Mehtap Sert

Tarih: 19.02.2026 17:34

Sonsuz Kızkardeşlik

Facebook Twitter Linked-in

8 Mart dünya kadınlarını dayanışma gününe sayılı günler kaldı. Aramızda hayalet gibi gezen kız kardeşliğin önemini bir kez daha kavramak gerekiyor. Feminist kız kardeşlik kadınlar arasındaki dayanışma ve birlikte hareket etme iradesini temsil eder. Ancak hangi kadınlarla dayanışmayı? Bize benzeyen, bizim gibi düşünen kadınlarımı yoksa sınıfsız, sınırsız kadınları mı?

Kadınlar tarihin ilk çağlarından beri eril tahakkümün etkisi altında ikinci sınıf muamele görüyor. Erkek egemen sistemin yarattığı tehlike kadınlar tarafında. Kadın karşıtı toplumsal kodlar davranışlar farkında olmadan hepimiz tarafından içselleştiriliyor. İçselleştirmek konusunda direnç göstersek bile ataerkil toplum düzeni bunu dayatıyor. Doğalında kız kardeşliği birbirimizi duymaktan çok, birbirimizi ikna etmek olarak görüyoruz. Biyolojik kadın uzuvlarına sahip olmak kadın olmayı sağlamaz. Büyüdüğümüz çevre, arkadaşlık ilişkileri, çalışma ortamımız kadın arkadaş seçimimizi belirler. Çokça zaman geçirdiğimiz ve aynı yaşam standardına sahip olmamızdan kaynaklı benzer düşündüğümüz kadınlarla dayanışma elbette kıymetli ancak feminist kız kardeşlik bu değildir. Feminist kız kardeşlik her türlü hiyerarşik ilişkiden arınmış dayanışmadır. 

Kamusal alanı değiştirmek kişisel küçük alanımızı değiştirmekle başlar. Diğer kadından “daha iyi” olmak hiyerarşik bir ilişkidir. Ben daha çalışkanım, ben daha akıllıyım, ben daha makbulüm. Kendisine çalışma imkânı verilmemiş, hiç hazın değilken çocuk sahibi olmuş ve geçinebilmek için uyuşturucu çetelerinin eline düşen bir kadından sizi daha üstün yapan nedir? Sizin torbacı olmamanız mı? Uyuşturucu bir sistem sorunudur. İlkokullara kadar uzanan uyuşturucu ağını sorumlusu torbacılar değildir. Bu ülkeye girişini ve dağıtımını sağlayan baronlardır. Erkek dünyasının para kazanma hırsıdır. Siz hiç tonlarca uyuşturucu ticareti yapan bir kadın baron gördünüz mü? Göremezsiniz. O halde bu sorunu kökeninden kurutmayan, uyuşturduğu içen halkı daha iyi yöneten sistemin kendisini sorgulamak o sistemle hiyerarşik ilişki kurmak gerekir.

Kime karşı anlayışlı kime karşı sabırsız olduğumuzda kız kardeşlik devreye giriyor. Bu farkında olmadan yaptığımız adaletsizlik çoğu zaman. Patriyarkanın sessiz düşmanlığı. Bazen bizim dilimizle konuşuyor olmasından kaynaklı. Sevmediğimiz kadınlara da hak veriyor olma adil olandır. Siyasi iktidara yakın, genelde erkek diliyle konuşan yaşamının yarısını kadın düşmanlığı ile geçirmiş bir kadın gazeteci eşinden şiddet gördüğünde sınandı kız kardeşliğimi. Şiddet tüm dünya kadınlarının sorunu. Eril güç kadını kamusal alandan silmek için fiziksel şiddet çokça başvuruyor. Bu gerçeği görmezden gelip “ama o kadında “diye başlayan cümleler kız kardeşlik değildir. 

Kendi kişisel yaşamımızdaki başarımızla da kimi zaman hiyerarşik bir ilişki kuruyoruz. Ben ekonomik yeterliliği olmayan bir alenin çocuğuydum. Okula giderken ayakkabım yoktu ama şimdi buralara geldim hikayelerinden bende de çokça vardır. Şimdi kişisel yaşamımda çok daha iyi ekonomik koşullarım var. Benim ailem okumam konusunda beni sürekli teşvik eden bir aileydi. Sadece eğitim değil özgüven konusunda, sorunlarla baş edebilme konusunda hep destekçiydi. Kimse evlenerek yaşamımı garanti altına alacağımı söylemedi. Ama benim mahallemde benimle aynı ilkokulda okuyan şu anda yaşam koşullarını benimle aynı olmayan birçok kadın arkadaş var. Hepsi kız kardeşim ve kişisel yaşamlarında ekonomik sorunları çözememiş olsalar da bana birçok konuda yol gösterici oldukları alanlar var. Ben başardım onlar başaramadı yeterince çabalamadı gibi düşüncem asla yok. Aynı koşullarda yaşam sizi aynı yere götürmeyebilir. John Lennon'un dediği gibi “Hayat; siz planlar yaparken başınıza gelenlerdir.”  Sizin gibi şansa sahip olmayanlarla dayanıştığınızda ona hak verdiğinizde başlar kız kardeşlik. Dinlemeyi bilmek, empati kurmak gerekir. Kız kardeşlik feminist dayanışmanın patriyarkal düzenin sinsiliğine inat bizi uyaran haline teslim olmaktır. Dünya kadınlarının sınıfsız, sınırsız dayanışmasın-da hep birlikte yürümek dileğiyle.


Orjinal Köşe Yazısına Git
— KÖŞE YAZISI SONU —