UYGARLIK TARİHİ SONSUZA KADAR YAŞAYACAKTIR
Sadullah ÇAĞLAR
Tarih: 13.3.2020 12:24:08
Sadullah ÇAĞLAR

İnsanoğlu yaratıcıdır. Yeryüzündeki bütün yaşam araçları onun eseridir. İnsan aklının bilimi keşfedip doğayı yenmesi, büyük bedellerle ödenmiştir. Medeniyetlerin evrensel gelişim içinde dünyayı değiştirmek isteyenler, kendilerini ortaya koyarak devrimlerin yolunu açmışlardır.

Tıpkı ‘dünya dönüyor´ diyen Galileo gibi. Eğer, yeniliği önlerine koyanlar korksalardı özgürlük dünyası bugüne gelmez, insan doğanın esiri olurdu.

Geçtiğimiz günlerde bilim adamı Server Tanilli´nin ölümü, aydın çevrelerde üzüntü yarattı.

Onun yaşam boyunca çağından sorumlu bilim adamı olarak yapmış olduğu çalışmalarla arkasında bıraktığı Uygarlık Tarihi Çağdaş Dünyaya Giriş eseri tüm politik kişiler için öğretici kitap olmuştur.

Siyaset bilimini öğrenmek isteyen kişi, bu eseri okuyarak kendini geliştirebilir. Bu eser bana göre politik ders kitabıdır. Bilimsiz siyasal olunmaz. Olur derseniz çağdaş dünyalı olamazsınız.

Batı´nın nasıl geliştiğini, eski Atina´dan bugüne kadar anlamak için bu eser başucu kitabıdır.

Peki, neden Server Tanilli bu kitabından dolayı öldürülmek istendi?

Tarih boyunca, insanlıktan yana olan kişilerin alın yazısı değişmedi. Aslında o alın yazısı geri kalmış ülkeler içinde kader olgusu, tabu olarak yığınların beynine işlendi. Oysa gerçek hukuk devletinde alın yazısı toprağa gömüldü.

Server Tanilli, fırtınalar koparan Uygarlık Tarihi kitabının ön sözünde şöyle diyordu: “Bu kitap, 1972–1975 yıllarında yazıldı. Amacı da liselerden üniversiteye ya da yüksek okullara gelen öğrencilerin kültür açığını gidermekti. Gerçekten bir sorun vardı. Orta öğretim, özellikle liseler gençlere hiçbir şey vermiyordu. Tarih, felsefe, sosyoloji, edebiyat ve sanat gibi kültürün temel konularında öğrencilerin kafalarına yalan yanlış, abuk sabuk, ipe sapa gelmez bir takım şeyler veriyorlardı. Ne gerçekçi, ne bilimsel bir yaklaşım ne de bir bütün olarak kucaklayış kültürü, bir bölük işe yaramaz, derme çatma bir keşmekeş… Kısacası niçin böyleydi? Çünkü Türkiye´de egemen güçler gençlerin uyanmasını istemiyordu. Öyle olduğu için de daha liseden başlayarak gözlerinin önüne bir duman perdesi çekip, içinde yaşadıkları çağa ve topluma yabancılaştırıyorlardı. Onların yaman bir oyundu oynadıkları ve doğrusu usta bir oyundu oynadıkları ve doğrusu maharetle yıllardan beri oynuyorlardı.”

Profesör Tanilli, ülkenin geri kalmışlığını ciddi olarak tahlil etmişti. Peki, gerilik nasıl aşılacaktı, bilimsel eğitimle. Uygarlık Tarihi kitabıyla aslında aydın insanı nasıl yaratabilirizin tezini yazmıştı.

Karanlığı aşmak için genç kuşağın felsefeyi öne koyması gerekti. Bu aydınlanmacı gelişmeyi ‘68 kuşağı keşfedip önüne koymuştu, ama bu uyanmanın bedelini üniversite gençliği pahalı ödedi.

Acaba neden eğitim paralı oldu? Neden parasız eğitim isteyen öğrenciler ceza evine kondu?

Acaba neden yüksek okullarda, biyoloji dersinde insanın gelişimini sır olmaktan çıkaran Darvinizm ders olarak okutulmuyor?

Bilim çağında felsefe yasaklanıyor. 12 Eylül döneminde Akçay Askeri Cezaevi günlerinde siyasi tutukluların en çok okuduğu kitaplar Georges Politzer´in Felsefenin Temel İlkeleri, Server Tanilli´nin Uygarlık Tarihi ile Devlet ve Demokrasi, Orhan Hançerlioğlu´nun Düşünce Tarihi… bu eserler politik ön açıcı kitaplardı.

Bizi ilk aydınlatan Georges Politzer´in Felsefenin Temel İlkeleri, tüm siyasal mücadeleler tarihini sınıfsal olarak inceleyen destansal bilgilendirme kitabıydı. Bu Fransız yazarını, Naziler 2. Dünya Savaşı´nda ölüm kampında kurşuna dizdiler. Kitabın önsözünde yayınevi, “Georges Politzer, direniş demek. Onun gestapo işkencecilerinin karşısında gülüşü onları çılgına çevirmişti. O ölümle alay ediyordu. O´nun askıda meydan okuması, 27´lerin gestaponun karşısında kurşuna dizilirken ‘biz kazanacağız´ diye haykırıyordu.”

Peki, neden tarih boyunca düşün adamları, yazarlar, sanatçılar geriliğin hedefi oldular?

Edebiyat eleştirmeni Alfanso, İsveçli yazar bu konuları şöyle değerlendiriyor; “İyi bir okuyucu olmanın beraberinde bazı tehlikeleri var. Kitap okumanın son iki yüz yıllık döneminde Avrupa ve Amerika Birleşik Devletleri´nde edebiyat, siyasi felsefe ve tarihe odaklanan politik kitaplar okuyan ve okuyucuların çeşitli tehlikelerle karşı karşıya gelebileceğine dikkati çekti. Alfanso Berardinelli, ‘Okuyucu açısından en büyük risk günün birinde yazar ya da edebiyatçı olmak okuma tutkusunun bulaşıcı bir tutkuya dönüştüğünden okurun dünyayı değiştirmek, yaşadığı dünyanın dışına çıkarak sisteme baş kaldırmaya hazır olmasıdır. Okuma tutkusu, okuyucuyu uç noktalara sürükleyici olmasıdır.´

Edebiyat tarihinin büyük eseri Madam Bovary´nin yazarı Flaubert´in dediği gibi, ‘okumayı bir yaşam biçimi olarak benimseyenlere, tüm gizli tehlikelere rağmen keyifli okumalar dilerim.´

Server Tanilli, ölümden kıl payı dönerek vücudunun yarısını kaybetmesine rağmen tekerlekli sandalyesinde beyniyle mucizeler yaratarak büyük eserler bıraktı. En önemlisi, çağına karşı aydın olmanın öğretisini topluma haykırdı. Sıkıyönetim mahkemelerinde savunmasını ayakta şöyle yapar: “Bütün yazdıklarımın arkasındayım. Bir daha yazmak gerekirse aynı şeyleri yazardım.
O sözler ki kalbimizin üstünde dolu bir tabanca gibi ölesiye taşırız
O sözler ki bir kez çıkmıştır ağzımızdan uğruna asılırız.”

Tanilli arkasında bıraktıklarıyla ölümsüzleşmiştir.
……
Not: Yazarımızın talebi üzerine 2011 tarihli yazıyı yeniden yayımlıyoruz.

Yazarın Diğer Yazıları
ANTAKYA TARİHLE KUŞANMIŞ KENT (27 Mart 2020 - Cuma)
SPARTAKÜS YAŞAMA VEDA ETTİ (28 Şubat 2020 - Cuma)
TRENLERİN SESİ DUYULMAZ OLDU (07 Şubat 2020 - Cuma)
Kore´ye gidenler geri gelmedi (24 Ocak 2020 - Cuma)
DERTLİ PINAR (06 Aralık 2019 - Cuma)
Şampanya İçilerek Kutlanan Ölüm (29 Kasım 2019 - Cuma)
Umutsuz adamdan uzak durun (22 Kasım 2019 - Cuma)
BAĞ BOZUMU (15 Kasım 2019 - Cuma)
TARİHSEL UNUTULMAZ MEKTUPLAR (01 Kasım 2019 - Cuma)
BABALAR VE OĞULLARI (20 Eylül 2019 - Cuma)
BEYAZ PERDEDEN SEÇMELER (13 Eylül 2019 - Cuma)
TROYA DAĞLARI UYGARLIĞIN BEŞİĞİDİR (30 Ağustos 2019 - Cuma)
İlhan Selçuk´tan politik anılar (12 Temmuz 2019 - Cuma)
Romalı Brutus´ün yanılgısı (05 Temmuz 2019 - Cuma)
Benden resim aşıranlara zıkkım ola (06 Haziran 2019 - Perşembe)
BİR DOSTUN ARKASINDAN (31 Mayıs 2019 - Cuma)
İskenderun ve Kitaplı Yıllar (24 Mayıs 2019 - Cuma)
MISIRLI ESMA HAN´IN UMUTSUZ AŞKI (17 Mayıs 2019 - Cuma)
Don Kişot´lar öncüdür (10 Mayıs 2019 - Cuma)
KEŞİFLER DÜNYASI (05 Nisan 2019 - Cuma)
BEYAZ PERDEDE BİR EFSANE (15 Mart 2019 - Cuma)
Ahım gibi ah var mı acep (01 Mart 2019 - Cuma)
Modası Geçmeyen Bir Yolculuk (22 Şubat 2019 - Cuma)
14 ŞUBAT´IN ANLAMI (15 Şubat 2019 - Cuma)
LATİN AMERİKA VE YAKIN TARİHİ (08 Şubat 2019 - Cuma)
BUĞDAY İHRAÇ EDEN ÜLKEYDİK (25 Ocak 2019 - Cuma)
UNUTULAN DOSTLUKLAR VE EDEBİYAT (18 Ocak 2019 - Cuma)
SÖZ UÇAR YAZI KALIR (11 Ocak 2019 - Cuma)
TARİHTEN BİR YAPRAK 1960´LI YILLAR (28 Aralık 2018 - Cuma)
YAŞAR KEMAL VE NOBEL ÖDÜLÜ (21 Aralık 2018 - Cuma)
Elveda Hindistan (14 Aralık 2018 - Cuma)
YAŞAM VE DOĞA KÜLTÜRÜ (09 Kasım 2018 - Cuma)
Dünya Edebiyatı ve Savaşlar (19 Ekim 2018 - Cuma)
ENGELS´İN EVİ (28 Eylül 2018 - Cuma)
Kağıt Fabrikası Olmayan Ülke (14 Eylül 2018 - Cuma)
Köyden Gelen Aydına Veda (31 Ağustos 2018 - Cuma)
BİR USTANIN ANILARI (17 Ağustos 2018 - Cuma)
Çöl Tilkisi´nin Son Günü (03 Ağustos 2018 - Cuma)
TARİHİ ROMA´DA BİR GEZİNTİ (13 Temmuz 2018 - Cuma)
BAŞARI UMUTTAN BESLENİR (06 Temmuz 2018 - Cuma)
BEYAZ PERDENİN UNUTULMAZLARI (29 Haziran 2018 - Cuma)
SANATLA KUŞANMIŞ LİDERLER (22 Haziran 2018 - Cuma)
"İşte Paşam İstanbul" (01 Haziran 2018 - Cuma)
ÖLÜMSÜZLERİN UNUTULMAYAN AŞKLARI (25 Mayıs 2018 - Cuma)
ARKADAŞ (18 Mayıs 2018 - Cuma)
KİTAPSIZ BİLENLER (11 Mayıs 2018 - Cuma)
ARTİST KARTPOSTALLARI (27 Nisan 2018 - Cuma)
TÜRK BASININDA HÜRRİYET GAZETESİ (13 Nisan 2018 - Cuma)
Edebiyat Ustası Victor Hugo (15 Mart 2018 - Perşembe)
Burjuva Kökenden Gelen Bir Aydın (01 Mart 2018 - Perşembe)
14 Şubat: Tarihsel Bir Gün (15 Şubat 2018 - Perşembe)
Politika Uzlaşma Sanatıdır (08 Şubat 2018 - Perşembe)
Dünya Sinemasında Unutulmazlar (25 Ocak 2018 - Perşembe)
EDEBİYAT VE SANATIN NERESİNDEYİZ (11 Ocak 2018 - Perşembe)
Sevmek Yaşamak Demektir (04 Ocak 2018 - Perşembe)
Unutulmaz Radyo Günleri (28 Aralık 2017 - Perşembe)
Gözlerden Kalplere Sesler (15 Aralık 2017 - Cuma)
EDEBİYAT TARİHİ AYDINLANMAKTIR (08 Aralık 2017 - Cuma)
SAVAŞLARDAN ÇIKARI OLANLAR (10 Kasım 2017 - Cuma)
Elveda Hindistan (27 Ekim 2017 - Cuma)
Elia Kazan ve Livaneli Dostluğu (20 Ekim 2017 - Cuma)
Halep Gezi Anıları (13 Ekim 2017 - Cuma)
Teknoloji ve bilimin zaferi (06 Ekim 2017 - Cuma)
O bir zamanlar kraliçeydi (22 Eylül 2017 - Cuma)
Türk Sinemasında Kayıplar (25 Ağustos 2017 - Cuma)
İdeal Öğretmen (18 Ağustos 2017 - Cuma)
Bir Zamanlar Antakya (04 Ağustos 2017 - Cuma)
Benden resim aşıranlara zıkkım ola (28 Temmuz 2017 - Cuma)
TARiHLE SÖYLEŞİLER (14 Temmuz 2017 - Cuma)
Treni Yürüten Önder (07 Temmuz 2017 - Cuma)
İhanete giden yol (30 Haziran 2017 - Cuma)
CHP Kendini Ortaya Koydu (23 Haziran 2017 - Cuma)
Senede Bir Gün (16 Haziran 2017 - Cuma)
Batı Dünyasında Son Gelişmeler (09 Haziran 2017 - Cuma)
Sevgisiz hayat bitkiseldir (02 Haziran 2017 - Cuma)
Kore´ye gidenler geri gelmedi (26 Mayıs 2017 - Cuma)
Beyazperdenin Unutulmazları (18 Mayıs 2017 - Perşembe)
Sayfa:
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi