Tohuma özelleştirme mi?

Yerel Çeşitlerin Kayıt Altına Alınması, Üretilmesi ve Pazarlanmasına Dair Yönetmelik, Resmi Gazete´de yayınlanarak yürürlüğe girdi. Tarım ve Orman Bakanlığı, bitki türlerine ait yerel çeşitlerin genetik erozyonlarını engellemek amacıyla; tohumluklarının çoğaltımı, pazarlanması, yerinde idamesi ve sürdürülebilir kullanımı ile ilgili kuralları belirledi. Yerel çeşit tohumluklarının çoğaltımı ve ticareti, Yerel Çeşit Kayıt Listesine kaydı ile mümkün olacak.

Tarımsal Sit bölgesi olarak ilan edilen Arsuz ve Amik ovalarındaki yerel çeşitlilik açısından da önem taşıyan yeni yönetmeliğe göre, tüm tohumlar kayıt altına alınacak ve kontrol altında tutulacak. Çiftçiler artık kendi ürettikleri tohumlar için kayıt yaptırmak; yerel tohumları için ‘çevre etiketi´ almak zorunda. Yeni yönetmelikle ilgili “tohuma hâkim olan, tarım ve gıdaya hâkim olur” yaklaşımıyla yapılan değerlendirmede ise, düzenlemenin tohumu bireylerin-şirketlerin üzerine kaydettirerek yeni özelleştirme girişimi olduğuna dikkat çekiliyor.

Resmi Gazete´nin 19 Ekim 2018 tarih ve 30570 sayılı nüshasında yayımlana yönetmelikte bir bölgede yetişen tohumun, başka bir bölgede de yetişebilse dahi, kayıt altına alınmadan ekilmesi yasak hale getiriliyor. Tohum ve mahsule üreticinin verdiği yerel isim yerine kurum ve kuruluşlar tarafından verilen isimler koyulacak.

Kayıt listelerine ve alınan kararlara itiraz etmek için Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Müdürlüğü´ne (TTSM) başvurmak gerekiyor. İşleyiş, “İtirazlar; takip eden Komite toplantısı gündemine alınarak değerlendirilir ve bu değerlendirme sonucunda verilen karar kesindir” şeklinde işleyeceğinden hak aramanın önünün de kesilmiş olacağı ifade ediliyor.