'Hatay mücadelesi, İskenderun´un işgaliyle başladı'

Nesrin Geyikİskenderun

Atatürk Haftası etkinleri kapsamında İSTE Barbaros Hayrettin Konferans Salonunda düzenlenen, üniversite rektörü Türkay Dereli, akademisyen ve öğrencilerin de katıldığı 'Atatürk´ün Hatay´ın kurtuluşunda silahsız savaşı: Diplomasi' konulu konferans veren öğretim görevlisi Yılmaz, 'Şu bir gerçektir ki, birisini sevmek, onun bizim için yaptıklarıyla doğrudan alakalıdır. Atatürk, elbette bu ülke için çok şey yapmıştır fakat özelde Hatay için yaptıklarını bilmek çok daha anlamlı olacaktır. Atatürk´ün Hatay için vereceği savaşın başlangıcı İskenderun´un işgal edildiği gün Suriye´de bulunan müttefik komutanına çektiği protesto telgrafı ile başlamıştır. Bu başlangıç Hatay´ın kurtuluşuna kadar devam etmiştir' dedi.
İskenderun MYO öğretim görevlisi Yılmaz, Mustafa Yazıcı Devlet Konservatuvarı öğretim üyesi Dr. Şehrinaz Gündüz ve öğretim görevlisi Eren Kaysar ile konservatuvar öğrencilerinden Muhammet Oğuz ve Özhan Doğnuloğlu´nun ‘Atatürk´ün sevdiği şarkılar konserini verdiği konferansta şunları söyledi: 'Mustafa Kemal, çok stratejik bir hamle yaparak, anlaşmaya bu bölgede özel bir yönetimin kurulmasını, Türk varlığı ve kültürünün korunmasını, aynı zamanda resmi dil olarak Türkçe´nin kullanılmasını kabul ettirdi. Ama bunun ne büyük bir kazanç olduğunu ilerleyen süreçte çok net göreceğiz. Hatay meselesi, 1936 yılından sonra dünyanın değişen şartları ve Türkiye´nin içinde bulunduğu durum itibariyle değişmeye başlamıştı. Bu tarihe kadar Türkiye´nin kuruluş süreci ve devamında daha hayati meseleler, Hatay Meselesinin çözümüne imkân vermemişti. Bu meselenin unutulduğu anlamına gelmese de, halli için sorun ön plana çıkartılmamıştı. Sorunun ön plana çıkması, Atatürk´ün iç ve dış sorunların halledildiği ve Avrupa´daki siyasal yapının, sorunun çözümüne uygun duruma geldiği kanaatine varması ile yeniden gündeme gelmişti' diye konuştu.
Atatürk´ün 'Milletimizi gece gündüz meşgul eden başlıca büyük bir mesele, hakiki sahibi öz Türk olan İskenderun–Antakya ve havalisinin mukadderatıdır. Bunun üzerinde, ciddiyet ve katiyetle durmaya mecburuz' sözlerinin, bu meselenin ne kadar önemli olduğunu gösterdiğini anlatan Yahya Yılmaz, 'Atatürk´ün bu konuşması, Türkiye´de olduğu kadar İskenderun ve Antakya kamuoyunda da büyük tesir yapmıştır. Bu tesiri bildiren 16 Kasım 1936 tarihli Milli Emniyet Hizmetleri raporunda Atatürk´ün bu nutkunun Hatay ile alakalı bölümünün 5 bin adet basılarak dağıtıldığını ve birçok Hataylı Türk´ün bu kartpostalları büyüterek altın yaldızlı çerçevelerle evlerine astıklarını bildiriyordu. Doktorlarının Atatürk´e ´yataktan kalkmamalısın´ dedikleri zaman O, Hatay konusunda sıkışan diplomasiye yeniden yön vermek için Mersin ve Adana´ya gitmiştir. Atatürk, bu endişeleri gidermek için olacak, geçiş resmini ayakta izleyen fotoğrafının bir gün sonraki Hatay´da çıkacak olan Atayolu gazetesinde yayınlanmasını ister. Öyle de olur, fotoğraflar, Atayolu´nun 25 Mayıs 1938 tarihli nüshasında, ´Atatürk´ten Hataylıları selâm!´ başlığı ile yayınlandı. Türkiye, kuruluşundan itibaren daha barışçıl olmuş ve Atatürk bunu bir ilke haline getirmiştir. Bu hiçbir zaman pasif bir dış siyaset ve diplomasi anlamına gelmez. Zira hiçbir baskı veya zorlamaya karşı boyun eğmedi, karşı durmasını bildi' diye konuştu.