6 Şubat depremlerinin ağır yıkımını yaşayan Hatay’da, yapı güvenliğini doğrudan ilgilendiren denetimlerde çarpıcı sonuçlar ortaya çıktı…
Hatay Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü, 2025 yılı içerisinde yürüttüğü Piyasa Gözetimi ve Denetimi (PGD) çalışmaları kapsamında, yapı güvenliğini doğrudan ilgilendiren ciddi ihlaller tespit etti. İl Müdürlüğü tarafından yayımlanan resmî idari yaptırım ilanlarına göre, hazır beton, beton agregası ve betonarme donatı çeliği üreten toplam 91 firmaya idari para cezası ve yaptırım uygulandı.
Denetimler sonucunda çok sayıda firmanın, ürün güvenliği ve teknik düzenlemelere aykırı üretim yaptığı, bazı firmaların ise denetim süreçlerini doğrudan engellediği belirlendi.
Hatay İl Müdürlüğü’nün yayımladığı listede yer alan bilgilere göre, yaptırımların önemli bir bölümü şu gerekçelerle uygulandı: Hazır beton numunelerinin 28 günlük basınç dayanım testlerinde, TS EN 206 standardında öngörülen değerlerin altında kalması; “G İşareti” veya “CE İşareti” uygunluk belgelerinin bulunmaması; hazır beton tesislerinde zorunlu laboratuvarların olmaması; denetim amacıyla alınan numunelere zarar verilmesi, değiştirilmesi veya numune alınmasına engel olunması. Bu ihlallerin, özellikle deprem riski yüksek bölgelerde yapı güvenliği açısından ciddi sonuçlar doğurabileceği vurgulanıyor.
PGD kapsamında yalnızca hazır beton üreticileri değil, betonarme donatı çeliği ve beton agregası üreten firmalar da denetlendi. Donatı çeliklerinde yapılan testlerde, çekme ve akma dayanımı oranlarının standartların altında kaldığı, bazı agregalarda ise CE işaretlemesi ve uygunluk belgelerinin bulunmadığı tespit edildi
Uygulanan idari yaptırımların büyük bölümü, 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu’nun 7’nci ve 20’nci maddelerine dayandırıldı. Bu kapsamda firmalara on binlerce liradan yüz binlerce liraya kadar idari para cezaları kesildi.
Hatay Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü, denetim sonuçlarını ve cezaya konu olan firmaları kamuoyuna açık şekilde ilan ederek, piyasa gözetimi ve denetimin şeffaflığına dikkat çekti. Açıklanan listede, firmaların adı, üretim tesisi, ürün grubu, ihlal gerekçesi ve uygulanan ceza tutarları ayrıntılı biçimde yer aldı .
Denetimler neden hayati?
6 Şubat 2023 depremlerinde on binlerce yapının yıkıldığı, binlerce insanın yaşamını yitirdiği Hatay, aradan geçen zamana rağmen hâlâ toparlanma sürecinde. Uzmanlara göre, bu büyük yıkımın en önemli nedenlerinden biri standart dışı beton, uygunsuz yapı malzemeleri ve yetersiz denetim oldu.
2025 yılı içerisinde 91 firmaya uygulanan idari yaptırımlar, yapı güvenliği konusunda risklerin tamamen ortadan kalkmadığını gösteriyor. Özellikle hazır betonun dayanım testlerinde başarısız olması, uygunluk belgelerinin bulunmaması ve denetim süreçlerinin engellenmesi, yalnızca mevzuata değil, toplumsal güvenliğe karşı da ciddi bir ihlal olarak değerlendiriliyor.
Deprem gerçeğiyle yaşayan Hatay’da, denetimlerin sürekliliği ve şeffaflığı, yeni yapılaşmanın güvenli olmasının en temel şartı olarak öne çıkıyor. Kamuoyuna açıklanan bu yaptırım listeleri ise, hem caydırıcılık hem de toplumun bilgilendirilmesi açısından kritik bir uyarı niteliği taşıyor.