Sular altında kalan tarih
Halfeti.
Tarih: 25.11.2019 11:25:01
Nurullah ER

Güneydoğu´da Fırat Nehri kıyısında dağlık ve kayalık yamaçlarda kurulmuş tarihi bir yerleşim alanı.

Şanlıurfa´nın ilçesi.
Adını çoğumuz duyduk ama bilmedik, görmedik böylesi tarihi bir şehrin sular altında kaldığını.
2000 yılında Birecik Barajının yapılmasıyla ilçe merkezi ve birçok köyler sular altında kalmış. İstimlak bedelini alan halk; yeni Halfetiler kursa da, köyler oluşturulsa da yönleri hepten eski Halfeti´ye, yaşadıkları köylere dönük. “En azından sekiz on kuşak buralıyız, evimizden, bağımızdan, bahçemizden kopmak çok ağır geldi bizlere” diyorlar.
Geçen hafta pazartesi günü bahardan kalma son güz ayının havasında, Urfa´nın düz ovalarını geride bırakıp Halfeti´ye yaklaşırken Harran ovalarının yerini derin kayalık kanyonlara bırakıyor, uçsuz bucaksız düzlüklerin manzaraları farklı bir derinliğe dönüşüyordu.
Vakit öğleyi geçmiş, güneş yavaş yavaş batıya akarken, yeni Halfeti´yi geçip yüksekçe bir yerde durup, arabamızdan indikten sonra aşağılara ve yamaçların seyrine daldığımızda kendimizi Güneydoğu´da değil de Eğenin bir koyunda hissettik. Kendimizi deniz kenarında, bir tatil beldesineymiş gibi gördük.
İşte burası eski Halfeti. Tarihte birçok uygarlıkların yaşadığı şehir merkeziydi. Şimdi sular altındaydı. Kıyıda bekleyen tekneye bizde bindik. Kalabalıktı, bir anda tekne doluverdi. Teknemiz Fırat Nehri´nin barajının lacivert morluğuna dönmüş sularında homurtularla ilerlerken yüzlerimizi yalayıp geçen, kulak memelerimizi, burun uçlarımızı sonbahar poyrazı üşütse de çevre manzaraları ve teknenin sulardan çıkardığı hışırtılar, oluşturduğu ak köpüklü dalgalar hissettirmiyordu.
Bir müddet sonra kaptan kabininden Fırat Nehri´nin coğrafi özelliklerini ve tarihteki yeri ve önemine dair rehberin bilgilendirmesi hoparlörün sesinden yükselirken, arkasından bölgenin halk müziği türküleri yöre sanatçıları tarafından arkası arkasına okunmaya başlandı. Teknede bulunanlar halaya durdu, türkülere eşlik ettiler.
Baraj gölünde tekne içinde ilerlerken iki yamacımızda yükselen kayalıklarda sonbaharın altın sarısı, gün kızıllığı renkleri büyüleyiciydi. Turkuaz rengi sular üzerinde ilerlerken hırçın, deli dolu akan bir Fırat´ın nasıl bu kadar berraklaştığına, mahzunlaştığına insan şaşıyordu. Bir süre sonra batı yönümüzde yükselen kayaların tepesinde oyulmuş uygarlık kalıntısı göze çarptı. Tam bu istikametteyken müzik birden kesti, rehber; görünen yerin Rumkale olduğunu, genç Roma ve Ortaçağ dönemine ait olan kalenin erken Hristiyanlık döneminin önemli bir merkezi olduğunu 11. YY´da yapıldığını, ondan sonra kurulan devletlerini cazibe merkezi haline döndüğünü söylerken, çevrede bulunan kaya evleri, kilise ve manastırlar konusunda tarihi bilgiler veriyordu. Tarihi yapıların bulunduğu alanlara dikkatlıca bakınca hiç insan eli değmemiş, sanki var olan doğal oluşumun bir parçasıymış gibi görünmesi dikkat çekiciydi.
Tekne turunun son noktası; evleri, okulu, sağlık ocağı, camisi sular altında kalmış, nerdeyse beline kadar sulara gömülmüş minaresini ayakta kaldığı Savaşan köyüne girdiğimizde, Eşkıya filminin oyuncusu Şener Şen´in sesi duyuldu. Film burada çekilmiş, arkasından Fırat suyu akar derindin türküsü söylenmeye başladı.
Güneydoğu´nun saklı cennet,i batıkkenti olarak adlandırılan savaşan köyünü, teknemiz, turkuaz renginde sularda süzülerek tarih kokan, doğal güzellik saçan manzaraları geride bırakıp eski Halfeti yerleşim yerine müzik eşliğinde geldiğimizde, geriye dönüp baktığımızda hafızalarımızı zorladığımızda; Fırat´a yakılan türküleri, türkü yakanları, ağıt söyleyenleri düşünmemek, düşünüp de duygulanmamak olmuyor.
Kıyı boyunca uzayıp giden sahil şeridinde yürürken kıyılarda kalmış eski tarihi cami, hamam ve konakların yanı sıra yamaçlarda boşaltılmış, viraneye dönmüş evler birden göze çarpıyor. Biraz yürüdükten sonra Halfeti´nin adıyla simgelenmiş, başka bir yerde siyah olarak açmayan, efsaneleşmiş Karagül serasıyla karşılaştık. Karagüle ait farklı farklı efsaneler yediden yetmişe herkesin dilinden anlatılmakta.
Halfeti´ye gelen turistler, tur gezileri, aile ziyaretleri bölgeyi bir turizm alanına çevirmiş. Yöre halkının geçim kaynağı haline gelmiş. Böylesi tarih dolu uygarlık merkezi, doğa harikası bölge, her ne kadar sulara gömülse de gelen ziyaretçiler Halfeti´yi tarih olarak yaşatmaya çalışıyorlar.

 

Anahtar Kelimeler: Sular, altında, kalan, tarih
Yazarın Diğer Yazıları
ZOR YILLAR (25 Kasım 2020 - Çarşamba)
İSDEMİR ELLİ YAŞINDA (07 Ekim 2020 - Çarşamba)
Arsuz bölgesinde elektrik kesintisi (30 Eylül 2020 - Çarşamba)
AMANOS DAĞLARI (23 Eylül 2020 - Çarşamba)
Ağustos günleri (31 Ağustos 2020 - Pazartesi)
MAYIS VE ANNELER GÜNÜ (11 Mayıs 2020 - Pazartesi)
SEKİZ SAATLİK İŞ GÜNÜ (04 Mayıs 2020 - Pazartesi)
Ulusal Egemenlik Yüz Yaşında (27 Nisan 2020 - Pazartesi)
SOKAKLARIN SESSİZLİĞİ (20 Nisan 2020 - Pazartesi)
İnsan-LIK (13 Nisan 2020 - Pazartesi)
NİSAN YAĞMURU (06 Nisan 2020 - Pazartesi)
KORONAVİRUS VE EMEKLİLER (23 Mart 2020 - Pazartesi)
İHANET! (16 Mart 2020 - Pazartesi)
İSDEMİR GREVİ (09 Mart 2020 - Pazartesi)
Ağlayan ANA dolu... (02 Mart 2020 - Pazartesi)
EMEKLİNİN PROMOSYON BEKLENTİSİ (24 Şubat 2020 - Pazartesi)
KİTAP FUARI (17 Şubat 2020 - Pazartesi)
Kendini yakmak (10 Şubat 2020 - Pazartesi)
Kütüphane yapılmaz büyür (05 Şubat 2020 - Çarşamba)
Emekliler... (06 Ocak 2020 - Pazartesi)
Yoksullukta eşitlik (30 Aralık 2019 - Pazartesi)
Ekonomide göstergeler (09 Aralık 2019 - Pazartesi)
Aynalar yalan söylemez (02 Aralık 2019 - Pazartesi)
Emeklinin hali (18 Kasım 2019 - Pazartesi)
29 EKİM´DEN 10 KASIM´A (11 Kasım 2019 - Pazartesi)
Ağaçlar ve barış (04 Kasım 2019 - Pazartesi)
DOSTLUK (21 Ekim 2019 - Pazartesi)
Ekmekler bozuldu-sular kirlendi (14 Ekim 2019 - Pazartesi)
Çocuk sevgisi (07 Ekim 2019 - Pazartesi)
İskenderun şehir içi trafiği (30 Eylül 2019 - Pazartesi)
Otuz yıl önceki İSDEMİR grevi (23 Eylül 2019 - Pazartesi)
Tatıl (26 Ağustos 2019 - Pazartesi)
Üniversiteli işsiz (22 Temmuz 2019 - Pazartesi)
GEÇEN HAFTA URFA´DAYDIM (15 Temmuz 2019 - Pazartesi)
81 yıl öncesinin 5 Temmuz´u (08 Temmuz 2019 - Pazartesi)
EMEKLİLER HAFTASI (02 Temmuz 2019 - Salı)
Milliyetçilik (24 Haziran 2019 - Pazartesi)
Tokların açlık medeniyeti (10 Haziran 2019 - Pazartesi)
Mevsim baharsa (27 Mayıs 2019 - Pazartesi)
YÜZ YIL!... (20 Mayıs 2019 - Pazartesi)
İŞÇİSİZ 1 MAYIS (06 Mayıs 2019 - Pazartesi)
BAHARIN KÜSKÜNLÜĞÜ (29 Nisan 2019 - Pazartesi)
AMANOSLARIN ÇIĞLIĞI (15 Nisan 2019 - Pazartesi)
Seçimler ve seçmenler (08 Nisan 2019 - Pazartesi)
SİYASET DİLİ (18 Mart 2019 - Pazartesi)
Sosyal felaketler (04 Mart 2019 - Pazartesi)
ÖLÜM ACISI (25 Şubat 2019 - Pazartesi)
ŞEHR-EL EMİN (18 Şubat 2019 - Pazartesi)
KIŞIN KIŞLIĞI (11 Şubat 2019 - Pazartesi)
DOĞANIN DİLİ OLMAK (04 Şubat 2019 - Pazartesi)
MODERN KÖLELİK (28 Ocak 2019 - Pazartesi)
Hangi balon patlamaz ki!... (21 Ocak 2019 - Pazartesi)
Gelecek korkusu (14 Ocak 2019 - Pazartesi)
TARİHTEN GELEN SES (24 Aralık 2018 - Pazartesi)
KAŞIKLA VERİP KEPÇEYLE ALMAK (17 Aralık 2018 - Pazartesi)
İSDEMİR KÜLTÜRÜNE SAHİP ÇIKMAK (03 Aralık 2018 - Pazartesi)
TAHA AKYOL VE POPÜLİZM (26 Kasım 2018 - Pazartesi)
HATIR SORMAK GÖNÜL ALMAK... (19 Kasım 2018 - Pazartesi)
GÖNÜL BAĞI (12 Kasım 2018 - Pazartesi)
HATAY SORUNLARININ ARAŞTIRILMASI (06 Kasım 2018 - Salı)
HER FABRİKA BİR KALEDİR (30 Ekim 2018 - Salı)
İSDEMİR EMEKLİLERİ GECEDE BULUŞTU (22 Ekim 2018 - Pazartesi)
İŞSİZLİK ARTARKEN (17 Ekim 2018 - Çarşamba)
EKONOMİ CAN YAKIYOR (09 Ekim 2018 - Salı)
Lavanta Kokulu Köy (17 Eylül 2018 - Pazartesi)
HOŞ GELDİN HÜZÜN!... (10 Eylül 2018 - Pazartesi)
3O AĞUSTOS´UN ÖNEMİ (31 Ağustos 2018 - Cuma)
Alışveriş yorgunluğu (13 Ağustos 2018 - Pazartesi)
Ambulans Sesiyle Uyuyup Uyanmak (06 Ağustos 2018 - Pazartesi)
YİĞİT MUHTAÇ OLMUŞ KURU SOĞANA (16 Temmuz 2018 - Pazartesi)
EMEKLİLER GÜNÜ (03 Temmuz 2018 - Salı)
İNSAN İSTER!... (25 Haziran 2018 - Pazartesi)
AÇLIK SINIRINDA YAŞAMAK (19 Haziran 2018 - Salı)
EMEKLİYE SENDİKA HAKKI (11 Haziran 2018 - Pazartesi)
DİN İSTİSMARI VE SİYASET (04 Haziran 2018 - Pazartesi)
Ülkemiz seçim atmosferine girdi. (28 Mayıs 2018 - Pazartesi)
SAMSUN VE MUHARREM İNCE NURULLAH ER (21 Mayıs 2018 - Pazartesi)
TÜM ANNELERİ SEVDİM (14 Mayıs 2018 - Pazartesi)
BAHAR KOKUSUNA KARIŞAN ANGUS KOKUSU (07 Mayıs 2018 - Pazartesi)
EMEKLİLİK ZOR YAŞAM (16 Nisan 2018 - Pazartesi)
ENFLASYON (02 Nisan 2018 - Pazartesi)
BADEMLER VE ERİKLER ÇİÇEK AÇARKEN (26 Mart 2018 - Pazartesi)
BANA DAMDAN DÜŞENİ GETİRİN (18 Mart 2018 - Pazar)
"VURUN KAHPEYE" (12 Mart 2018 - Pazartesi)
MAHSUNİ ŞERİF VE AMERİKA (18 Şubat 2018 - Pazar)
TÜRKLER VE ARAPLAR (11 Şubat 2018 - Pazar)
REYHANLI (04 Şubat 2018 - Pazar)
Bozulmak (21 Ocak 2018 - Pazar)
GÜVERCİNLİ PARK (07 Ocak 2018 - Pazar)
KITLIK (24 Aralık 2017 - Pazar)
ÇOCUĞA GELİNLİK, KADINA ZALİMLİK... (18 Aralık 2017 - Pazartesi)
HALKIN ENFLASYONU (11 Aralık 2017 - Pazartesi)
İSDEMİR emekliler lokali (04 Aralık 2017 - Pazartesi)
HATAY BÖLGESİNİN İŞGALİ (20 Kasım 2017 - Pazartesi)
Kuşlara yem atmak (13 Kasım 2017 - Pazartesi)
iş SİZLİK (06 Kasım 2017 - Pazartesi)
CUMHURİYET NEREDEN NEREYE (30 Ekim 2017 - Pazartesi)
TEOG BELİRSİZLİĞİ (23 Ekim 2017 - Pazartesi)
ÇOCUKLUK FOTOĞRAFLARI (16 Ekim 2017 - Pazartesi)
HATAY MUTFAĞI (02 Ekim 2017 - Pazartesi)
SURİYELİLERLE SORUNLAR (25 Eylül 2017 - Pazartesi)
Kuş Sesleri (20 Eylül 2017 - Çarşamba)
ŞİMDİ ZEYTİN ZAMANI (18 Eylül 2017 - Pazartesi)
BANA NE! (11 Eylül 2017 - Pazartesi)
İSKENDERUN´UN YAZ SICAĞI (21 Ağustos 2017 - Pazartesi)
HORMONLU BÜYÜME (14 Ağustos 2017 - Pazartesi)
DOĞANIN UYARISI (31 Temmuz 2017 - Pazartesi)
GERÇEKTEN BİZ KAÇ KİŞİYDİK? (17 Temmuz 2017 - Pazartesi)
İSDEMİR ÇALIŞANLARI VE EMEKLİLERİ (10 Temmuz 2017 - Pazartesi)
SÖYLEMEZ- SÖYLENİRİZ (12 Haziran 2017 - Pazartesi)
ÇANAKKALE´Yİ GÖRMEK (05 Haziran 2017 - Pazartesi)
GEZMEK... (29 Mayıs 2017 - Pazartesi)
ARSUZ OVASININ GELECEĞİ (15 Mayıs 2017 - Pazartesi)
ELEKTRİK ÇARPMASI (08 Mayıs 2017 - Pazartesi)
SARI ÖKÜZ (01 Mayıs 2017 - Pazartesi)
ÜÇ YAŞINDAYDILAR... (24 Nisan 2017 - Pazartesi)
Sayfa:
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi