VATAN GAZETESİ YAYININA NEDEN SON VERDİ
Sadullah ÇAĞLAR
Tarih: 7.12.2018 10:41:13
Sadullah ÇAĞLAR

Basın toplumun dili kulağıdır. Halka bilgi taşıyan önemli bir araçtır. Ülkenin gelişmesinde önemli bir role sahiptir. Özellikle hukuk mücadelesinde politika üreten bir kaynaktır. 

Geçtiğimiz günlerde üzücü bir haber gündeme geldi. Türkiye´nin en eski ve birikimli gazetelerinden, geçmişte Ahmet Emin Yalman´ın gazetesi olan, Vatan gazetesi kapandı.
İkinci Meşrutiyet sürecinde gazeteciliğe başlayan Yalman, aslen Selanik doğumludur. Selanik Osmanlı Devleti´nin aydınlanma merkezi idi. Yüzyıllar sonra gelen matbaa Selanik üzerinden geldi.
Ahmet Emin Yalman´ın gazeteyi sürekli yenileyen, demokrasi yanlısı yayın yapan bir yapısı vardı. İkinci Dünya Savaşı döneminde İstanbul basını, ağırlıklı olarak Almanya taraftarı ve savaş yanlısıydı.
1943 yılında Avrupa´nın işgal edildiği günlerde Yalman şöyle yazdı; ‘Türkiye, Almanya´dan yana savaşa katılırsa, tıpkı 1. Dünya Savaşı´nda olduğu gibi Almanlarla birlikte hareket etmenin bedelini öder´.
Milli Şef İnönü gibi savaşın içinden gelen, deneyimli bir liderin başımızda olması bizim en büyük şansımızdı. Milli Şef İnönü savaş için; ‘Savaştan yana olmak çılgınlıktır´ diyordu.
Ahmet Emin savaş sonrası çok partili yaşama geçişte, Demokrat Parti´nin kuruluşuna destek verdi. 1948 yılında kabul edilen İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi ile ilgili yazısında; ‘Uzun zamandır beklediğimiz bir rüyamız gerçekleşti, yıllardır eleştirdiğimiz Milli Şef İnönü, İnsan Hakları Evrensel Beyannamesini imzaladı´ diye yazacaktı.
İsmet Paşa C.H.P.´nin 1947 yılındaki kurultayında, parti tüzüğünde değişiklik yaptırarak, Milli Şef ünvanını kaldırttı. Cumhuriyetin temel ilkesi, Batı dünyasıyla bir arada yaşama felsefesiydi.
Bu nedenle çok partili sisteme geçişi kabul etmemiz, bizim için uygar dünyada yerimizi almamız açısından yerinde olmuştur. Cumhurbaşkanı İsmet İnönü de bundan dolayı çok partili yaşamdan yana ağırlığını koymuştur.
1950 yılında Vatan Gazetesi´nin Demokrat Parti´nin seçimi kazanmasında önemli katkısı oldu. Aydın kesimi Vatan gazetesini okuyordu. Örneğin Mehmet Ali Aybar Vatan Gazetesinde, Demokrat Partinin desteklenmesi yönünde yazılar yazıyordu.
Ayrıca yine o dönemde Vatan Gazetesinde partinin kurucuları, Celal Bayar ve Adnan Menderes, liberal düşünce ve özgürlükler üzerine yazıları çıkıyordu.
1950´de seçimi kazanan Demokrat Parti´nin çıkardığı genel af sonucu, yatağını alan cezaevinden dışarı çıkıyordu. Af kapsamı dışında tutulduğundan, cezaevinde, bir tek Nazım Hikmet kalmıştı.
Ahmet Emin gazetesinde D.P. seçim programını anlatırken; ‘Söz milletin olacak, basın özgürlüğünü suç olmaktan çıkaracağız´ diyerek aydınların desteğini aldı.
Nazım Hikmet´in düşüncelerine katılmayabilirsiniz ama, onun tek başına cezaevinde kalması hukuk ihlali olarak çok tartışma yaratır. Basın konunun üstüne gider ve Nazım tahliye olur.
D.P. yönetimi kısa zaman sonra Halk Evlerini kapatır. 1952 yılında Yalman´a Malatya´da bir lise öğrencisi tarafından suikast düzenlenir. Yalman ölümden kıl payı kurtulur.
Saldırıyı yapan öğrenciyi hastaneye getirtir ve ‘oğlum neden bana bunu yaptın´ dediğinde, ‘sen masonsun´ cevabını alır. Fakat Yalman, fakir olduğunu öğrendiği bu öğrenciyi affeder ve okumasına, maddi destek vererek Hukuk Fakültesinden mezun olmasına yardımcı olur. Bu öğrenci Hüseyin Üzmez olup daha sonra gerici gazetelerde düşüncelerini yazar.
Aydınların D.P.´yi destekledikleri günlerde, dilde yenilikçi edebiyat ustası Nurullah Ataç, Bayar-Menderes iktidarına karşı tavır koyarak, D.P.´nin kısa zaman sonra kültürü ve demokrasiyi karşısına alacağını yazar.
1950´de iktidar değişikliğini yeni bir umut olarak kabul edenler arasında Hatay´dan Ahmet Sırrı Hocaoğlu da vardı. D.P.´nin muhalefet günlerinde il başkanlığı yaptı.
1950 sonrası hazırı tüketen iktidar değişerek basına karşı sert tedbirler aldı. Tek parti dönemini aşan yasalar getirildi. 1959 yılında A.B.D.´de çıkan Time dergisi, Başbakan Menderes hükümeti ülkeyi kötü yönetiyor diye yazdı. Ahmet Emin Yalman bu eleştirel yazıyı tercüme ederek Vatan gazetesinde yayınladı. Ahmet Emin, bu yazıdan dolayı, hükümeti küçük düşürdüğü gerekçesiyle üç yıl hapis cezası aldı ayrıca Vatan gazetesi 14 gün kapatıldı.
1960 sonrası Vatan gazetesi çıkmaya devam etti. Gazetenin yayın kurulunda Muammer Aksoy ve Sıddık Sami Onur gibi tanınmış aydınlar vardı.
Ahmet Emin Yalman´ın yaşama veda etmesiyle Vatan gazetesi elden çıktı. Vatan gazetesi büyük ustanın ölümüyle düşüşe geçti. Gazeteyi yaşatan başyazardı.

Anahtar Kelimeler: VATAN, GAZETESİ, YAYININA, NEDEN, VERDİ
Yazarın Diğer Yazıları
TARİHSEL UNUTULMAZ MEKTUPLAR (01 Kasım 2019 - Cuma)
BABALAR VE OĞULLARI (20 Eylül 2019 - Cuma)
BEYAZ PERDEDEN SEÇMELER (13 Eylül 2019 - Cuma)
TROYA DAĞLARI UYGARLIĞIN BEŞİĞİDİR (30 Ağustos 2019 - Cuma)
İlhan Selçuk´tan politik anılar (12 Temmuz 2019 - Cuma)
Romalı Brutus´ün yanılgısı (05 Temmuz 2019 - Cuma)
Benden resim aşıranlara zıkkım ola (06 Haziran 2019 - Perşembe)
BİR DOSTUN ARKASINDAN (31 Mayıs 2019 - Cuma)
İskenderun ve Kitaplı Yıllar (24 Mayıs 2019 - Cuma)
MISIRLI ESMA HAN´IN UMUTSUZ AŞKI (17 Mayıs 2019 - Cuma)
Don Kişot´lar öncüdür (10 Mayıs 2019 - Cuma)
KEŞİFLER DÜNYASI (05 Nisan 2019 - Cuma)
BEYAZ PERDEDE BİR EFSANE (15 Mart 2019 - Cuma)
Ahım gibi ah var mı acep (01 Mart 2019 - Cuma)
Modası Geçmeyen Bir Yolculuk (22 Şubat 2019 - Cuma)
14 ŞUBAT´IN ANLAMI (15 Şubat 2019 - Cuma)
LATİN AMERİKA VE YAKIN TARİHİ (08 Şubat 2019 - Cuma)
BUĞDAY İHRAÇ EDEN ÜLKEYDİK (25 Ocak 2019 - Cuma)
UNUTULAN DOSTLUKLAR VE EDEBİYAT (18 Ocak 2019 - Cuma)
SÖZ UÇAR YAZI KALIR (11 Ocak 2019 - Cuma)
TARİHTEN BİR YAPRAK 1960´LI YILLAR (28 Aralık 2018 - Cuma)
YAŞAR KEMAL VE NOBEL ÖDÜLÜ (21 Aralık 2018 - Cuma)
Elveda Hindistan (14 Aralık 2018 - Cuma)
YAŞAM VE DOĞA KÜLTÜRÜ (09 Kasım 2018 - Cuma)
Dünya Edebiyatı ve Savaşlar (19 Ekim 2018 - Cuma)
ENGELS´İN EVİ (28 Eylül 2018 - Cuma)
Kağıt Fabrikası Olmayan Ülke (14 Eylül 2018 - Cuma)
Köyden Gelen Aydına Veda (31 Ağustos 2018 - Cuma)
BİR USTANIN ANILARI (17 Ağustos 2018 - Cuma)
Çöl Tilkisi´nin Son Günü (03 Ağustos 2018 - Cuma)
TARİHİ ROMA´DA BİR GEZİNTİ (13 Temmuz 2018 - Cuma)
BAŞARI UMUTTAN BESLENİR (06 Temmuz 2018 - Cuma)
BEYAZ PERDENİN UNUTULMAZLARI (29 Haziran 2018 - Cuma)
SANATLA KUŞANMIŞ LİDERLER (22 Haziran 2018 - Cuma)
"İşte Paşam İstanbul" (01 Haziran 2018 - Cuma)
ÖLÜMSÜZLERİN UNUTULMAYAN AŞKLARI (25 Mayıs 2018 - Cuma)
ARKADAŞ (18 Mayıs 2018 - Cuma)
KİTAPSIZ BİLENLER (11 Mayıs 2018 - Cuma)
ARTİST KARTPOSTALLARI (27 Nisan 2018 - Cuma)
TÜRK BASININDA HÜRRİYET GAZETESİ (13 Nisan 2018 - Cuma)
Edebiyat Ustası Victor Hugo (15 Mart 2018 - Perşembe)
Burjuva Kökenden Gelen Bir Aydın (01 Mart 2018 - Perşembe)
14 Şubat: Tarihsel Bir Gün (15 Şubat 2018 - Perşembe)
Politika Uzlaşma Sanatıdır (08 Şubat 2018 - Perşembe)
Dünya Sinemasında Unutulmazlar (25 Ocak 2018 - Perşembe)
EDEBİYAT VE SANATIN NERESİNDEYİZ (11 Ocak 2018 - Perşembe)
Sevmek Yaşamak Demektir (04 Ocak 2018 - Perşembe)
Unutulmaz Radyo Günleri (28 Aralık 2017 - Perşembe)
Gözlerden Kalplere Sesler (15 Aralık 2017 - Cuma)
EDEBİYAT TARİHİ AYDINLANMAKTIR (08 Aralık 2017 - Cuma)
SAVAŞLARDAN ÇIKARI OLANLAR (10 Kasım 2017 - Cuma)
Elveda Hindistan (27 Ekim 2017 - Cuma)
Elia Kazan ve Livaneli Dostluğu (20 Ekim 2017 - Cuma)
Halep Gezi Anıları (13 Ekim 2017 - Cuma)
Teknoloji ve bilimin zaferi (06 Ekim 2017 - Cuma)
O bir zamanlar kraliçeydi (22 Eylül 2017 - Cuma)
Türk Sinemasında Kayıplar (25 Ağustos 2017 - Cuma)
İdeal Öğretmen (18 Ağustos 2017 - Cuma)
Bir Zamanlar Antakya (04 Ağustos 2017 - Cuma)
Benden resim aşıranlara zıkkım ola (28 Temmuz 2017 - Cuma)
TARiHLE SÖYLEŞİLER (14 Temmuz 2017 - Cuma)
Treni Yürüten Önder (07 Temmuz 2017 - Cuma)
İhanete giden yol (30 Haziran 2017 - Cuma)
CHP Kendini Ortaya Koydu (23 Haziran 2017 - Cuma)
Senede Bir Gün (16 Haziran 2017 - Cuma)
Batı Dünyasında Son Gelişmeler (09 Haziran 2017 - Cuma)
Sevgisiz hayat bitkiseldir (02 Haziran 2017 - Cuma)
Kore´ye gidenler geri gelmedi (26 Mayıs 2017 - Cuma)
Beyazperdenin Unutulmazları (18 Mayıs 2017 - Perşembe)
Sayfa:
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi