Villalara 'yıkım ilanı'

Akın Bodur/Arsuz
Hatay’da, 1999 Marmara depremi sonrası çıkartılan 1999 Deprem Yönetmeliği öncesinde inşa edilen ve 6 Şubat depremlerinde 'orta hasarlı' olarak tespit edilen binalara tebligat nitelikli 'ağır hasarlı; yıkılacak' ilanı asımı (yapıştırılması) sürüyor. İskenderun-Arsuz karayolu üzerinde 1999 Deprem Yönetmeni öncesinde yapılan onlarca villa (kent dışında, bahçe içinde, müstakil tarzda yapılan 2 katlı ev) ve tripleks binalar (bahçe içinde, müstakil tarzda yapılan 3 katlı ev) da 'orta hasarlı' durumundan 'ağır hasarlı' konumuna dönüştürüldü. 'Ağır hasarlı, yıkılacak' ilanı asılan orta hasarlı binaların değerinin 12 milyon lira ile 25 milyon lira arasında değiştiği belirtiliyor. 
6 Şubat depremleri sonrası yapılan tespitlerde 'orta hasarlı' bulunan binalardan 1999 Deprem Yönetmeliği öncesinde inşa edilenlere 'ağır hasarlı' işlemi yapılmaya başlanmış, 1999 Deprem Yönetmeliği sonrasındaki yapılara ise 'güçlendirme' izni verilmişti. 6 Şubat depremleri sonrasında Hatay'da tespiti yapılan binalardan 13 bini 'orta hasarlı' olarak belirlenmişti. Orta hasarlı 13 bin binada 80 bine yakın bağımsız bölüm bulunduğu belirtiliyor.

Bir sitede 20 villaya 'yıkılacak' ilanı

Arsuz'un Gökmeydan Mahallesindeki Lale Sitesinde oturan ve depremde Depremde İskenderun, Arsuz, Defne ve Samandağ'daki binalarını kaybettikleri için yazlıklara taşınmak zorunda kaldıklarını anlatan sakinler, orta hasarlı binalarına yıkım kararı verilmesine tepki gösteriyor. "Çok katlı binalarda değil, müstakil tarzda, bahçe içerisindeki villalarımızda oturuyoruz. Ve buna da mecburuz, gidecek başka yerimiz yok" ifadesini belirten 90 konutlu sitenin bazı sakinleri, aynı sitede bazı binalara 'güçlendirme izni' verilirken, 20 dolayındaki villaya da 'ağır hasarlı; yıkılacak' ilanı asıldığını söyledi. İlk hasar tespitlerinde yeterli özenin gösterilmediğini, Hatay'ın birçok yerinde yapılan tespitlere yönelik itirazlar üzerine hasar durumunun değişmesinin de bunu açıkça gösterdiğini anlatan Lale sitesinde oturan bazı sakinler, "Yeniden inceleme yapılmasını ve soruna çözüm bulunmasını istiyoruz" değerlendirmesinde bulundu. Sakinler, yargıya yaptıkları başvuruda da yeniden hasar tespiti istedi. İskenderun-Arsuz karayolu üzerinde sitelerde bulunan ve 'orta hasarlı' olarak belirlenen villa ya da tripleks binalarda hasar durumun değişmesi; 'az hasarlı' konuma çevrilmesi halinde binalara güçlendirme yapılma izni verilecek.

“Hatay’da açılan davalar on binleri buldu”

6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen ve iktidarın "asrın felaketi" olarak nitelendiği depremlerin Hatay'ın da arasında bulunduğu 11 ilde etkili anımsatan ve resmi verilere göre 55.000 insanın depremde hayatını kaybettiğini, 100 binlerce insanın evinden olduğunu ifade eden avukat Ali Avcı, hasar tespitlerine ilişkin binlerce insanın yargıya gittiğini ifade etti. Hatay'da idare mahkemesi sayısı ikiden altıya çıktığını ve bunda depremde binalara yapılan itiraz sayısının etkili olduğunu düşündüğünü anlatan avukat Avcı, "Depremde yitirdiğimiz canları defnettikten sonra yörede yaşayanlar yavaş yavaş normal hayata dönmeye, maddi kayıplarını gidermeye çalışmaya başlamıştır. Bu kapsamda ağır ve orta hasarlı ev ve iş yerlerini kurtarmak adına idare mahkemelerde davalar açılmış, idare mahkemeleri de maalesef kanımızca siyasiler ve idareciler tarafından baskı altında alınmaya çalışılmış ve açılan davalarda yürütmeyi durdurma kararları verilmemesi sağlanmıştır. Bu baskı sonucunda ufak tefek davalarda verilen yürütmeyi durdurma kararları, deprem davalarında ancak 'bıçağı kemiğeye dayandığında ve yıkım ekipleri binaların başına geldiğinde' verilmiştir. Gelinen aşamada Hatay’da açılan davalar on binleri bulmuştur. Bu kadar davanın açılması ise Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının ilk tespitleri yaparken, özensiz davranmasından ve görevlendirdiği inşaat mühendislerinin tecrübesizden kaynaklanmıştır" değerlendirmesini yaptı.

“Devleti sadece yıkıma gelen ekipler olarak görmekteyiz”

Oturduğu konutuna da 'ağır hasarlı; yıkılacak' ilanı asıldığını ifade eden Avcı, gazetemize yaptığı açıklamasını şöyle sürdürdü: “Bakanlık, davadan önce deprem bölgesinde üçer kişilik uzman mühendis görevlendirip, hasar tespitlerini doğru dürüst yapsa idi on binlerce davanın açılmasına gerek kalmayacak ve idari işlemlerle sorun çözülecekti. Ancak, maalesef idarecilerimiz sorun çözmek yerine, depremzede vatandaşlarımız da yeni yeni sorunlar çıkarmıştır. Gelinen aşamada Hatay Valiliği, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Hatay İl Müdürlüğü ile yıkım şirketleri arasında koordinasyon eksikliğinden dolayı sitemize de yıkım şirketinin ekipleri tarafından 'yıkım ilanı tutanağı' yapıştırılmıştır. Bu işlemler yapılır iken binaların dava durumları, dava sonuçları ve hatta yürütmeyi durdurma kararlarının olup olmadığı araştırmadan ilanlar asılmıştır. İdarenin bu kadar özensiz davranması devlet ciddiyetine yakışmamıştır. 'Valiliğin emri' denilerek yapıştırılan bu ilanların bir anlamı olmadığı, yıkımların yapılmayacağı da söylenmiştir. Ancak insanlarımızın içine düştüğü psikolojik yıkımlar göz önüne alınmamıştır. İlanların asıldığı gün sitemiz 'cenaze evi' gibiydi. İnsanlarımız açılan davalar ve yürütmeyi durdurma kararlarına karşın bir kez daha yıkım tehdit ve tehlikesi ile karşı karşıya kalmışlardır. İlan aslan tüm evlerinin 'yürütmeyi durdurma kararları' veya 'orta hasarlı' raporları mevcuttur. Hatay Valiliği, İngiltere’nin Hindistan‘a, İtalya’nın Libya’ya atadığı sömürge valisi gibi davranmaktadır. Zaten depremden sonra üç gün ortada yoklardı, 500 gündür yıkımlar hariç yine ortada değiller. Devleti biz sadece yıkıma gelen ekipler olarak görmekteyiz. Bu nedenle Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Hatay Valiliğini, deprem bölgesinde daha duyarlı ve daha ciddiyetli davranmaya davet ediyoruz.”