Cemevine ibadethane statüsü istedi

Sadet Berkyürek/İskenderun

TBMM Plan ve Bütçe komisyonu ile tali komisyon olarak Adalet, içişleri, İnsan Hakları İnceleme ile Milli Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyonu´na gönderilen kanun tasarısındaki düzenleme ile “cami, mescit, sinagog, havra gibi” gibi “cemevleri” de ibadethane statüsüne alınması öneriliyor.
Türkiye´nin sosyo-politik din gerçekliğinin ayrılmaz bir parçası olan Alevilik´in, inanç ve gelenek bütünü çerçevesinde Türk hukuk sisteminde yer bulması gerekirken AKP´nin yeni müfredatta yine Alevilerin taleplerini ortaya koymadığını, bugüne kadar yaptığı Alevi çalıştaylarını göstermelik yaptığını kanıtladığını da ifade eden Mevlüt Dudu, AHİM kararlarının yeni müfredatta dikkate alınmadığını, imam hatiplere cihat öğretimi müfredata alındığını, ama Alevi inancı ve kültürüne ilişkin öğretilerin yok sayıldığını da kaydetti.

Teklif komisyona havale edildi
CHP Hatay Vekili Av. Mevlüt Dudu, Bu çerçevede Türkiye´nin kabul ettiği uluslararası sözleşmeler ile Anayasa´nın din ve vicdan hürriyeti ilkesi esas alınarak, cemevlerine “ibadethane” statüsü verilmesi için 442 sayılı Köy Kanunu, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu başta olmak üzere toplam 14 kanunda değişiklik yapan bir yasa teklifi, TBMM Başkanlığı tarafından komisyona gönderildi.

Yüksek yargının ikilemi önlenir
Dudu, teklifin yasalaşmasının kanun uygulayıcısının ya da yüksek yargının içtihatlarında ikileme düşmesinin önünü kapatacağını belirterek, “Teklifle, Köy Kanunu değiştirilerek, cami gibi “cemevleri” de köyün orta malları kapsamına alınarak, ibadethane statüsü hukuki güvenceye alınmaktadır. Cemevlerinin cami, mescit ve diğer ibadethaneler gibi aydınlanma giderlerinin karşılanmasının yanı sıra, Bina Vergisi, Gelir Vergisi, bina inşaat harcı, iskan harcı, Kurumlar Vergisi, Elektrik ve Havagazı Vergisi gibi muafiyetlerden yararlanması sağlanmaktadır. Teklif ile Toplu Konut İdaresi´nin kaynaklarının cemevi inşaatı için de kullanılması, İmar Kanununun değiştirilerek, cemevlerinin yasal statüde tanımlanması sağlanmaktadır” dedi.
Dudu, teklif ile Toplu Konut İdaresi´nin kaynaklarının cemevi inşaatı için de kullanılması, İmar Kanunu´nun değiştirilerek, cemevlerinin yasal statüde tanımlanması da sağlayacağını sözlerine ekledi.

Alevilik hukuk sisteminde yer bulmalı
Dudu, kanun teklifinin gerekçesinde ise şu görüşleri dile getirdi: “Türkiye´nin sosyo-politik din gerçekliğinin ayrılmaz bir parçası olan Alevilik, inanç ve gelenek bütünü çerçevesinde Türk hukuk sisteminde yer bulmalıdır. Devletin demokratik, laik ve sosyal hukuk devleti niteliğini tanımlayan Anayasa´nın 2 ikinci maddesi, herkesin vicdan, dini inanç ve kanaat hürriyeti ile ibadet, dini ayin ve törenlerin serbest olduğunu belirten Anayasa´nın 24 üncü maddesi ile herkesin din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayrım gözetilmeden kanun önünde eşitliğini tanımlayan 10. maddesi gereği cemevlerine ibadethane statüsü verilmesi gerekmektedir. Türkiye´de ulusal makamların cemevlerini “ibadethane” olarak kabul etmediği için iç hukukta tanınan avantajlardan mahrum bıraktığına işaret eden Mahkeme Kararında; bunun AİHS´nin 9 uncu ve 14 üncü maddesine aykırı olduğu, Alevi kesimine ayrımcılık yapıldığı ifade edilmiştir. Bu çerçevede Türkiye´nin kabul ettiği uluslararası sözleşmeler ile Anayasa´nın din ve vicdan hürriyeti ilkesi esas alınarak, cemevlerine “ibadethane” statüsü verilmesi için 442 sayılı Köy Kanunu, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu başta olmak üzere toplam 14 kanunda değişiklik önerilmiştir. Bu düzenlemeler ile “cami, mescit, sinagog, havra gibi” gibi “cemevleri” de ibadethane statüsüne alınmaktadır. Böylece kanun uygulayıcısının ya da yüksek yargının içtihatlarında ikileme düşmesinin önü kapatılmaktadır. Köy Kanunu değiştirilerek, cami gibi “cemevleri” de köyün orta malları kapsamına alınarak, ibadethane statüsü hukuki güvenceye alınmaktadır. Cemevlerinin cami, mescit ve diğer ibadethaneler gibi aydınlanma giderlerinin karşılanmasının yanı sıra, Bina Vergisi, Gelir Vergisi, bina inşaat harcı, iskan harcı, Kurumlar Vergisi, Elektrik ve Havagazı Vergisi gibi muafiyetlerden yararlanması sağlanmaktadır.”