Meslek odalarında işyeri temsilciliğinin önemi
Önceki yazılarımda çokça işçi sendikalarındaki delege seçimlerini konu etmiş ve delege usulü seçimlerin demokrasiyi tam yansıtmadığını yazmıştım. Bugün meslek odalarındaki temsil sistemini irdelemeye çalışacağım.
Meslek odalarında genelde temsilci seçimleri; il veya ilçe düzeyinde odaya üye olan meslektaşlar tarafından seçilir. Her ne kadar bu, demokratik görünse de meslektaşların sorunlarını çözme ve onlarla sıkı bağ kurma bakımından zayıf bir örgütlenmedir.
Oysa işyerleri, üyelerin günlük yaşamının ve sorunlarının doğrudan yaşandığı yerlerdir. İşyerindeki temsilci, üyelerin sesini birebir duyar.
İş yükü, çalışma koşulları, ücret sorunları, yöneticilerle yaşanan sıkıntılar gibi konuları ilk elden bilir. Bu da onu, üyeler için doğal bir sözcü haline getirir.
Demokratik Katılımı Artırır.
İşyerinden temsilci seçmek, her üyeye doğrudan oy kullanma olanağı sağlar.
Üye “kendini gerçekten tanıyan, kendisiyle aynı ortamda çalışan” kişiye oy verir. Bu sistem, büyük şehirlerdeki merkezi temsilciliklerin “üyeden kopuk” hale gelmesini önler.
Üyeler, odanın sadece seçim döneminde değil, sürekli yaşayan bir örgüt olduğunu hisseder.
Üyelerin çıkarları daha etkin korunur. İşyerindeki temsilci, yönetimle ya da işyeri idaresiyle doğrudan iletişim kurabilir. Sorun büyümeden çözüm arayabilir, oda merkezine hızla bilgi geçebilir. Bu durum, meslek odasının üyelerini savunucu rolünü güçlendirir.
Temsilci seçimlerini de daha adil hale getirir.
İşyerlerinden seçilen temsilciler, daha sonra il/ilçe veya genel kurul delegelerini belirlerse, sistem doğal bir demokratik zincir oluşturur.
Böylece delegeler de “yukarıdan atanmış” değil, tabandan gelen temsilcilerin içinden seçilmiş olur.
Bu, sendikalarda da görülen temsilde adalet ilkesine uygun olur.
Eşitlik ve Katılım İlkesine Uygunluk:
Anayasa ve 6235 sayılı TMMOB Kanunu gibi yasalarda “meslek örgütleri demokratik esaslara göre yönetilir” denir.
Bu ilkenin en somut hali, üyenin temsilcisini doğrudan seçebilmesidir. İşyerinden seçim, bu demokratik ruhun pratikte hayata geçmesidir.
Bu sistem aynı zamanda üye ile oda yönetimleri arasında hızlı ve dinamik bilgi akışını ve seçimlere katılımın artmasını sağlayacaktır. Üyelerin meslek odalarına bağlılığını ve ilgisini artıracaktır.