Bazı aydınlar denemelerinde eğitim sürecini ve öğretmenin görevini “öğrenmeyi öğretmek” olarak tanımlarlar. Haklılar. Öğrenme sürecini hakkıyla götüremiyoruz. Temcit pilavı gibi, öğrencinin önüne her yıl aynı şeyleri koyuyoruz. LGS, AYT sınavlarında sonuçlar hiç de göğüs kabartmıyor. Demek ki sorunun çözümü sık tekrardan geçmiyor.
Bilginin davranışa dönüşememesi öğrenmenin önündeki en büyük engel. Bilgi davranışa nasıl dönüşecek? Öncelikle öğrenilen her şeyin bir test maddesi olarak ölçülmesi ediminden vazgeçilmesi gerekiyor. Kutucukları karalamak için öğrenme fikri bir an önce bırakılmalı; işlevsel, çağın gerçeklerine uygun amaçlar belirlenmeli.
Ülkede en kolaycı yol, mevcut durumu geçmişle kıyaslayıp kötülemek. Oysa geçmişte de eğitim düzeninden şikâyet bir hayli fazlaydı. Toplumsal talepleri, çağı karşılamaktan bir hayli uzaktı. Eğitim donanımı yetersizdi. Sınıflar kalabalıktı, okullar dökülüyordu. Şimdi çocuklar daha konforlu okullarda, daha seyrek bir nüfusla eğitim alıyor. Okullarda teknolojik donanım gayet iyi.
Yanlış giden nedir o zaman?
Eğitimi belli zümrelerin istemleri doğrultusunda planladık. Çocukların okullarını ayırdık. Çocuklarda adalet duygusunun üzerinde tepindik. Onları geleceği hayal etmekten uzaklaştırdık. Bilgiyi, bilinci hayatlarından yalıttık, onların yerine kökü ya Ortadoğu’da ya Atlantik ötesinde hazırlanmış şablonlar yerleştirdik. Şimdi çocuk katillerle, uyuşturucu satıcısı çocuklarla, uyuşturucu müptelası yavrucaklarla uğraşıyoruz.
İnsanların öğrenme alanları müthiş genişledi. Her kaynağı kullanmak mümkün artık. Pandemi bizi uzaktan eğitim konusunda iyi hazırladı, olanakları çoğalttı.
Bize amaç gerekiyor. Çağın gerisinde kalmamak için, dünyada saygın olmak için, sağlıklı bireyler olmak için, birlikte ve barış içinde yaşamak için amaç gerekiyor.
Bir sonraki bakanla değişecek müfredat için zaman kaybetmeye gerek yok.