİR EFSANE (15 Mart 2019 - Cuma)
Ahım gibi ah var mı acep (01 Mart 2019 - Cuma)
Modası Geçmeyen Bir Yolculuk (22 Şubat 2019 - Cuma)
14 ŞUBAT´IN ANLAMI (15 Şubat 2019 - Cuma)
LATİN AMERİKA VE YAKIN TARİHİ (08 Şubat 2019 - Cuma)
BUĞDAY İHRAÇ EDEN ÜLKEYDİK (25 Ocak 2019 - Cuma)
UNUTULAN DOSTLUKLAR VE EDEBİYAT (18 Ocak 2019 - Cuma)
SÖZ UÇAR YAZI KALIR (11 Ocak 2019 - Cuma)
TARİHTEN BİR YAPRAK 1960´LI YILLAR (28 Aralık 2018 - Cuma)
YAŞAR KEMAL VE NOBEL ÖDÜLÜ (21 Aralık 2018 - Cuma)
Elveda Hindistan (14 Aralık 2018 - Cuma)
YAŞAM VE DOĞA KÜLTÜRÜ (09 Kasım 2018 - Cuma)
Dünya Edebiyatı ve Savaşlar (19 Ekim 2018 - Cuma)
ENGELS´İN EVİ (28 Eylül 2018 - Cuma)
Kağıt Fabrikası Olmayan Ülke (14 Eylül 2018 - Cuma)
Köyden Gelen Aydına Veda (31 Ağustos 2018 - Cuma)
BİR USTANIN ANILARI (17 Ağustos 2018 - Cuma)
Çöl Tilkisi´nin Son Günü (03 Ağustos 2018 - Cuma)
TARİHİ ROMA´DA BİR GEZİNTİ (13 Temmuz 2018 - Cuma)
BAŞARI UMUTTAN BESLENİR (06 Temmuz 2018 - Cuma)
BEYAZ PERDENİN UNUTULMAZLARI (29 Haziran 2018 - Cuma)
SANATLA KUŞANMIŞ LİDERLER (22 Haziran 2018 - Cuma)
"İşte Paşam İstanbul" (01 Haziran 2018 - Cuma)
ÖLÜMSÜZLERİN UNUTULMAYAN AŞKLARI (25 Mayıs 2018 - Cuma)
ARKADAŞ (18 Mayıs 2018 - Cuma)
KİTAPSIZ BİLENLER (11 Mayıs 2018 - Cuma)
ARTİST KARTPOSTALLARI (27 Nisan 2018 - Cuma)
TÜRK BASININDA HÜRRİYET GAZETESİ (13 Nisan 2018 - Cuma)
Edebiyat Ustası Victor Hugo (15 Mart 2018 - Perşembe)
Burjuva Kökenden Gelen Bir Aydın (01 Mart 2018 - Perşembe)
14 Şubat: Tarihsel Bir Gün (15 Şubat 2018 - Perşembe)
Politika Uzlaşma Sanatıdır (08 Şubat 2018 - Perşembe)
Dünya Sinemasında Unutulmazlar (25 Ocak 2018 - Perşembe)
EDEBİYAT VE SANATIN NERESİNDEYİZ (11 Ocak 2018 - Perşembe)
Sevmek Yaşamak Demektir (04 Ocak 2018 - Perşembe)
Unutulmaz Radyo Günleri (28 Aralık 2017 - Perşembe)
Gözlerden Kalplere Sesler (15 Aralık 2017 - Cuma)
EDEBİYAT TARİHİ AYDINLANMAKTIR (08 Aralık 2017 - Cuma)
SAVAŞLARDAN ÇIKARI OLANLAR (10 Kasım 2017 - Cuma)
Elveda Hindistan (27 Ekim 2017 - Cuma)
Elia Kazan ve Livaneli Dostluğu (20 Ekim 2017 - Cuma)
Halep Gezi Anıları (13 Ekim 2017 - Cuma)
Teknoloji ve bilimin zaferi (06 Ekim 2017 - Cuma)
O bir zamanlar kraliçeydi (22 Eylül 2017 - Cuma)
Türk Sinemasında Kayıplar (25 Ağustos 2017 - Cuma)
İdeal Öğretmen (18 Ağustos 2017 - Cuma)
Bir Zamanlar Antakya (04 Ağustos 2017 - Cuma)
Benden resim aşıranlara zıkkım ola (28 Temmuz 2017 - Cuma)
TARiHLE SÖYLEŞİLER (14 Temmuz 2017 - Cuma)
Treni Yürüten Önder (07 Temmuz 2017 - Cuma)
İhanete giden yol (30 Haziran 2017 - Cuma)
CHP Kendini Ortaya Koydu (23 Haziran 2017 - Cuma)
Senede Bir Gün (16 Haziran 2017 - Cuma)
Batı Dünyasında Son Gelişmeler (09 Haziran 2017 - Cuma)
Sevgisiz hayat bitkiseldir (02 Haziran 2017 - Cuma)
Kore´ye gidenler geri gelmedi (26 Mayıs 2017 - Cuma)
Beyazperdenin Unutulmazları (18 Mayıs 2017 - Perşembe)
Sayfa:
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi