Enkaz kaldırıldı, ağır hasarlı bina yıkımı başladı

Hatay Valiliğince, 6 Şubat ve 20 Şubat depremlerinde Hatay genelinde yıkılan ya da acil yıkılması gereken yapıların enkaz kaldırma çalışmaları tamamlandığı, ağır hasarlı yapıların yıkım işlemlerine ise 04 Mayıs tarihi itibariyle başlandığı bildirildi.

Deprem felaketinden en çok etkilenen Antakya ve Defne ilçeleri de dahil olmak üzere Hatay ili genelinde yıkık yapıların enkazının kaldırılması ile acil yıkılacak yapıların yıkımlarının gerçekleştirilerek yıkıntı atıklarını taşıma süreci; tescilli taşınmaz kültür varlığı statüsündeki yapılar, mülk sahiplerince enkazının kaldırılmasına izin verilen sanayi siciline kayıtlı sanayi işletmeleri ve en az 1000m2 büyüklüğe sahip ticari işletmeler ile fiziki imkansızlık durumları (önündeki ağır ya da orta hasarlı yapı kaldırılmadan ulaşılamayanlar, itiraz vb.) haricinde tamamlandı.

Hatay Valiliğinden yapılan yazılı açıklamada, “Hatay Valiliğimiz koordinasyonunda gerçekleştirilen enkaz kaldırma çalışmaları kapsamında il genelinde 12.052 yıkık yapının enkazı kaldırılmış, 9.218 acil yıkılacak yapı yıkılmış ve yıkıntı atığı taşınmıştır. Böylelikle toplam 21.270 binanın enkazı geçici depolama sahalarına taşınmıştır” denildi.

Valilik açıklamasında ana başlıklarla şu bilgiler paylaşıldı:

“1.038’i ekskavatör ve 3.106’sı kamyon olmak üzere toplamda 4.243 iş makinası ile yürütülen enkaz kaldırma çalışmalarında bugüne kadar 546.817 kamyon seferi yapılmış, İl genelinde belirlenen 26 geçici depolama sahasına taşınan yıkıntı atığı 7.028.946 metreküpe ulaşmıştır.

51 bin yapı için yıkım ve enkaz ihalesi

Tespit, ilan ve itirazların değerlendirmesi sonucunda ağır hasarlı yapı statüsünde bulunan il genelindeki yaklaşık 51 bin yapının yıkımı ve yıkıntı atıklarının taşınmasına yönelik ihale iş ve işlemleri 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümleri çerçevesinde büyük oranda tamamlanmıştır.

Ağır hasarlı bina yıkımı da başladı

Antakya ve Defne ilçelerinde ihale, sözleşme ve yer teslim süreci tamamlanan ağır hasarlı yapıların yıkım işlemlerine 04.05.2023 tarihi itibariyle başlanılmıştır. İşyeri teslimi sonrasında 120 günlük süre içerisinde bitirilmesi planlanan ağır hasarlı yapılara dair işlemler kapsamında toplamda yaklaşık 30 milyon metrekarelik alana sahip yapıların yıkımı, ayrıştırılması ve taşıması gerçekleştirilecektir.”

Beton atık yeniden yapı malzemesi mi olacak?

Öte yandan geçici depolama sahalarında biriktirilen yıkıntı atıkları içerisinde geri dönüşümü mümkün olan demir, metal, plastik, tekstil, tahta, kağıt vb. malzemelerin ayrıştırılarak kalan beton atıklarının agregaya (yapı malzemesinin hacmini arttırmak için dolgu maddesine) dönüştürülmesine  dair süreç de başlatılmıştır.

Yıkıntı atığı geri ayrıştırma sonrası depolama sahasına taşınacak

Çevre mevzuatı uyarınca yıkıntı atıklarının geri kazanımına ilişkin gerekli lisanslara sahip yükleniciler vasıtasıyla geri dönüşümü mümkün olan tüm malzemelerin ayrıştırılması ve beton atığından elde edilen agreganın özellikle alt yapı faaliyetlerine sevki sağlanacak, geri kazanımlar sonrasında neredeyse dörtte üç oranında azalacak olan kalan yıkıntı atığı ise yerel yönetimlerle birlikte çevre ve insan sağlığının korunması gözetilerek belirlenen depolama sahalarına taşınacaktır.

Kültür varlıklarının enkazı ‘koordinasyonla’ kaldırılacak

Depremler nedeniyle yıkık, acil yıkılacak veya ağır hasarlı statüsünde bulunan tescilli taşınmaz kültür varlıkların enkaz kaldırma çalışmalarına, 16 Nisan 2023 tarihli basın açıklamamızda duyurduğumuz şekilde başta Kültür ve Turizm Bakanlığı olmak üzere ilgili kurum ve kuruluşların koordinasyonunda devam edilmektedir.” Fotoğraf: Sadet Berkyürek