Kapasite kullanımı ve tersane ihtiyacı masada

İskenderun Körfezi’nde deniz ticareti rakamsal olarak büyümesini sürdürse de, bölgedeki limanların karşı karşıya olduğu potansiyel transit yük kaybı ve tersane eksikliği, sektör temsilcilerini önlem almaya çağırıyor. İMEAK Deniz Ticaret Odası İskenderun Şubesi Başkanı Kemal Kutlu, 2024 ve 2025’in ilk çeyrek verilerini açıklarken, 'artan hacmin sürdürülebilirliği, altyapı yatırımlarına bağlı' sorunların olduğunu belirtti.

Limanlarda artış var, kapasite hâlâ yetersiz kullanılıyor

Deniz Ticaret Odası İskenderun Şubesi'nin açıklamasına göre, İskenderun Körfezi'ndeki limanlar, 2025’in ilk çeyreğinde geçtiğimiz yılın aynı dönemine göre yüzde 13 daha fazla gemiyi ağırladı. Toplamda 1.421 gemi limanlara yanaşırken, elleçlenen yük miktarı da yüzde 14 artarak yaklaşık 32 milyon gros tona ulaştı. Bu rakamlar, bölgede deniz taşımacılığının hız kazandığını gösterse de Başkan Kutlu, bir başka veriyi daha öne çıkarıyor: Limanların hâlen yalnızca yüzde 52 kapasite ile çalışıyor olması.
“Transit ticaretin yeniden şekillenmesiyle, özellikle Irak ve Suriye'deki normalleşme süreci sonrası İskenderun’un geleneksel yük trafiğinde kayıplar yaşanabilir,” diyen Kutlu, yaptığı yazılı açıklamada liman işletmeciliğinde niceliksel büyümenin niteliksel dönüşümle desteklenmemesi durumunda rekabet gücünün azalabileceği uyarısında bulundu.

Tersane eksikliği mi var?

Bölgede artan gemi trafiği, sadece yük değil bakım-onarım ihtiyacını da beraberinde getirdiği ancak Körfez'de bu talebe cevap verebilecek bir tersane altyapısının bulunmadığı da ifade edilen açıklamada, Kutlu, buna ilişkin “Deniz çevresine uyumlu, modern bir bakım-onarım tesisi şart. Tersane yatırımı sadece denizcilik sektörünün değil, bölgesel kalkınmanın da lokomotifi olur. Yer seçimi çalışmalarının bir an önce başlaması gerekiyor” değerlendirmesini yaptı. Tersanelerin bulunduğu yörede deniz ve çevre kirliliği yaratması nedeniyle yöre halkı tarafından istenmediği de biliniyor.

Sadece ticaret değil, strateji de gerekiyor
İskenderun Körfezi’nin mevcut liman kapasitesi, bölgeyi hem yurtiçi hem de uluslararası taşımacılık için cazip kıldığını anlatan Kutlu, açıklamasında şunlara yer verdi: "Ancak transit yük kayıpları, tersane yetersizliği ve düşük kapasite kullanımı gibi yapısal sorunlar çözülmezse, bu avantajlar kısa vadeli kalabilir. Bölgenin deniz ticaretindeki rolünü koruyabilmesi için hem limanlara hem de gemi bakım altyapısına yönelik yatırımların kamu-özel sektör iş birliğiyle ele alınması gerekir. Aksi takdirde, İskenderun Körfezi’nin yakaladığı ivme, sürdürülebilir bir gelişmeye dönüşmeyebilir. Tersane kurulması sadece denizcilik sektörüne değil, bölgesel kalkınma, istihdam ve yan sanayinin gelişimine de katkı sağlayacağını belirten Kutlu, kamu ve özel sektör iş birliğiyle bu ihtiyacın ivedilikle gündeme alınması gerekir."