İbn Haldûn'a ait olduğu çoğunluk tarafından kabul edilen “Coğrafya kaderdir” sözü gelişimini tamamlayamayan 3. Dünya ülkeleri için evladiyelik bir söz. Coğrafya kader mi gerçekten?
2013 yılında hakkında depreme dayanıklı değil raporu alınan, 6 Şubat depreminde 86 kişinin ölümüne neden olan İskenderun SGK hastanesi kader miydi? Yoksa kader hakkında yıkım kararı alınan Dilovası’nda üç kadın üç kız çocuğunun yanarak yaşamını yitirmesi mi idi? Denetimsizliğin adı kayıtlara iş kazası olarak geçti. Yıkım kararına rağmen güvenlik tedbirleri alınmadan çalışmaya devam edilen depo iş kazası değil iş katliamıdır. Yurt ihtiyacına rağmen yurt yapılmayan Aladağ’da kaçak yurtta kalan on bir çocuk öldü. Dilovası’nda acil çıkış olmadığı için altı kadın yanarak öldü. Bunlar hep kaderin suçu ama.
Diloavası’nda 8 kasımda gerçekleşen kadınların yaşamını yitirdiği ihmalleri İşçi Sağlığı ve İş güvenliği meclisleri birkaç saatte tespit etti Yapılan incelemede yapının yangına dayanımı olmayan poliüretan paneller ile inşa edildiği, konutların arasına ve konutları tehlikeye sokacak kadar yakın inşa edildiği, yakınındaki bazı binaların camlarının kırıldığı bir binanın ise çatısının yandığı görülmüştür. İşletmenin yaklaşık 50 metre uzağında akaryakıt istasyonu olduğu, tek bir çıkışının olduğu ve Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik doğrultusunda acil kaçış yol ve çıkışlarının sağlanmadığı, çıkış kapısı önünde kaçışı zorlaştıracak şekilde malzeme ve ekipmanların bulundurulduğu, yağmurlama sistemi zorunlu olmasına rağmen söz konusu binada hiçbir yangın tesisatının olmadığı, bina içinde yangın söndürme, algılama ve uyarı sistemlerinin bulunmadığı,, işyerinin faaliyetleri İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliği’ne göre çok tehlikeli sınıfta yer almasına rağmen çocukların çalıştırıldığı, çalışanlara yeterli eğitim ve ekipmanın sağlanmadığı öğrenilmiştir. Ayrıca mahalle sakinleri tarafından yapılmış CİMER’e ve Dilovası Belediyesi’ne şikâyet mevcuttur.
Halkın burada tehlike var demesine rağmen ne belediye nede başka bir kurum hiçbir önlem almamıştır. Günün sonunda coğrafya kaderdir. Kader olan coğrafyanın yoksulu bulması ise tesadüftür.
Pandemi, deprem derinleşen yoksulluğa bahane olup kız çocukları örgün eğitimden uzaklaştırılmıştır. Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi (BMÇHS) uyarınca çocuğa uygulanabilecek olan kanuna göre daha erken yaşta reşit olma durumu hariç, 18 yaşına kadar her insan çocuk sayılır. Temel ILO sözleşmelerinden 182 Sayılı En Kötü Biçimlerdeki Çocuk İşçiliğinin Yasaklanması ve Ortadan Kaldırılmasına İlişkin Acil Eylem Sözleşmesi ve 138 Sayılı İstihdama Kabulde Asgari Yaş Sözleşmesi de BMÇHS ile uyumlu olarak çalışma yaşına ilişkin standartları ayrıntılı olarak belirlemiştir. “Asgari Yaş Sözleşmesi”, asgari istihdam veya çalışma yaşı ile zorunlu eğitimi tamamlama yaşı arasında açık bir bağlantı kurmakta; ayrıca tehlikeli işler için de 18 yaşı asgari yaş olarak tanımlamaktadır. Uluslararası sözleşmelere rağmen çok tehlikeli sınıfında değerlendirilen Dilovası’nda üç çocuk katledildi.
Kadının güvencesiz iş koşullarında ucuz iş gücü olarak gören zihniyet bunu kader olarak açıklayamaz. Kader coğrafya değil bir kadın ismidir. 2025 yılında kasım ayına kadar 14 kadın toplamda 20 kadın yaşamını iş kazası adı altında yitirdi. Çok basit tedbirler ile engellenebilecek iş kazaları sorumluluk alması gerekenlerin ihmallerinden gerçekleşmektedir. Çocuklar tehlikeli işlerde çalışmamalı, kadınlar için güvenceli iş olanakları sağlanmalıdır. Kaderin coğrafyasını kabul etmiyoruz. Alayına isyandayız.