Arabuluculuk beklenen faydayı sağlamayacak

Tasarının 18. maddeyle ilgili taraflar ve avukatlar ile arabulucularla birlikte imzaladıkları anlaşma belgesinin, icra edilebilir şerhi aranmaksızın ilam niteliğinde belge sayılacağını, ara buluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılması hâlinde, üzerinde anlaşılan hususlar hakkında taraflarca dava açılamayacağını ifade eden milletvekili Ahrazoğlu, şöyle konuştu: 'Güzel, doğru bir karar, olması gereken de bu. Anlaşıldıysa zaten dava açılmasına da gerek yok. Ancak, bu tasarının özünü teşkil eden ara buluculuğun bir dava şartı hâline getirilmesinin gerektirdiği bazı düzenlemeler yapılmakta. Ara buluculuğu desteklediğimizi ancak zorunlu olmaması gerektiğini de düşünüyoruz. Tasarıyla, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi alacak ve tazminatları için ara bulucuya başvurulmuş olmasının, dava şartı hâline getiriliyor. Böylelikle ara buluculuk yöntemiyle uyuşmazlıkların mahkemeye taşınmadan, kısa sürede, ilgili tarafların bilgilerini koruyarak gizlilik içinde çözümleneceği amaçlandığı söylenmektedir. Daha önceden de belirttiğimiz gibi, bu yöntem zorunlu hâle getirilerek güçlü işverenlerin etkisinde kalabilecek olan ara bulucular ve teknik olarak haklarının neler olduğunun bilincinde olmayacak işçilerin taraf olduğu sorunların çözümünde adil bir sonuç alınabilmesi mümkün görünmemektedir. Temelden büyük eksiklere sahip olan ara buluculuğun beklenen faydayı sağlaması, zannedersem, mümkün olmayacaktır. Kaldı ki Komisyon toplantılarında da dile getirildiği gibi, gelişmiş ülkelerde yapılan çalışmalarda, ara buluculuk gibi alternatif çözüm yollarıyla elde edilen işçi alacaklarının miktar olarak mahkeme önünde elde edilenlerden daha düşük olduğu ortaya konulmaktadır. Bir başka deyişle, işçileri mağdur etmeden, kısa sürede çözümün amaçlandığı ara buluculuk sistemine ait sayısal veriler, işçilerin mahkemeyle elde edilen sonuçlara göre mağdur olduğunu net bir şekilde göstermektedir. Tasarısıyla iş davalarının neredeyse tamamına ara buluculuk zorunlu hâle getirildi. Yılda yaklaşık 450 bin iş davasının açıldığı ve görüldüğü ülkemizde ara bulucuya gidecek uyuşmazlıkların neredeyse yüzde 90´ı da iş uyuşmazlıklarından dolayı. Bu tasarının bir başka yanı olan işçi konfederasyonları ile ilgili temsilcilerin yetersiz sayıda temsil edilmesini de 27. maddede de gözlemek mümkün. Yani burada, işçiler yeteri derecede bu kurulda temsil edilmemiştir. Bu da adaletsizliği göstermektedir.'