Geçiş garantisine önergeyle 10 soru

 Hatay Milletvekili Av.Suzan Şahin, havalimanı, otoyol ve köprüler için müteahhitlere bu yıl yapılacak olan 8.3 milyar liralık yolcu ve araç garanti ödemesinin, Corona virüs salgını nedeniyle 8 milyar lira daha artarak 16.3 milyar liraya çıkacağını belirterek, Borçlar Kanunda yer alan ‘mücbir sebep´ gereği  borçlunun temerrüdü,  ifa imkansızlığı ve ifa güçlüğü şartlarına göre iptal edilmesi gerektiğini belirtti ve konuyu önergeyle parlamentoya taşıdı.

Dünya Sağlık Örgütü tarafından 11 Mart 2020 tarihinde pandemi (bölgeler ve gruplar üstü coğrafi salgın) ilan edilen ve Türkiye´de de etkili olarak ölümlere yol açan yeni tip koronavirüs (Covid-19) salgınının gündelik yaşam ve ekonomi üzerindeki sarsıcı etkileri olduğunu ifade eden milletvekili Şahin, koronavirüs salgınının kontrol altına alınması amacıyla çeşitli önlemlerin uygulandığını anımsattı, vatandaşlara sosyal mesafe, izolasyon ve karantina önerileri yapıldığı, evde kalarak sokağa çıkmamaları yönünde uyarılar yapılarak hafta sonları sokağa çıkma yasağı uygulanmasının köprü, otoyol ve trafikte yoğunluğun ciddi oranda azalmasına neden olduğunu, havaalanı, limanlar ve otogarlardaki kısıtlamalar ile de yolcu taşımacılığının dip seviyelere indiğini belirtti. Türkiye ekonomisinin mevcut durumu karşısında Cumhurbaşkanlığı kanalıyla bağış kampanyaları düzenlenmesinin ise gelinen noktada ciddi ekonomik sorunların varlığına ve orta-uzun vadede daha sıkıntılı bir döneme gireceğini anlatan Şahin, 'Koronavirüs salgını nedeniyle işini gücünü bırakıp evine kapanan halkımız ekonomik anlamda zorlanırken, birçok iş yeri kapanmış, milyonlarca insan işsiz kalmışken köprü, otoyol ve havaalanı müteahhitlerine dolar garantili anlaşmalar ile bakanlığınızca, araç ve yolcu garanti ödemeleri adı altında 8.3 milyar lira para aktarması gerekmektedir. Salgınla birlikte araçların geçmediği, yolcuların uğramadığı köprü, otoyol, havayolu ve tren garları için hükümet bu yok ortamında 8 milyar lira daha ilave para ödemek zorunda kalacaktır. Böylece, kriz bir yıl sürerse sadece ulaştırma projeleri için halkın cebinden çıkacak garanti ödemelerinin tutarı 16.3 milyar liraya ulaşacaktır. Üstelik zorunlu olarak yola çıkacak yolcu ve sürücüler de bu dönemde pahalı yollara 4.4 milyar lira para vermek zorunda kalacaktır. Salgından önce dahi tutturulamayan hedeflerle devlet borç yüküne sokulmuşken, hali hazırda vatandaşlar sokağa çıkamayıp kullanmadığı köprü, yol ve havalimanları için borçlandırılamaz. Corona virüsü salgını nedeniyle halka yardım yapmak için kaynak bulmanın neredeyse olanaksız hale geldiği ve hükümetin bağış dilenerek çıkış yol aradığı şu dönemde, hükümet salgının ekonomiye ve kamu gelirlerine olan olumsuz etkisini ‘mücbir sebep´ göstererek şirketlere yaptığı kamu özel iş birliği projeleri kapsamındaki garanti ödemelerini iptal etmeli veya ertelemelidir. Borçlar kanunu madde 117´deki borçlunun temerrüdü, madde 136´daki ifa imkansızlığı ve madde 138´deki ifa güçlüğü şartları gereği devlet bu borç yükünden kurtarılmalıdır. AKP yanaş müteahhitlerine vereceği parayı halkımız için kullanmalıdır' değerlendirmesini yaptı. 

Milletvekili Şahin, TBMM Başkanlığına verdiği, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Adil Karaismailoğlu´nun yanıtlamasını istediği önergesinde şu sorulara yer verdi: 'Devlet bütçesine konulan 8.3 milyar liralık garanti ödeneği hangi oran baz alınarak hesaplanmaktadır? Salgın sürecinde ulaştırma sektörünün yüzde kaç daralma öngörmektesiniz? Krizin 1 yıl sürmesi halinde araç ve yolcu trafiğinin azalması nedeniyle, projeleri ifa eden sözleşme tarafı bu şirketlere ne kadar ilave garanti ödemesi yapmak zorunda kalınacaktır? Salgın öncesinde Osmangazi Köprüsü´ndeki araç geçişi, garanti verilen araç sayısının yüzde 50´sinde, Yavuz Sultan Selim Köprüsü´nde ise yüzde 30´unda kalmışken, Avrasya Tüneli´nden garanti edilen aracın yüzde 65´i geçmişken, önümüzdeki süreçte garantilerin ne kadar altında kalınacağını öngörmektesiniz? Yukarıda sayılan projelerin sözleşmelerde mücbir sebep hükmüne yer verilmiş midir? Borç ilişkisinin taraflarının aralarındaki sözleşmelerde, belli bir olayı mücbir sebep olarak düzenlemeleri veya mücbir sebep olmayacağı hususu belirtilmiş midir? Covid-19 salgını bir mücbir sebep midir? Mücbir sebep iddiasına konu olan Covid-19 salgını olayının bahsi geçen borçların ifasında imkansızlık yaratması söz konusu mudur? Sözleşmelerde mücbir sebep hükmü verilmemiş ise sözleşmelerin genel ilkelere göre sona erdirilmesi söz konusu olacaktır mıdır? (TBK m. 117 borçlunun temerrüdü, TBK m. 136 ifa imkansızlığı, TBK m. 138 ifa güçlüğü). Sözleşmelerde mücbir sebebe ilişkin yeni düzenlemeler yapılabilir mi? Covid-19 salgını nedeniyle vatandaşlarımızın sokağa çıkamadığı bu süreçte devletin yaşayacağı ekonomik sıkıntıları en aza indirmek adına yasalarda belirtilen haklarınızı (TBK m. 117 borçlunun temerrüdü, TBK m. 136 ifa imkansızlığı, TBK m. 138 ifa güçlüğü) kullanacak mısınız?'